ANS-Online

De opening van het academisch jaar werd gisteren ingeluid met een waar schietgebed van de hand van prof. mr. S.C.J.J. Kortmann. Nog nooit duurde een ode aan God zo kort. In de hierop volgende redevoering spreekt de rector magnificus over ‘een golf van euroscepticisme’ die over ons land neer zou zijn gestreken. Sterker nog, in heel Europa zouden landen zich terugtrekken achter hun grenzen. Zijn boodschap is dan ook: ‘Ons vizier moet op Europa – en wellicht breder – gericht worden.’ Internationalisering is hét woord van de dag.

Het hoofddoel van de universiteit is om in 2020 maar liefst 33 procent van de studenten voor langere tijd in het buitenland te laten verblijven (‘en niet voor vakantie’). Afgelopen jaar was dat nog 17 procent. Er moet worden gezorgd voor extra gastvrijheid, tolerantie en een inspirerend intellectueel klimaat. ‘We verenigen geen staten, we verenigen mensen.’

Na Kortmann is het de beurt aan publiekstrekker Joris Luyendijk – die klaagt dat hij 60 procent van wat hij verdient met deze klus af moet dragen aan onze fiscus – om het publiek warm te maken. Hij verklaart per abuis een aapje te zijn: zijn kop is op televisie en mensen denken hem te kennen. Eerder die dag verklaarde hij op Voxlog al: ‘Ik heb al lang geleden geleerd dat je je niets moet aantrekken van opdrachten, ambities, verzoeken en dat soort dingen. Bureaucraten doen niemand kwaad, maar je moet ze wel gewoon negeren.’

Met een jetlag en een flinke dosis – genepte? – tegenzin houdt Luyendijk een uiterst vermakelijke speech. In het Engels natuurlijk. Want zeg nou zelf, hoe kun je spreken over internationalisering als men zich in datzelfde debat niet in een wereldtaal uitdrukt? Luyendijk spreekt over een aantal losers of internationalism. En passant verdiept hij zich, evenals in zijn boeken, in een knap staaltje reverse psychology: zijn wij christenen gehersenspoeld door deze maatschappij en zouden wij diep van binnen liever moslim zijn?

Nederlanders – en hun bekrompen ideeën – delven duidelijk het onderspit in Luyendijks speech. Volgens hem is opgroeien in Nederland ‘like growing up in a petting zoo’, mensen treden te weinig buiten hun comfort zone. Luyendijks nummer één boodschap is: internationalisering is een pijnlijk proces. Hij adviseert studenten om zich in het diepe te werpen en absoluut naar het buitenland te gaan. ‘Go for the 33 percent, do not become a monkey!’

Nadat Kortmann nogmaals kort het podium betreedt – voornamelijk om Luyendijk scherp van repliek te dienen door hem een ‘verschrikkelijk saaie’ doch nuttige cursus Fiscaal Recht aan te raden – is het aan universitair oogappeltje Lea om een muzikaal intermezzo te verzorgen. Ze zorgt hiermee voor een intiem moment en Kortmann spreekt terecht vol trots over dit talent in eigen huis.

Het programma zakt na deze enerverende belevenissen enigszins in elkaar. Gerda Hooijer, tweedejaars student Politicologie en deelnemer aan het honoursprogramma, spreekt in haar speech over academische vrijheid en verantwoordelijkheid aan de hand van voorbeelden uit Thomas Kuhns The structure of scientific revolutions. Wetenschap zou per definitie internationaal zijn, en ze pleit dan ook voor een open academische gemeenschap.

Hooijer wordt gevolgd door Prof. dr. F.H.M. Corstens, decaan van de Faculteit der Medische Wetenschappen, die het eerste exemplaar van het boek Hippocrates op Heyendaal door Jan Brabers uitreikt aan de rector magnificus. Het verhaal dat deze actie vergezelt is ronduit saai om aan te horen. Misschien is het een idee om dit soort dingen voortaan gewoon van het programma te schrappen.

Tijd voor het universitair prijzenfestival. De winnaars van de universitaire studie- en onderwijsprijs worden geïntroduceerd door middel van quasi-hippe filmpjes. Die van ‘jonge docent’ Joost Sillen (Faculteit der Rechtsgeleerdheid) is overigens uitermate amusant. Tijdens zijn in slow motion afgespeelde strijken door het haar klinkt aardig wat gegiebel in de voor deze gelegenheid verfraaide sportzaal.

Tot slot zingt Lea nog een liedje dat ze samen heeft geschreven met Harry Mulisch (‘alleen was hij er niet bij’). Het nuttigen van een gratis neut en een gefrituurde garnaal in de naastgelegen sportzaal is ondertussen erg welkom. Luyendijk verklaart hier eigenlijk best te genieten van dit soort speeches. Vanwaar dan de norse reactie op Voxlog? ‘Ik was net terug uit Suriname en had een dikke jetlag. Dan ga ik geen slijmerig verhaal terugmailen over hoe fijn ik het zou vinden om te spreken. Zelf ben ik maar één keer naar zo’n opening geweest, en dat was voor de borrel.’