Niet wéér een vervolg op Friday the 13th, een remake van Halloween of zoveelste deel in de serie van Scream. Afgelopen maandag (31 oktober) was het Halloween, het perfecte moment om écht enge horrors op een rijtje te zetten. Niemand kan dat beter dan de tomeloos enthousiaste Jurgen Heinsman, eigenaar van All About Movies. Tijdens een vorig bezoek liet de wandelende filmencyclopedie zijn voorliefde voor naargeestige films al doorschemeren, terwijl een ‘opgezet’ hoofd van Freddy Krueger dat op de toonbank staat, manische lachen uitslaakt. Ook ditmaal begint Freddy enkele malen te bulderen, terwijl Heinsman de allerengste films uitkiest.
‘Ik vind sfeer heel belangrijk’, licht hij zijn keuze toe, ‘en niet expliciet geweld of bloederige taferelen. Die vind ik vaak juist lachwekkend. Niks ten nadelen van films als Braindead en Bad Taste, maar persoonlijk hou ik van films die juist ontzettend luguber zijn. Er moet geen lach om je mond ontstaan, dat is toch bijna geen horror meer?’
Hij vervolgt met een korte geschiedenisles: ‘De horror als genre is ontstaan in de jaren 10 van de vorige eeuw’, aldus Heinsman. Dat waren veelal films uit Duitsland, die mythen en sagen vertelden, zoals Nosferatu. ‘Vervolgens heeft ieder decennium zijn bepalende horrors gehad. Zo is Psycho hét voorbeeld van het slasher-genre, waaruit later Halloween is ontstaan. Of Friday the 13th, maar dat is gewoon lachwekkend. Een stel domme schaapjes dat terecht wordt afgeslacht.’
In de jaren 70 werd alles ranziger, aldus Heinsman, met meer seks en geweld. ‘Dat heeft zich wel voortgezet tot films van twee, drie jaar geleden waar zelfs ik van denk: “Dit gaat gewoon te ver.” A Serbian Film bijvoorbeeld, over een man die werkzaam is geweest in de porno-industrie en een uiterst lucratief aanbod krijgt voor een nieuwe film. Het wordt een soort lugubere snuff-movie waarin de man zelfs zijn eigen zoon, nog een baby, verkracht.’
Hoewel Heinsman geen enkele Japanse film in de top vijf heeft, wil hij de cinema uit het land van de rijzende zon wel degelijk apart noemen. ‘Zij spelen ook ontzettend op sfeer, al in de jaren 60 maakten ze interessante spookfilms. Wat later kwam bijvoorbeeld Ringu, dat onlangs in Amerika is nagemaakt. En Ju-on, dat populair is geworden als The Grudge. Dat zijn hele schokkende en intrigerende werkjes.’

o Night Train Murders (1975), Aldo Lado
‘Het gaat over twee dames die in een trein worden lastig gevallen door een of andere debiel. Uiteindelijk weten ze aan hem te ontsnappen, maar gaandeweg de film blijkt hij hen te achtervolgen, ook nadat de dames uitstappen. Aan het einde van de film nemen de dames genadeloos wraak. De naargeestigheid in deze film is van zo’n ongehoord hoog niveau. De horrorfilms uit de jaren 70 werden veelal met een beperkt budget gemaakt, zo ook deze. Je ziet het er wel aan af, maar het enthousiasme en de manier waarop Night Train Murders in elkaar is gesleuteld is geweldig. De sfeer, de belichting in de trein, het is geniaal. Dit is een fantastisch naargeestig meesterwerk, dat je zou kunnen onderbrengen in het Giallo-genre: Dario Argento was overigens de meester van het genre.’

o Deathdream (1974), Bob Clark
‘Ook dit is een hele serieuze horrorfilm. Zombies bestaan weliswaar niet echt, maar als je Deathdream kijkt denk je: dit zou weleens echt kunnen gebeuren. De film verhaalt over een man die terugkomt uit de Vietnam-oorlog, en volledig is getraumatiseerd en – om in horrortermen te spreken – gezombificeerd. De man is dusdanig in de war dat hij vreselijke dingen aanricht. Het blijft een cliché, maar ook in deze film wordt zo’n ontzettend gruwelijke en nare sfeer neergezet. Zo goed! Als ik eraan denk, krijg ik er al kriebels van. Het is geweldig gespeeld, geweldig camerawerk, geweldige “dronerige” muziek.
‘Overigens heeft regisseur Bob Clark in de jaren zeventig nog een aantal zeer interessante werkjes gemaakt, waaronder de briljante slasher Black Christmas, maar in de jaren 80 maakte hij de Porky’s-films, high-schoolfilms met heel veel blote dames. Totale kolder.’

o Blue Sunshine (1978 ), Jeff Lieberman
‘Uitgebracht op het label van journalist Jan Doense, die ook wel Mr. Horror wordt genoemd. Hij is ook de organisator van de Nacht van de Wansmaak, en hij levert zijn bijdrages aan het blad Schokkend Nieuws. Blue Sunshine heeft heel veel indruk op me gemaakt: mensen worden door een lsd-achtige drug overgenomen, maar dat gebeurt gaandeweg en zeer geleidelijk. Eén man, gespeeld door Zalman King, krijgt het toch in de gaten en gaat op onderzoek uit. Als kijker heb je al gauw in de gaten: “Er gaat hier iets fucking goed mis.” Dat komt door de muziek, en door de beelden. Om de hoes te citeren: “Like Hitchcock on psycadelic narcotics.” Dat had ik zelf niet beter kunnen zeggen.’
‘Overigens heeft Lieberman nog een aantal noemenswaardige films uitgebracht, waaronder een van de betere slashers ooit gemaakt: Just Before Dawn.’

o Sole Survivor (1983), Tom Eberhardt
‘Tom Eberhardt is iemand van wie ik denk: “Wat heeft hij in godsnaam verder gedaan?” Maar alleen voor deze film is het het al waard dat hij geboren is. De film begint met een vliegtuigongeluk, voor zover ze dat budgettair konden uitbeelden, en er is maar één overlevende: een dame die naar het ziekenhuis wordt gebracht en wordt onderzocht. Ook hier blijkt gaandeweg de film dat er iets niet klopt: deze vrouw ziet zombies en dode mensen, die anderen niet zien. Het zijn haar medepassagiers, die haar mee de hel in willen trekken. Dat gebeurt weer op een ongehoord naargeestige geniale manier. Als je een budget van 50 euro hebt, en je doet dit? Geniaal! Mensen met zo’n budget worden enorm creatief, als de film een remake zou krijgen met computeranimatie, zou ik hem niet eens hoeven zien. Het kan niet beter worden dan dit.’

o Calvaire (2004), Fabrice Du Welz
‘Vergeleken met de andere films is deze vrij recent, ik wil toch laten zien dat er ook nu nog mensen zijn die hét kunnen. Toen ik het hoesje zag, dacht ik: “Dit zou weleens wat kunnen worden.” En inderdaad. Heel veel horrorfilms zitten bomvol clichés, deze ook, maar het is maar net wie er achter de camera staat. Du Welz heeft overduidelijk goed gekeken naar Lynch.
‘Calvaire gaat over een jonge man die voor de kost als derderangs Elvis optreedt in bejaardensoosen. Met een busje trekt hij door een bosachtig gebied, wanneer – vanzelfsprekend – de motor ermee ophoudt. Hij komt in een herberg terecht, en wanneer hij de volgende ochtend een wandeling maakt ziet hij uitermate eigenaardige tafereeltjes. Vrijwel nooit heb ik de hoofdpersoon uit een film zoiets vreselijks zien overkomen als wat deze jongen overkomt. Het is gewoon níet te filmen! Toch doet Du Welz dat. Het contrast tussen het begin en het einde is zó groot, verschrikkelijk! Dat gun je niemand. Maar de film is zo goed!’

