ANS-Online

In de wanstaltige programmering van het Diesfeest vormt hij met zijn jazzformatie New Cool Collective de cultureel verantwoorde component. Onlangs werd Benjamin Herman veertig, maar oud en stoffig is hij allerminst. ‘Je had me van het weekend moeten zien.’

Tekst: Boy van Dijk en Timo Pisart
Foto: Boy van Dijk

Een van de populairste saxofonisten van Nederland bewoont een gammel appartementje boven een wasserette in het centrum van Amsterdam. Gekleed in een trendy Japans jasje, baggy jeans en simpele sneakers, opent Benjamin Herman zijn voordeur: ‘Van het Parool, toch? Zijn jullie de klapstoel vergeten?’ Een korte conversatie leert dat de verwarde Herman dezelfde dag een afspraak heeft met dit Amsterdamse dagblad. Hij heeft duidelijk last van een jetlag. ‘Mijn meisje en ik zijn net terug uit Japan en de afgelopen dagen waren nogal hectisch.’
Waar jazzmuziek doorgaans niet is besteed aan een groot publiek, geniet Benjamin Herman, frontman van New Cool Collective (NCC), inmiddels nationale en zelfs internationale roem. Deze verwierf hij niet alleen met NCC, maar ook door projecten met enkele jazzgrootheden zoals Stan Tracey en Misha Mengelberg. Ook in eigen land gaan zijn optredens niet onopgemerkt voorbij. Hij stond op het podium met Pete Philly & Perquisite, Hans Teeuwen en C-Mon & Kypski. Naast zijn optreden in het CultuurCafé op het Diesfeest van de RU speelt NCC 19 juni ook in Doornroosje.

Op het Diesfeest leggen jullie het qua podiumgrootte af tegen smakeloze namen als Corry Konings en Dries Roelvink. Voelen jullie je niet weggestopt?
‘Zeker niet. Of we voor tienduizend of tachtig man spelen, we beleven de lol aan het spelen op zich. Het één blijft leuk door het ander, de afwisseling is belangrijk.’

Normaal trekt jazz vooral ouwe lullen. Wat doen jullie tussen de studenten?
‘Nee, zo zie ik het niet. We trekken ook een jonge doelgroep. Natuurlijk wisselt het publiek van optreden tot optreden. De mensen zijn ouder wanneer we in een schouwburg staan, maar we spelen zeker niet alleen voor oude jazzliefhebbers, laat dat duidelijk zijn.’

Hoe heb jij je eigen studententijd aan het conservatorium ervaren?
‘Ik heb echt een te gekke studietijd gehad in Amsterdam, maar met studeren had het weinig te maken. Het echte studentenleven van met z’n allen in een huis rondhangen heb ik eigenlijk nooit gehad. Ik woonde wel op mezelf en een paar vrienden van me ook, maar op het conservatorium heerst een zekere individualiteit. Er zijn daar studenten die de hele dag in een hok toonladders oefenen en daarna naar huis gaan. Naar het sociale aspect moet je zelf op zoek.’

Sloot jij jezelf ook de hele dag op om te oefenen?
‘Jazeker, ik spijbelde zelfs zodat ik kon studeren. Vaak was het zes uur lang oefenen, daarna eten met vrienden, vervolgens repeteren met een bandje en ’s avonds spelen. Dat ging zo door totdat er weer een brief over mijn afwezigheid op de mat lag.’

Was het toen je zelf lesgaf op het conservatorium moeilijk om studenten te motiveren naar de lessen te komen?
‘Dat was inderdaad erg lastig. Eigenlijk wilde ik ze het liefst meegeven: “Fuck die bijvakken, ga gewoon oefenen.” Daardoor besefte ik dat ik geen leraar wilde zijn.’

Zo’n baan brengt ook zekerheid met zich mee.
‘Natuurlijk. Je merkt onmiddellijk hoe handig het is om een vast inkomen te hebben. Hypotheken en banken zijn meteen gek op je. Die knakker van de bank was helemaal niet blij toen hij hoorde dat ik mijn baan had opgezegd. Dat is het idiote aan het “echte” leven. Ik wil niet minachtend doen over mensen met een vaste baan, maar ik vind het heel vervelend om in een mal te worden gedrukt door de maatschappij.’

Is geld in het laatje brengen met zo’n autoriteitsprobleem niet lastig?
‘Toen ik nog studeerde deed ik allerlei klusjes. Zo speelde ik tot acht uur in de ochtend op Hindoestaanse bruiloften. Ik was dankbaar voor het geld, toch bleef het werk. Ook optreden in orkestjes, waar ik wat wegtetterde, deed ik alleen voor het geld. Daar kun je erg ongelukkig van worden. Pas laat realiseerde ik me dat het ook anders kon. Dat wanneer ik zelf iets in elkaar draaide, ik op zaterdagavond ook met m’n eigen ding op het podium kon staan.’

En toen ging het balletje met New Cool Collective rollen?
‘Inderdaad. Dat heb ik opgericht met Graham B., een dj in de Sugar Factory in Amsterdam. Later heb ik Anton (Goudsmit, gitarist – red.) en Frankie (van Dok, percussionist – red.) en de anderen erbij gehaald. Het is een hechte vriendengroep geworden. Toch botst het vaak genoeg; soms vindt de een alles kut, gaat de ander als een speer, en krijgt die te weinig ruimte. Als je leert omgaan met de dynamiek van zo’n groep, kun je er erg veel uithalen.’

Net een relatie dus?
Lachend: ‘Ja, maar dan met acht gasten. We zijn echt getrouwd.’

Hoe werkt die groepsdynamiek door op jullie nieuwe plaat Out of office?
‘Anton vond dat hij te weinig ruimte kreeg op de vorige plaat, daarom bevat deze meer gitaar. Je kunt het per se volgens een bepaald stramien willen doen, maar ik heb geleerd dat ik niet altijd mijn eigen mening moet doordrukken.
‘Waar de voorgaande cd’s duidelijk één sfeer ademen, schiet deze alle kanten op. Aanvankelijk wilde ik een paar nummers eraf knikkeren om een lijn aan te brengen. De anderen waren het er niet mee eens. Daar leg ik me dan bij neer.’

Welk aspect van de nieuwe plaat spreekt je het meest aan?
‘Het is tof dat dit album erg extreme stukken bevat. De rare dingen op zo’n cd vind ik het leukst. Het moet geen 3FM-muziek worden. Giel heeft laatst wel een nummer gedraaid, maar helaas wist hij het niet tot het einde vol te houden…’

Je werd begin mei 40. Takel je al af?
Met brede grijns: ‘Mensen van 40 zijn stokoud. Ik vond mannen van 30 altijd al vervelend. Dat waren van die kerels met een vaal leren jack in de kroeg die iedereen vertelden hoe de wereld in elkaar zit. Ik heb mijn best gedaan zelf niet zo te worden.
‘In Japan bezocht ik een museum met een Picasso-tentoonstelling. Het is krankzinnig wat Picasso na zijn 40ste nog heeft gedaan. Hij heeft de hele boel omgegooid, het kubisme afgezworen en is zelfs na zijn 70ste nog met keramiek aan het werk gegaan. Daardoor werd ik helemaal gerustgesteld.’