ANS-Online

In deze rubriek staat iedere maand een ander Issue centraal, waarover de meningen sterk zijn verdeeld. Deze maand: Opleidingen op de bon voor te laat nagekeken tentamens.

Terwijl studenten worden geacht zich aan strakke deadlines te houden, overschrijden docenten niet zelden de nakijktermijn voor tentamens. Aan de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen (FEB) van de Universiteit van Tilburg werd de limiet van vijftien werkdagen zelfs structureel genegeerd. De FEB besloot afgelopen november een boete van 2500 euro in te stellen voor elke keer dat de uitslag van een tentamen te laat bekend werd gemaakt. Dit bedrag hoeft niet door de docent zelf te worden opgehoest, maar wordt bij diens afdeling in rekening gebracht. Deze betaalt de boete aan de faculteit, die het geld in een onderwijsinnovatiefonds stopt.
De invoering van de strafmaatregel is een succes gebleken. Na een twee semesters durende proef met het nieuwe systeem zijn er geen tentamens meer te laat nagekeken. Is een financiële prikkel de oplossing?

De stelling van deze maand: Het uitdelen van boetes is een effectieve maatregel om het verschrijden van de nakijktermijn tegen te gaan

Carel Jansen, vice-decaan onderwijs van de Faculteit der Letteren, RU
‘Ik vind het een uitermate slecht idee. Ik wil zo weinig mogelijk naar financiële strafmaatregelen grijpen. Dat is geen volwassen manier om problemen op te lossen, zeker niet op een universiteit. Dan kunnen we bijvoorbeeld ook studenten beboeten die niet komen opdagen bij cursussen waar ze zich voor hebben ingeschreven.
Dit heeft net als te laat nagekeken tentamens vervelende consequenties. ‘Het tijdig corrigeren van toetsen is een lastige kwestie. De termijn van vijftien werkdagen is krap, ik had hem liever langer gezien. Docenten hebben het ongelofelijk druk en zorgvuldig nakijken kost veel tijd. Vanuit het oogpunt van de studenten is het echter begrijpelijk dat de termijn zo kort is, zij moeten immers genoeg tijd hebben om een eventueel hertentamen voor te bereiden. Binnen deze faculteit staat voorop dat tentamens goed worden gecorrigeerd. Snel nakijken forceren door met boetes te dreigen kan de kwaliteit in het geding brengen.’

Helen Baker, masterstudentlid opleidingscommissie Psychologie, RU
‘Als een dergelijke maatregel een succes is in Tilburg, moet binnen de opleidingscommissie (OLC) en de Facultaire Studentenraad zeker worden bekeken of hij ook voor onze faculteit nuttig is. Belangrijk is wel dat er naar de oorzaken van te laat nakijken wordt gekeken. De OLC van Psychologie krijgt vaak klachten binnen over late bekendmaking van resultaten. Psychologie is een studie waarbij een docent te maken heeft met veel studenten en dus ook veel tentamens heeft om te corrigeren. De oorzaak is vaak niet nalatigheid van de docent, maar een te hoge werkdruk. Het aannemen van student-assistenten die een deel van het corrigeerwerk kunnen overnemen, is in dat geval een constructievere oplossing dan het uitdelen van boetes.’

Willem Buijink, vice-decaan onderwijs van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, Universiteit van Tilburg
‘Er heerste veel onvrede aan de FEB onder de studenten over de late bekendmaking van tentamenuitslagen. Er moest dus iets gebeuren. De nieuwe regel zorgde voor gemor onder de docenten, maar dat was te verwachten. Uiteindelijk is de maatregel een succes gebleken: we hebben nog geen boetes hoeven uitdelen. Het doel is uiteraard niet het innen van geld, maar docenten tentamens op tijd te laten nakijken. Daar slagen we nu in.
‘Wat betreft invoering van een dergelijke strafmaatregel aan andere universiteiten ben ik van mening dat dit alleen moet gebeuren bij faculteiten die kampen met problemen rond tijdige bekendmaking van tentamenuitslagen. Dan is de maatregel te rechtvaardigen. Er moet toch een manier worden gevonden om docenten de regels te laten naleven. Het uitdelen van boetes is een effectief middel hiertoe.’

Sara Struik, interim-voorzitter AKKUraatd
‘Een belangrijke oorzaak van het nakijkprobleem is dat afdelingen worden afgerekend op de onderzoeksprestaties van docenten, zoals het aantal publicaties. Docenten worden gedwongen meer tijd in onderzoek te steken dan in onderwijs. Door de sectie te straffen, wordt zij gestimuleerd docenten toch de benodigde tijd te geven voor onderwijstaken als het nakijken van tentamens.
‘Het grote risico van een dergelijke maatregel is echter dat het ten koste kan gaan van de kwaliteit van de feedback op tentamens. Docenten die in de knoop komen zullen eerder geneigd zijn werk af te raffelen om een boete te voorkomen. Daarnaast zullen docenten eerder kiezen voor multiplechoicetentamens om de nakijktijd te verkorten.
‘Het belangrijkste is dat tentamens goed worden nagekeken en dat studenten de feedback krijgen waar zij recht op hebben. Om dit te bewerkstelligen moet de nadruk liggen op onderwijs, niet op onderzoek.
De universiteit moet ervoor zorgen dat afdelingen voldoende tijd en geld krijgen om dit uit te voeren. Het uitdelen van boetes is een te gemakkelijke oplossing voor dit probleem.’

Tekst: Anne Elshof en Zef Faassen
Illustratie: Erik Molkenboer