Het overkomt me niet dagelijks dat ik een muzikant in mijn studentenkamer mag verwelkomen wiens muziek ik ettelijke honderden keren heb afgespeeld in diezelfde ruimte. Zeg maar gerust: nooit. Althans, totdat ik een afspraak wilde maken met Djurre de Haan. De afgesproken vrijdag speelt De Haan ’s avonds in een Nijmeegse huiskamer op steenworp afstand, dus het lijkt hem best leuk om de voorafgaande middag even langs te komen.

‘Ik ben niet iemand die vindt dat een goed liedje in drie minuten moet worden geschreven.’ De Haan zegt het pas halverwege het gesprek, wanneer hij zich al lang heeft gezeteld op de bank – mijn bank – maar het is kenmerkend voor de muziek van awkward i. Als De Haan een stukje tekst of een melodie heeft, laat hij die graag ‘even liggen’, vertelt hij. ‘Langzaam slibt zo’n idee dan aan of verandert er een ritme. Daar wordt het doorwrochter van. Voor het schrijven van mijn nieuwe plaat heb ik wel geprobeerd het melodisch interessant te houden voor mezelf.’ Meteen nuanceert hij het weer: ‘Niet dat het heel complex is, maar… Ik heb wel een beetje tijd nodig om het te laten groeien.’
Hoe doorwrocht ook, zijn liedjes moeten wel een beetje speels blijven. ‘Hey Ya van Outkast bijvoorbeeld, daar zit heel veel plezier in. Bij de Jeugd van Tegenwoordig hoor ik dat ook. Zelf maak ik zachtaardige muziek, ook wel licht melancholisch, maar het moet geen begrafenis worden. Als je lijdt, moet je het met bravoure doen. Ik vind het leuk als dat in kunst gebeurt, dat er een soort relativering in zit. Arcade Fire is best pathetisch, maar toch uplifting. Dat tegendraadse element trekt me wel.’

Ook in het opnameproces voor de tweede plaat, waar hij nu middenin zit, probeert De Haan speelse en verrassende elementen in zijn muziek te krijgen. Die tweede plaat gaat behoorlijk anders klinken dan de eerste, denkt hij. ‘Ik vind het moeilijk om het te omschrijven, dan kom ik weer met een lijst van bijvoeglijke naamwoorden aan… maar het wordt percussiever, iets steviger en energiek.’ De melodieën en partijen op de plaat mogen van Djurre best vragen oproepen en moeilijk te plaatsen zijn. ‘We hebben laatst een hele mooie Mellotron-partij opgenomen. Hoewel, het is geen echte Mellotron maar een fucking sample, weet je wel? Dat is niet leuk, dus we hebben het gedubbeld met iets anders. Die klanken mengen met elkaar, de boventonen doen iets en ineens klinkt het onherkenbaar en nieuw.’

Welk effect wil je daarmee bereiken bij de luisteraar?
‘Nou, ik vind het fijn dat niet iedere elektrische gitaar op iedere cd hetzelfde klinkt. Ik wil graag dat bands proberen een soort klankwereld te maken die…’

…eigen is?
‘Ja. Voor mij is dat belangrijk. Niet iedereen doet dat. Maar zoals het met kunst gaat, je leest en ziet allerlei dingen en dan krijg je uiteindelijk een beetje van jezelf en een beetje van Maggi.’

Wat is jouw Maggi?
‘Ik had een langdurige Elliot Smith-fase, dat was echt een eyeopener na de pubertijd. Daarvoor luisterde ik vooral melodische punk. Na Elliot Smith kwam Bill Calahan. Hij is een hele interessante liedjesschrijver en kunstenaar, ook tekstueel is hij heel bizar en ongewoon. Ook heb ik regelmatig periodes dat ik meer klassiek luister, zo heb ik afgelopen winter Mahler ontdekt. Hij schreef hele complexe melodieën die best poppy en catchy zijn, maar ook erg ingewikkeld. Ik vind het erg leuk dat je een soort hook hoort, maar het is geen Radio 3-hook. Het is een vernuftige hook die langer meegaat. Hey Ya is een supergaaf nummer, maar ik kan er niet zo vaak naar luisteren als een doorwrocht complex stuk van Mahler.’

Uiteindelijk gaan zijn liedjes over de liefde en de dood, maar teksten en thema’s uit zijn muziek beschrijven is eigenlijk ondoenlijk – ‘en erg onprettig’ – vindt de liedjesschrijver. ‘Je maakt de teksten er zo banaal van, en lelijk, terwijl ik probeer ze mooi op te schrijven. Een tekst is gewoon een op zichzelf staand ding.’
Vervolgens begint De Haan spontaan een nummer te analyseren, ‘om uit te leggen waarom ik het moeilijk vind mijn nummers uit te leggen’. In Hannah Hung Heavy gaan flarden uit de tijd dat hij in Michigan woonde samen met begrippen uit de cultuurwetenschap (‘spirit of place‘) en gedachten over sterfelijkheid en het uitbranden van de zon. Ook komt het woord blossom storm in het nummer voor. De Haan: ‘In Amsterdam ligt in mei vaak de hele straat vol bloesem die bij de geringste bries opwaait, deze beschrijving vond ik een mooie contradictie. Het lieflijke woord Blossom wringt met het veel donkerdere storm.’
‘Dat soort dingen komt allemaal terecht in een murder-ballad die ik heb vernoemd naar een ex-vriendinnetje van mijn middelbare schooltijd, Hannah. Voor mij is het mooi dat zij symbool is geworden voor iets algemeens, sterfelijkheid. Toentertijd dacht ik dat ze alles was, maar het was onderhevig aan de context, tijd en situatie: die liefde betekent nu niet meer zoveel. Van het besef dat liefde zo relatief is kun je droevig worden.’ Hij zucht. ‘Dat moet dan allemaal heel mooi klinken, zo maak ik het lelijker dan het is.’

Denk je niet dat je, door het in een bredere context te plaatsen, je werk mooier kunt maken?
‘Misschien wel, ja. Maar het is gevaarlijk. Als ik een goede dag heb, zeg ik bijvoorbeeld precies op de goede manier wat de bandnaam awkward i voor me is. Heel vaak probeer ik dat te doen en verzand ik in een onbegrijpelijk filosofisch verhaal.’

Hoe is het dan voor je om interviews te doen?
‘Wisselend. Het ligt eraan of de interviewer écht geïnteresseerd is. Laatst zei iemand tegen me: “Hee, dat zinnetje, volgens mij is dat een citaat.” Dat klopte, het was een spreekwoord uit een boek van Cormac McCarthy dat zoveel wil zegen als the journey is a destination, maar dan mooier: “There’s no such joy in the tavern as upon the road thereto.” Wanneer iemand laat zien zo geïnteresseerd te zijn, dan ben ik geneigd om meer energie in een gesprek te steken. Maar je kunt natuurlijk ook zelf luisteren, en kijken waarover mijn muziek gaat voor jou.’

De nieuwe plaat van awkward i zal in oktober verschijnen bij Excelsior Recordings. Kijk hier voor actuele tourdata.

Tekst: Timo Pisart
Foto’s: Marc Driessen

Misschien is het wel het langstdurende en -lopende gratis muziekfestival van Nederland, het is in ieder geval het spannendste. Ieder jaar spelen op het Nijmeegse de-Affaire de bands ‘van morgen’, die nu nog onbekend zijn maar binnen een jaar headlinespots verwerven op festivals als Lowlands en concertzalen als Paradiso uitverkopen. In het verleden gaven bands als Animal Collective, Battles en Jamie Lidell legendarische concerten in het Valkhofpark. Ook deze editie – die plaatsvindt van zaterdag 16 juli tot zaterdag 23 juli – belooft een bijzondere te worden: Jamie Woon (gisteren om 17:45 uur) schopte het vorige week tot 3FM Album van de Week en wordt door zowel alternatieve als mainstream-pers omarmd, Washed Out (vandaag om 21:25 uur) en About Group (vrijdag om 18:55 uur) zouden zomaar het Valkhofpark op zijn kop kunnen zetten, en legio spraakmakende Nederlandse namen zijn minstens net zo spannend, relevant en prikkelend als hun buitenlandse collega’s. Kortom: ‘Een sneak preview in een prachtige omgeving.’ Het gratis festival de-Affaire bestaat dit jaar vijfentwintig jaar, maar ‘anno 2011 is het niet meer vanzelfsprekend om een gratis festival te organiseren’, aldus programmeur Robert Meijerink, van de-Affaire.
Het festival verwerft inkomsten puur met de drankomzet en financiert daarmee niet alleen de podia en bands maar moet zo ook alle andere kosten dekken. Meijerink: ‘Het is gewoon een risicovolle onderneming, niet alleen op papier maar ook in de praktijk. Elk festival is voor bezoekersaantallen afhankelijk van de naam die is opgebouwd en de inhoud die we bieden. De allerbelangrijkste factor is echter het weer, en dat is het enige dat we niet in de hand hebben. Als het echt slecht weer is, wat we met de-Affaire best vaak hebben gehad, dan staan er niet voldoende mensen op het veld. Ik bedoel: we moeten het weer niet belangrijker maken dan het is, maar het is voor ons een cruciale factor.’
Geen wonder dus dat er een ‘festivalverzekering’ in het leven is geroepen: op de site van de-Affaire worden 2500 vrienden gevraagd om 25 euro in te leggen, daarmee kan de toekomst van het festival veilig worden gesteld.

Drietrapsraket
Robert Meijerink begon zijn carrière als ‘programmeur’ op zijn zestiende in het jongerencentrum Het Pand van Janna in Diepenheim. Na een studie Cultureel Maatschappelijke Vorming en baantjes als tourmanager, boeker van Krang (de band van André Manuel) vroeg een vriendin hem tien jaar geleden: ‘Hé Robert, jij weet zo veel van muziek. Wil jij niet komen programmeren bij de-Affaire?’ Als ‘broekie’ kwam hij het festival binnen. Daar ontdekte Meijerink dat ‘dit wel iets héél moois is’. Twee jaar later werd Robert ook aangesteld als programmeur van het Nijmeegse poppodium Doornroosje, weer twee jaar later kwam het vooraanstaande showcasefestival Eurosonic Noorderslag daar nog bij. ‘Het is een soort drietrapsraket en past wel bij mij als boeker: ik ben veel met nieuwe muziek bezig. Doornroosje heeft een historie van bands die op hun eerste tour het Nijmeegse poppodium aandoen en vervolgens heel groot zijn geworden en het doel van Eurosonic Noorderslag is het presenteren van nieuwe artiesten. Hoewel de-Affaire dat niet als primair doel heeft, is het voor de-Affaire van belang om ook nieuwe bands te boeken. Het is een kick als het publiek na afloop zegt: “Wauw, dit is mijn nieuwe favoriete bandje.”‘
Toen Meijerink bij de-Affaire kwam, bestond het festival al vijftien jaar. Over de eerste jaren is er vrijwel niets bekend, er waren geen programmaboekjes om te archiveren waardoor grote gedeelten van de geschiedenis zijn kwijtgeraakt. In ieder geval is zeker dat de-Affaire altijd in het Valkhof-park heeft plaatsgevonden en aanvankelijk vooral een vrijplaats was voor lokaal en regionaal talent, met af en toe een jazzband. Het was een samenwerkingsproject tussen onder andere Diogenes (een studentenclub die huisde in het huidige Villa van Schaeck), O42 en Doornroosje. Meijerink: ‘Daarmee wilden ze een alternatief bieden voor de rest van de stad.’

Creatief programmeren
Sinds Meijerink programmeur is van het festival, is het uitgegroeid tot een toonaangevend festival dat niet alleen in Nederland, maar ook in de rest van de wereld op waardering kan rekenen. Zo werd de-Affaire getipt door het vooraanstaande Amerikaanse blog Pitchfork en heeft de Nederlandse muzieksite KindaMuzik een heel dossier geëerd aan het vijfentwintigjarige bestaan van de-Affaire. Meijerink: ‘In de programmering zoeken we graag de rafelrandjes op, muziek mag prikkelen, verbazen en hopelijk zelfs overrompelen. We boeken zowel snoeiharde hardcore en metal als reggae, pop en experimentele elektronica.’
Het Nijmeegse publiek staat daarvoor open en wíl zich ook laten verrassen. Dat geeft de programmeur veel vrijheid: ‘Het Duitse festival Haldern eindigt soms om half 3 ’s nachts met een banjospeler met een deprimerende donkere stem. Dat kan super zijn, en is wat ik programmeren noem: er is sprake van een creatieve reden om iemand te laten afsluiten. Dat kan op de-Affaire ook.’
Na enkele jaren geleden uit te breiden naar de overkant van de Waal – met het ‘Habana’-terrein met twee podia – heeft het festival dit jaar voor het eerst een ‘artist in residence uitgenodigd: de IJslandse Ólafur Arnalds is drie dagen in Nijmegen te gast in het Besiendershuis. ‘De boeker van Ólafur vertelde me dat hij bezig was met een bijzonder project waar hij op een kleine intieme locatie, bijna op huiskamerniveau, zal experimenteren en improviseren en muziek zal schrijven met het publiek.’

Voor ons is het belangrijk dat lokale en nationale acts nog de kans krijgen om zich in de kijker te spelen, vindt de programmeur. ‘We reserveren altijd een aantal plaatsen voor Nederlandse artiesten en lokale bandjes. Uiteindelijk is het altijd moeilijk om te zeggen of een bandje dat pas twee keer heeft opgetreden het waar kan maken, hoewel ze staan te springen en dolenthousiast zijn om het Valkhofpark te bestormen. Maar het kan het begin zijn van iets moois.’

Dit interview is gedaan in samenwerking met 3VOOR12/Arnhem-Nijmegen. Zij doen uitgebreid verslag van de-Affaire met recensies, interviews, nieuws, sessies en heel veel muziek. Kijk daarvoor op de speciale festivalsite.

Tekst: Timo Pisart

Nee, jazzmuziek speelt hij niet. Die term is veel te beperkt, vindt Nederlands beroemdste trompettist Eric Vloeimans (48). Natuurlijk, hij heeft er veel van geleerd, hij improviseert nog altijd met elementen uit de bebop zoals hem op het conservatorium werd bijgebracht, maar het hoofd én de muziek van Eric Vloeimans zijn één grote melting pot. ‘Mijn devies: ik ben wat ik gehoord heb’, stelt hij plechtig. ‘Mijn hoofd is een grote pan soep die mijn gehele geschiedenis herbergt. Ook die ABBA-liedjes die ik vroeger leuk vond, en ook John Travolta en Status Quo, maar ook de ervaringen bij de Heineke fanfare, waar ik als kind speelde. De bouwstenen van het improviseren heb ik geleerd met de jazz, maar het is slechts een klein gedeelte van me. Het is een soort spraakvermogen dat in dienst staat van wie ik ben.’

Onzeker muurbloempje
Een ‘muzikale omnivoor’ noemt hij zichzelf, en daar gedraagt Vloeimans zich ook naar: hij speelt alles, van lichte kamermuziek met Fugimundi, via flamenco met de gitarist Eric Vaarzon Morel en filmmuziek met componist Martin Fondse tot elektrische experimentele pop met Gatecrash. Nog geen twee maanden geleden kwam zijn laatste cd uit, Kytecrash: een samenwerking tussen Gatecrash en Colin Benders (Kyteman), zijn voormalige leerling op het conservatorium.
‘Cheers, hè!’, heft Vloeimans een glas witte wijn bij wijze van feestelijkheid. De voorgaande avond nam hij wéér een nieuwe cd op, een intiem kamermuziekconcert in het Koninklijk Concertgebouw met pianist Florian Weber. ‘Een ontzettend bijzondere speler die alles in me lostrekt wat er los te trekken valt, en ik hoop ook andersom. We zijn ontzettend aan elkaar gewaagd.’
Vroeger had hij zoiets nooit durven zeggen. Vloeimans was een laatbloeier ‘in alles’. ‘Ik ben een vreselijk onzeker muurbloempje geweest, op mijn twintigste durfde ik nog niet eens naar een meisje te kijken. Ook als muzikant heb ik altijd anderen boven mezelf gesteld. Veel mensen op het conservatorium konden ontzettend hoog en hard blazen, dat kon ik nog niet.’ Maar die tijd is voorbij: ‘Ik ben nu 48, en ik begin nu wel lekker in mijn vel te zitten. Ik geloof in mezelf en in wat ik speel. Ik heb inmiddels een soort gerijptheid van ideeën.’

Jazzcowboys
Inmiddels heeft Vloeimans zeker zo’n vijftien cd’s uit, waarvan vier met een Edison bekroond, en nog altijd blijven de melodieën komen. Zodra hij eenmaal in de ’stroom van verzinnen’ zit, maakt het niet uit waar hij is. Terwijl hij over de snelweg rijdt kan er zomaar een wijsje binnenspringen. Dan zet de trompettist gerust zijn auto even aan de kant om de noten te noteren. Zonder trompet, want dat zou maar ‘onhandig’ zijn.
Vaak ontstaat dan meteen een verhaal, zoals bij het nummer Good Ol’ Benz. ‘Dat nummer heb ik opgedragen aan mijn oude Mercedes die moest worden gerepareerd. Ik had er een beetje de blues over in. Toch had het stuk ook wel iets komisch.’ Hij proeft de woorden nog eens: ‘Good Ol’ Benz. Good Ol’ Benz…’ Vervolgens: ‘Ik hou wel van een twist, een beetje humor. Muziek mag best een beetje melig zijn, balanceren op het randje van kitsch. Daar val ik heel erg voor bij andermans muziek. Niet dat ik er zelf expres op uit ben, maar het komt er wel verdacht vaak op neer.’
Begrijp hem niet verkeerd, Eric Vloeimans heeft ook een bloedserieuze kant, maar het is heel gemakkelijk: wie de lachers op zijn hand heeft, heeft ook de luisteraars. Dat leerde hij al vroeg, toen Wilfried de Jong en John Buijsman aanboden een act te doen op de eerste cd-presentatie van Vloeimans. Hij giechelt als hij eraan terugdenkt: ‘Ze noemden zich de jazzcowboys, de een had zich verkleed als Rus en de ander had een sik opgeplakt. Jezus, man, het was mijn eerste cd-presentatie en ze begonnen iedereen te zoenen. Wat een vertoning! Ik heb me rot gelachen, ze zorgden voor een soort hilarische stemming waardoor mensen zich meer openstelden voor de muziek.’
‘Het is leuk om een verhaaltje te hebben voor de mensen’, zo vindt Vloeimans, ‘zoals ik ook zorg dat ik mooie kleren voor het publiek aantrek’. Thuis draagt hij die bontgekleurde kleding nooit, bekent de trompettist, ‘maar op het podium voel ik me lekkerder als ik geile kleren aanheb. Ja, kleren horen er absoluut bij.’

‘Het is één rit waarin de regisseur geen tijd krijgt om een stap terug te doen of een zijspoor te betreden.’ Kortom: de korte film verdient een groter podium in Nederland. Waar voorheen vaak nog korte films werden vertoond voor hun grotere broers, is de kleine variant tegenwoordig in Nederland het ‘ondergeschoven kindje’, vindt programmeur van Go Short Vivian Fontijn (22), vierdejaars Algemene Cultuurwetenschappen. Afgelopen maanden was zij als stagiair fulltime bezig met een selectie voor het korte-filmfestival Go Short in Nijmegen, dat dit jaar haar derde editie beleeft. In vier dagen tijd worden 280 korte films vertoond, vaak gemaakt door jonge makers. Daarmee zijn de films vaak een ’springplank’ naar een breder publiek én naar de langere film. Zo ook voor Arne Toonen, regisseur van Dick Trom. Vivian: ‘We vertonen enkele van zijn shorts, waaronder ook zijn afstudeerfilm. Je ziet echt de lijn waarin hij zich ontwikkeld heeft.’

5. How to Pick Berries, Elina Talvensaari (19 min)
‘Een documentaire van een Finse studente, en een hele mooie blik in de Finse samenleving. We hebben een speciale studentencompetitie en ik was verbaasd hoeveel talent daartussen zat. Deze docu gaat over Thaise gastarbeiders die de befaamde Finse bosbessen plukken, ten koste van de bosbessenindustrie. Er wordt tegen de arbeiders aangekeken alsof ze buitenaardse wezens zijn. Geen wonder, ze werken vaak wel 16 uur per dag. Er wordt heel mooi in beeld gebracht hoe ze als zombies door de bossen lopen en de mensen langs elkaar heen leven en een anoniem bestaan lijden.’

4. Hair, Julien Hallard (17 min)
‘Voor Franse films mag je me wakker maken. Ik heb een half jaar film gestudeerd in Frankrijk, daar ben ik echt helemaal verliefd geworden op de Franse film. Hair begint heel grappig. Het gaat over een langharige rocker die kaal wordt, terwijl zijn haar zijn alles is. Tijdens een gesprek met zijn kale vader wordt het onverwacht serieus. Terwijl ze foto’s uit het verleden bekijken komen allerlei gevoelige herinneringen bovendrijven.’

3. Laterarius, Marina Rosset (4 min)
‘Een korte animatie over te veel liefde, die qua stijl en thematiek een beetje doet denken aan de film Vader en Dochter van Michael Dudok de Wit, een Nederlandse korte film die is bekroond met een Oscar. Een man houdt zoveel van zijn vrouw, dat hij besluit een prachtig huis voor haar te bouwen. Hij vergeet daardoor aandacht te schenken aan zijn geliefde, en het bouwen duurt zo lang dat ze hem verlaat. Een boodschap over het uitstellen van toekomstdromen.’

2. Aquarium, Bård Røssevold (17 min)
‘Aquarium verhaalt over een doofstom meisje dat een afgezonderd kunstenaarsbestaan leeft, geïsoleerd van de werkelijkheid. Ze vindt een bewusteloze jongen voor haar deur, en besluit die mee naar binnen te nemen om voor hem te zorgen. Hoe hard ze ook probeert, telkens faalt ze een normaal leven te lijden, voornamelijk wanneer het de liefde betreft. Het stuk waarin ze schildert, de geur van haar versgezette koffie ruikt en The Velvet Underground aanzet op haar vinylspeler vind ik geweldig. Het verlangen naar een normaal leven en de frustratie van het mislukken is erg mooi verbeeld. Het is erg treurig, ik hou wel van een beetje melancholiek.’

1. Homeland, Juan de Dios Marfil (6 min)
‘Deze animatie film, gemaakt door een jonge Spaanse student, toont hoe je met weinig middelen maar met een flinke dosis creativiteit een prachtige film kan maken. Het is de meest basic animatie die je je kunt voorstellen: een witte achtergrond met slechts potloodlijntjes. Daardoor voelt het wat kinderlijk aan, maar door de prachtige muziek – die door de regisseur is gecomponeerd – wordt je volledig in de verhaalwereld gezogen. Een jong meisje voert een soort beestje, dat alsmaar groter en groter wordt en uiteindelijk niet meer in het huis past en weg moet. De film blijft heel teder, een kort maar ontroerend pareltje.’

Homeland (full film) from whospeaksinourname on Vimeo.

Go Short opent woensdag 16 maart in Lux en duurt tot zondag 20 maart.

Tekst: Timo Pisart en Rob Ramaker
Foto: Klaas Jan Kliphuis

‘Je zou het kunnen zien als een conceptplaat’, zegt Rocco Hueting halverwege het interview. Onmiddellijk werpt Torre Florim tegen: ‘Maar dat is het niet.’ Hij heeft het over Machinery, het langverwachte tweede album van zijn band De Staat. Twee jaar geleden spraken we ook al met Hueting en frontman Torre Florim aan de vooravond van een release. Ook toen zaten we in Lux. Maar waar toendertijd nog geen publiek reikhalzend naar Wait for Evolution uitkeek zijn de verwachtingen voor Machinery hooggespannen.
Nu behoeft De Staat geen introductie meer. In 2009 speelden ze op Pinkpop, Lowlands en elk andere Nederlandse festival dat ertoe doet, om zich in 2010 volledig op het buitenland te richten. Waren hun shows al sinds hun eerste optreden een wervelend rockfeest, na twee jaar vol optredens gooien ze ook hoge ogen op podia wereldwijd.

De band als machine
Al bij de eerste luisterbeurt is duidelijk dat Machinery van een heel ander slag is dan het debuut: de koebel is verdwenen, het is minder toegankelijk, maar tegelijkertijd is de muzikale knipoog dikker aangezet. De Staat is verworden tot machine, vindt Florim. ‘We benaderen onszelf als een motor. Je hoort een bepaalde ronk die klinkt als één machine, maar in feite zijn het allerlei losse mechanische elementen die allemaal hun eigen geluidje maken.’ Maar het is dus geen conceptalbum. Hueting: ‘Je zou het ook kunnen uitleggen als een kritiek op de mechanisatie of industrialisering, maar dat is nooit het vooropgezette idee geweest.’ Hij richt zich tot Florim: ‘Jij hebt gewoon die liedjes verzonnen.’
Net als bij hun eerste plaat, schreef Florim de nummers, ditmaal in hun ‘kasteel’ te Lent. Enthousiast op de tafel wijzend beschrijft Florim hoe ze wonen en werken: ‘Hier is de tuin, hier is de keuken en meteen daarnaast heb ik een mooi studiootje waar ik ideeën bedenk, schrijf en demootjes maak.’ Na nachtelijke brainstormsessies stuurde Florim de demo’s naar de bandleden, de volgende dag werd op deze ideeën voortgeborduurd met de hele band. ‘Voor mij persoonlijk is de samenwerking nu heel anders’, bekent Florim. ‘Ik was gewend om alles in mijn eentje te doen, tot op een bepaalde hoogte ben ik nog steeds een controlfreak. Ik heb een sterke mening en weet wat ik wil horen.’ Hueting: ‘De hiërarchie in de band is wel duidelijk.’ Half grappend voegt hij toe: ‘Jij bent de koning en wij zijn de slaven.’
Florim: ‘Nou nou, dat klinkt bijna…’
Hueting: ‘Ja hallo, zoek jij maar eens een gitarist die twee liedjes lang één noot aanslaat.’
Na een korte discussie over de hiërarchie zegt Hueting: ‘Maar ik vind het wel positief, hè. Daardoor hebben we een eigen geluid en hele goede en eigen nummers.’ Florim: ‘Maar we gaan met elk idee aan de slag, de muziek staat overal boven.’

‘Hier is uit Nijmegen: De Staat’
Het Lentse ‘kasteel’ was dus het toneel van het schrijfproces voor het tweede album. Deze antikraak-boerderij die gereed is voor de sloop huren ze van de gemeente. Florim: ‘We waren al erg lang op zoek naar een ruimte om te repeteren. Uiteindelijk kwamen we bij de directeur van Doornroosje, Toine Tax terecht. Hij had het te gek voor woorden gevonden als we naar Utrecht moesten verhuizen omdat we niets konden vinden.’ Toen ging het balletje snel rollen. ‘Twee weken later stonden we te high-fiven in een supervette boerderij.’
Florim zegt zich echt thuis te voelen in Nijmegen, maar hij had best willen verhuizen naar een andere stad. ‘Uiteindelijk maakt het niet zoveel uit waar je zit, zolang je maar je ding kunt doen.’ Toch lijken media maar al te graag de Nijmeegse wortels van De Staat te benadrukken. Of zoals Florim het zegt: ‘Als ik bijvoorbeeld naast Matthijs van Nieuwkerk sta, dan is het vaak: “Hier is uit Nijmegen: De Staat.” Ik vind het wel leuk, beter dan bekend zijn van die Grolsch-reclame.’ Florim vindt het moeilijk in te schatten of Nijmegen zelf net zo trots is op De Staat: ‘Groot, groter, grootst? Ik vind het moeilijk om te meten hoe groot een band is.’ Hueting is minder bescheiden: ‘Ik weet niet of ik dit moet zeggen in een interview, maar toen we optraden in de 3FM-tent op Eurosonic stonden we tussen White Lies en een of andere metalband. Dan vind ik ons altijd de beste. Het hardst, het meest energiek.’

Gezonde zenuwen
Ondanks deze bravoure zijn Florim en Hueting ‘toch wel gevoelig’ voor de ontvangst van het album. Florim legt uit: ‘Het is heel anders om een tweede plaat te maken. Nu weten we zeker dat een paar duizend mensen hem gaan luisteren.’ Hij vreest niet zozeer de hooggespannen verwachtingen – Florim vindt zichzelf nog altijd de belangrijkste criticaster – als de reactie op de nieuwe creatieve richting. ‘Mensen gaan zich op een gegeven moment wat voorstellen bij die plaat. En dat is niet precies wat wij hebben gemaakt. Wie muziek gaat maken om aan zulke verwachtingen te voldoen, of om op de radio te komen, gaat meestal kutmuziek maken.’
Hueting: ‘Die plaat is klaar, daar kunnen we niets meer aan veranderen. Voor de optredens hebben we nog gezonde zenuwen. Het moet steeds soepeler gaan. Ik wil overrompelen, mensen verdwaasd achterlaten.’

Twee jaar geleden spraken we ook al met Hueting en Florim. Even later speelden ze op het muziekindustriefestival Noorderslag, wat hun nationale doorbraak betekende. Komend jaar spelen ze op het grootste muziekindustriefestival van de Westerse wereld, South By South West, in de Verenigde Staten. Wellicht, als we deze jongens over twee jaar weer zien, zijn ze echt ‘groot, groter, grootst’.

Dit interview is gedaan in samenwerking met 3VOOR12/Arnhem-Nijmegen. Lees de andere helft van het gesprek, over de extremen in Machinery, hier.

‘”Ik ga even een bandje kijken”, denk je, maar voor je weet sta je tot een uur of vijf zwetend naar de klote te gaan op de dansvloer.’ Toetsenist Jan-David Hoogerheide (25, tweede van links op de foto) zit amper vijf minuten in het Arnhemse café Dudok of hij vat de essentie van zijn band Krach al secuur samen. ‘De meeste bands ben ik na een minuut of twintig zat’, vervolgt hij. ‘Bij ons vloeit er dan langzaam een dance-element in met dj-duo Die Lui, waardoor je zo de nacht in wordt geslingerd en moet toegeven aan de drang te dansen.’ Na een slok van zijn koffie te nemen vult frontman – en vijfdejaars student Psychologie aan de RU – Reinier van den Haak (27, meest links) zijn bandgenoot aan: ‘Dat moet je een keer hebben gezien om te snappen dat het écht heel vet is.’

‘Eigenlijk waren we vroeger een stel luie klapmongolen’, zegt Hoogerheide. Met ‘vroeger’ doelt hij op de tijd ‘voor’ Krach. De band opereert al 11 jaar, tot vorig jaar nog onder de naam With Ice, waarmee ze zelfs nog hebben meegedaan aan de Nijmeegse studentenbandwedstrijd Kaf en Koren. ‘We hadden nooit een duidelijk doel voor ogen, en net als veel bandjes worstelden we met een gebrek aan visie: we schreven een beetje nummers en wachtten tot dat werd opgepikt. Maar als je erover nadenkt; dat heeft helemaal geen zin. Je kunt zoveel meer doen dan afwachten.’ Dat ontdekten ze toen Martijn Crama, tegenwoordig hun manager, enkele coachingsessies met ze deed en hielp realistische doelen te stellen. ‘We willen ervoor gaan’, besloot de band toen. Van den Haak: ‘We wisten op dat moment: als we er niet aan gaan werken valt deze band uit elkaar en dan raken we allemaal verbitterd. En ik, ik heb geen zin om nog twintig jaar aan te kloten en dozen vol onverkochte cd’s op mijn zolderkamer weg te moeten zetten.’

Zijn jullie nog steeds die vijf klapmongolen?
Hoogerheide: ‘Ik vind van wel.’
Van den Haak, verbazingwekkend serieus: ‘Wat een moeilijke vraag.. We kunnen nu wel een stuk beter werken, maar wanneer de structuur wegvalt, vallen we zo terug in klapmongoliteit.’
Hoogerheide: ‘Martijn is voor ons heel belangrijk, hij zit ons achter de broek en houdt de focus. Als niemand binnen de band zo’n ontzettende nazi is, kan de aandacht heel snel verslappen en weet je niet meer waar je mee bezig bent.’

Rond de komst van Crama onderging With Ice ook muzikaal een koerswijziging en verwerd van gitaarrockbandje langzaam een electrorock-act. ‘Een party-factor in onze muziek heb ik altijd al belangrijk gevonden’, aldus Van den Haak. Hij grijnst. ‘Ook omdat ik al gauw merkte dat we gewoon niet goed zijn in het schrijven van mooie liedjes en het vijfstemmig zingen van “I love you“-teksten. David wilde er altijd al meer elektronica in verwerken, maar bij mij viel dat kwartje alsmaar niet. Op een gegeven moment ben ik het latere werk van Soulwax gaan luisteren en is David meer elektronische dingen gaan schrijven om me te overtuigen van zijn gelijk. Tegelijkertijd hebben we een Juno, een analoge synthesizer, aangeschaft. Daar bleek al gauw veel leuks uit te komen.’ Vervolgens begon de band langzaam aan een debuutalbum te denken. Ideeën nam Van den Haak op met zijn Macbook in zijn studentenkamer, met ingeprogrammeerde drums en een overvloed aan partijen. Hoogerheide: ‘Dat was meestal hilarisch om te horen.’
Van den Haak: ‘Zodra ik dood ben, mag je het uitbrengen. Daarvoor niet. Overigens, met de demo’s kon ik wel op de band overbrengen wat ik met de nummers wilde doen. Zij zijn dat thuis gaan verkrachten en namen er instrumenten overheen op, zo pingpongden we met muziek van computer naar computer.’

Steeds vaker worden succesvolle albums, zoals The Hermit Sessions van Kyteman, Applause van Balthazar, On Claws van I am Oak en Wait for Evolution van De Staat, op studentenkamers opgenomen. Wat is daar de charme van?
Hoogerheide: ‘Niets is zo fijn als alle tijd hebben om op je kamer de gitaren te zitten inspelen. Er is zeker een soort magie in je studentenkamertje.’
Van den Haak: ‘Ik vind het heerlijk, ’s avonds met een biertje erbij, keyboard ernaast en dan een heel dik nummer maken. Je kunt alles doen, er zijn geen grenzen en je kunt spelen wanneer je zin en inspiratie hebt. Er zit geen druk op, wat in de studio wél het geval is.’

Het resultaat van deze opnames was behoorlijk donker – Hoogerheide: ‘Dat zit er bij ons ingebakken, ik heb nog nooit een vrolijk liedje geschreven’ – en schoot alle kanten op. Daarom vroegen ze Torre Florim, frontman van De Staat, om naar de nummers te kijken en orde in de chaos te scheppen. Van den Haak: ‘Ook al wanneer hij kwam kijken bij optredens gaf hij graag feedback. Ik dacht altijd: “Ja hoor.. Maar ik ga het niet anders doen.”‘

Omdat het je kindje is.
Van den Haak: ‘Inderdaad. We maakten altijd al behoorlijk verknipte dingen. Wanneer Torre langskwam en zei dat “dit stukje weg kan” of “dat mag worden geschrapt”, waren we het nooit eens. Die stukjes hoorden bij onze muziek, anders klonk het niet meer naar ons. Toch zijn we meer gefocust gaan schrijven, want mensen snapten geen hol van onze muziek. Vervolgens is Torre nog eens langs geweest en zijn we achter de computer alles doorgelopen om stukken uit onze muziek te knippen. Langzamerhand besefte ik me: “Oh, dit werkt. Zo hoor je dus met muziek om te gaan.”‘

Er was één nummer op de plaat dat niet duister klonk, Hunger, een ballad met dwarrelende soulkoortjes. Was dat een grap?
Hoogerheide: ‘Het is een soort grap. Nou ja, het is begonnen als een grap.’
Van den Haak: ‘Nee hoor, ik heb het echt geschreven als een mooi liedje. Toen we het aan Torre lieten horen zei ook hij: “Ik snap het niet zo goed. Is het een grap? Of niet?” Ik vind het juist wel leuk dat het daartussen balanceert.’

Waar gaat het over?
Van den Haak denkt even na. Vervolgens: ‘Het gaat over.. Een honger naar liefde, maar zodra die is gestild, is de hunkering en daarmee de liefde ook gestild.’

Vind je het belangrijk die teksten over te brengen op het publiek?
Van den Haak: ‘Nee. Wat iemand anders met de teksten doet maakt me niet uit, als je er niets mee kan is dat goed, als je er een bepaalde betekenis uithaalt die ik er helemaal niet in heb gestopt is het ook goed. Van mij hoeven de teksten ook niet helemaal te kloppen.’

Ik kan me voorstellen dat jullie daar heel veel kritiek over kunnen krijgen.
Van den Haak: ‘Het is goed mogelijk dat sommige mensen de teksten slecht vinden, maar de vraag is of die tekst veel uitmaakt. Daar maken wij de muziek niet naar. In tegenstelling tot een band als Bright Eyes is bij ons de muziek al een informatiebron an sich. Dat verschaft mij een tekstuele vrijheid waarmee ik kan doen wat ik wil: zo kan ik er wat foute dingen, slechte woordgrapjes of niet-correcte grammatica instoppen.’

Donderdag 10 februari staat Krach in Merleyn met dj-duo Die Lui.

‘Bevrijdend’, zo noemt Dennis Gaens het werken aan zijn serie ‘Eilander Worden’. Door de hoge waterstand ervoer de stadsdichter en oud-columnist van ANS, die woonachtig is in de Ooijpolder, tijdelijk min of meer hoe het was om op een ‘eiland’ te wonen. Internet had hij nog gewoon, maar de neiging om het te gebruiken een stuk minder. ‘Ik ging juist veel naar buiten’, vertelt Gaens, ‘en bezocht mensen waar ik eerder nog niet geweest was.’ Iedereen nodigde de dichter uit, omdat ze het leuk vonden dat hij over ‘ons eiland’ schreef. ‘Ook kwamen veel mensen ’s avonds bij elkaar om samen een biertje te drinken. Het was echt een klein dorp aan het worden.’
Gaens: ‘Met het schrijven van de serie heb ik veel geleerd over hoe ik schrijf, of beter: hoe ik doorgaans niet schrijf. Ik wilde met de reeks Eilander worden duidelijk een andere stijl hanteren en dat werkte heel bevrijdend, alleen al omdat het gewone werk even onderbroken werd: ik heb niet aan mijn roman geschreven of aan het scenario dat ik heb liggen. Dat was fijn, gewoon de hele dag, de hele week, met hetzelfde bezig zijn.’
De dichter las al even in het werk van Gary Snyder, ‘die veel over de wildernis en wildheid schreef’, en hij was net begonnen in Walden van Thoreau, een Amerikaanse klassieker die over de simpelere manier van leven in een hutje in een bos gaat. ‘Ik merkte dat die teksten overlapten met mijn gedachtegang. Ik ging dan ook citaten uit die werken boven mijn berichtjes zetten, en ze soms als leidraad gebruiken. Normaal heb ik daar een hekel aan, het heeft iets pedants, maar hier viel het wel mooi samen.’
Normaliter heeft de dichter er al problemen mee een boek uit te kiezen als hij een weekend weg is, vertelt hij. ‘Mijn smaak in boeken wisselt heel snel en vaak, van proza tot non-fictie, van comics tot poëzie. Daarom ben ik zo blij met de e-reader. Maar de vraag naar wat ik naar een onbewoond eiland mee zou nemen is makkelijker, je moet de boeken wel keer op keer kunnen herlezen en telkens iets nieuws kunnen ontdekken.’

5. The Poems of Dylan Thomas – Dylan Thomas
‘Ik twijfelde tussen het verzameld werk van Ter Balkt (In waterwingebieden) of deze. Uiteindelijk koos ik voor Thomas, waarschijnlijk ook omdat het in het Engels is, dat begrijp je toch nooit helemaal zo goed en kun je blijven herlezen. Thomas was een van de eerste schrijvers die me echte raakten. Voor de ANS schreef ik ooit een kerstverhaal gebaseerd op een kort verhaal van hem. De bezwerende toon die in een gedicht als And death shall have no dominion zit, is wel iets wat terugkomt in mijn eigen werk, bijna alsof je de wereld wilt dwingen zich naar je werk te voegen. Dat idee krijg ik bij Thomas heel vaak en dat vind ik mooi.’

4. Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk – A.L. Snijders
‘Snijders is echt een grootmeester. Hij schrijft zogenaamde zkv’s; zeer korte verhalen van een halve tot een hele pagina. Aan zijn stukken heb ik me wel een beetje proberen te spiegelen in die reeks over het hoogwater. Hij weet precies wat je wanneer moet weglaten en zoekt het minimum aan details op waarmee een verhaal blijft staan. Dat is ontzettend knap en een benijdenswaardig vermogen. Elke schrijver zou dat wel willen kunnen. Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk was het eerste boek dat ik van hem las en het is nog steeds mijn favoriet. Het is ontzettend fraai vormgegeven en er staan behoorlijk wat zkv’s in. Ik kan nu liegen, maar volgens mij is het zijn dikste boek.’

3. The Gary Snyder Reader – Gary Snyder
‘Ook hier twijfelde ik. Het was deze of Walden, maar ik heb toch voor Snyder gekozen, omdat zijn stijl wat vlotter is en hij heel begrijpelijk schrijft. Dit is een beetje sjoemelen, omdat het een bloemlezing van zijn werk is, op die manier heb ik zijn gedichten, essays en dagboeken in één boek. Als ik een van zijn boeken zou moeten kiezen zou het The Practice of the Wild zijn. Dat is een essaybundel waarin hij bijvoorbeeld Oosters gedachtegoed koppelt aan een typisch Amerikaans idee van wildernis. Hij legt op een interessante manier dwarsverbanden tussen Lao Tse, Thoreau en indianen. Ook bevat het een heel mooi essay over places. Je hoort nu het credo “places not spaces” heel vaak, dat speelde eigenlijk in dat werk van Snyder al. Ik denk dat het een uitermate geschikt boek is op een eiland.’

2. On the road – Jack Kerouac
‘Cliché als het is, is dit toch echt een van mijn all time favorites. Vol trots toon ik mensen altijd mijn nauwelijks nog aan elkaar hangende paperback-versie. Dit boek las ik en als ik op de laatste pagina kwam, begon ik weer van vooraf aan. Kerouac is een van mijn helden. Zijn latere roman Desolation Angels zou misschien geschikter zijn voor op een eiland, omdat het grotendeels gaat over iemand die alleen op een berg zit. Aan de andere kant is het als je zelf niet weg kunt misschien juist goed om te lezen over iemand die constant van de ene kant van het continent naar de andere rijdt en ondertussen feest, drugs gebruikt en drinkt.’

1. Tao te Ching – Lao Tse, Lao Tzu et cetera
‘Dit boek heb ik in ongeveer 40 vertalingen en elke keer als ik een nieuwe zie liggen, neem ik die weer mee. Het is de oertekst van het taoïsme. Ik ben geen religieus persoon, maar voel een zekere affectie voor het taoïsme, met name met de filosofische variant en met name met deze tekst, hoewel de verhalen van Zhuang Ze er ook mogen zijn. In de Tao te Ching ontdek ik dus echt steeds iets nieuws. Uiteraard komt dat door de nodige vaagheid in de tekst; soms lijkt het wel een tekst die alles kan bevestigen wat je maar wilt, maar ook omdat de tekst iets lijkt aan te wijzen dat je niet benoemen kunt.
‘Ik wil nog altijd een reactie op dit boek schrijven, een dichtbundel die zich spiegelt aan de Tao te Ching. Als ik op een eiland zou zitten, zou ik daar misschien eens aan toekomen.
‘Ten slotte lijkt het me goed – als je op onbewoond eiland vastzit – een boek bij je te hebben dat zegt dat je de hele wereld kunt kennen zonder een stap buiten de deur te zetten. Dat troost dan toch.’

In september vorig jaar bracht Dennis Gaens zijn debuutbundel ‘Ik en mijn mensen‘ uit, op woensdag 16 februari treedt hij op bij Stukafest Nijmegen met De Nog Grotere Drie.

‘Voor Nederlandse bands is Noorderslag verschrikkelijk belangrijk’, zo vertelt muziekjournalist Alex van der Hulst op de zaterdagmiddag van Noorderslag, terwijl hij van zijn cappuccino nipt in een café in Groningen. Twee dagen eerder is de stad volgelopen met muziekindustriëlen uit heel Europa, om op de showcasefestivals Eurosonic en Noorderslag drie dagen lang de nieuwste bands te spotten.
Van der Hulst: ‘Kyteman speelde hier bijvoorbeeld twee jaar geleden een van zijn eerste shows, en iedereen werd er wild van.’ Zo’n goed optreden in Groningen zorgt geheid voor boekingen in de Nederlandse concertzalen. En een goed optreden geven tijdens het festival is lastig, vindt Van der Hulst, die als freelancer voor onder andere OOR en De Nieuwe Revu het festival dit jaar voor de derde maal bezoekt. ‘Hier loopt het slechtste publiek rond dat je kunt hebben. Iedereen uit de muziekindustrie lult door optredens heen om te netwerken. Ook zijn er veel mensen die blasé zijn geworden en na één nummer denken het wel te kennen.’
Wel is Eurosonic/Noorderslag dé gelegenheid om muziek te horen en ervaren die komend jaar het muzikale landschap gaan bepalen, zoals de gehypte Brit James Blake en de Deense zangeres Agnes Obel, en de ideale gelegenheid om muzikaal koffiedik te kijken. Wat verwacht Van der Hulst van 2011?

5. Dr. Dre
‘Ik ga er maar gewoon van uit dat de nieuwe plaat van Dr. Dre dit jaar komt. Detox is al 10 jaar aangekondigd, dus de hele hiphopwereld zit er smachtend op te wachten. Daardoor is het ook een running gag geworden zoals bij de laatste plaat van Guns ‘n Roses maar er is al een single verschenen, dus je zou zeggen dat Detox dit jaar wordt uitgebracht. Die single… Tjah, die is aardig, maar iets te retro. Dat is het probleem met een album dat tien jaar op zich laat wachten: dat gaat geheid tegenvallen.’

4. Ost & Kjex
‘Dat is de enige band die ik heb uitgezeten tijdens Eurosonic dit jaar, zo verrast was ik. Het zijn een stel Noren die bewijzen dat er wél soul in house zit, met een blanke man die zingt als een soulzanger, drie achtergrondzangeressen en iemand achter een laptop. Dat was echt zo maf, en ontzettend goed. Het deed me een beetje denken aan de begintijd van Jamie Lidell. Doorbreken zullen ze niet, maar ze zouden perfect passen in de X-ray, de kleine danstent van Lowlands, of in Doornroosje.’

3. Burial
‘Een nieuw Burial-album, daar heb ik ontzettende behoefte aan. Dat heeft er vooral mee te maken dat dubstep in een hele spagaat zit. Het is nu echt doorgebroken naar een groter publiek, met Magnetic Man dat op Lowlands een volle tent beleefde, en iedereen stond mee te zingen. Burial is compleet het tegenovergestelde, hele ontoegankelijke sferische abstracte dubstep. Die hoek van het genre begint in de verdrukking te komen door de populariteit, wat voor zo’n stroming echt het einde kan zijn. Burial zou heel goed een brug kunnen slaan tussen de abstracte dubstep en de Flying Lotus-scene. Het zou een droom zijn als hij dat doet.’

2. Lucy Love
‘Ik heb al een paar albums gehoord die dit jaar uitkomen, dat van Lucy Love vond ik heel goed. Ze is nog een heel jong meisje, dat dubstep, dance en electronica versmelt met pop, en zelfs een beetje rapt. Het is heel fris en behoorlijk underground, ik kreeg er een Dizzee Rascal-gevoel bij. Zij deed me meer dan de laatste plaat van M.I.A.‘

1. Nijmegen
‘Het eerste dat me binnenviel: Nijmegen als overkoepelend geheel. De Staat, Roy Santiago en Zo Moeilijk komen in maart met een nieuwe plaat, Krach zelfs al eerder. Het grote publiek zal meer horen van deze Nijmeegse acts dan van de rest van mijn lijstje. Ik vond het heel opmerkelijk dat zoveel goede bands uit Nijmegen tegelijkertijd van zich laten horen.
‘Qua PR heeft Krach de meeste lading, het deed me heel erg denken aan de begintijd van De Staat. Ze worden geclaimd door 3VOOR12 en hun belangrijkste wapen is de livepresentatie. Voor De Staat wordt het moeilijker dan voor Krach. Dat is het cliché van de moeilijke tweede, waar je veel minder tijd voor krijgt dan voor het debuutalbum, bovendien heb je te maken met hooggespannen verwachtingen. Daardoor zou de prestatie alleen nog maar groter zijn als ze wéér met een goede plaat komen.’

De plaat klinkt al even bombastisch en theatraal als de band eerder klonk, maar desalniettemin is er sprake van een bijzonder debuut. De opnames zijn gemastered door de Canadese Ryan Morey, die ook verantwoordelijk was voor Wooden Arms van Patrick Watson en Funeral van Arcade Fire. Niet de minste dus.

The Awesome Grandeur Of The Cosmic Cycle is gratis (!) te downloaden via hun site, live te zien zijn ze komende tijd alleen te zien op Stukafest (16 februari in Nijmegen). Kaartjes gaan 24 januari in de verkoop.