Wat maakt dat een portret een portret is? Herkenbaarheid van het gezicht is belangrijk en maakt dat, anders dan zoveel andere kunstvormen, de portretkunst vaak wordt gezien als een functioneel product. Ik poog met mijn portretten iets anders te tonen dan enkel de fysieke eigenschappen van de geportretteerden. Achter die eigenschappen gaat immers een geheime wereld schuil die nauwelijks gezien en ervaren wordt, waarin mensen voorbij taal, moraal, ethiek en status onthuld worden.

Ik gebruik onder andere pasfoto’s van vreemden, Renaissance- en Barok-schilderijen en film stills als bronmateriaal. Hierin vind ik de gezichten waar de zelfbeheersing in te zien is waar ik mezelf in terug herken. Dit zijn de gezichten die ik wil ontmaskeren, waar ik de controle en waardigheid van af wil pellen.
Als gevolg van de beschaving om ons heen zijn onze diepste impulsen onder de oppervlakte van ons bewustzijn teruggedrongen. We zijn van ze vervreemd geraakt omdat we worden geacht ons naar bepaalde regels te gedragen. Met deze vervreemding wil ik mijn kijker confronteren.

In het stadium waar ik mij nu in begeef zijn de gezichten van de meeste geportretteerden zwart. Dit omdat de gevoelswereld die ik wil tonen zo diep ligt weggestopt dat geen kleur daar kan komen. De ogen, lippen en soms tanden zijn prominent aanschouwbaar en maken dat het hier niet om isolatie maar om contact gaat. Deze vreemde, contactzoekende wezens steken af tegen de klassieke opmaak van het werk, waarin heldere kleuren en lijnvoering een grote rol spelen.

Naast een recente ontwikkeling die geleid heeft tot enkele experimentele werken op hout is ongespannen doek mijn vaste drager. Deze doeken hang ik als wandkleden met spijkers of nietjes aan de muur, soms zelfs tot over de vloer. Scheve randen, plooien en kreukels maken deel uit van het beeld. Een stuk linnen of canvas behandelen als niets meer dan een stuk stof creeërt de vrijheid die ik nodig heb om tot mijn beelden te komen, omdat deze ingreep bijdraagt aan het breken met conventies en beperkingen die de portretkunst met zich meedraagt.

Wat ooit begon met kleine, getekende zelfportretten die mij mijn donkerste kanten toonden, heeft bij mij een fascinatie naar de donkere kanten van iedereen ontketend. Mijn hang naar het naïeve in combinatie met het unheimliche is sterk aanwezig in de beslissingen die ik maak in mijn schilderijen, en dat speelt een grote rol in de uiteindelijke afbeeldingen.
Mijn portretten draaien echter vooral om een ontmoeting. Een ontmoeting tussen bewustzijn en onderbewustzijn. Een ontmoeting tussen twee werelden. Een ontmoeting tussen mij en het openbaar.

Wil je meer werk van Anne Forest zien? Kijk dan op www.anneforest.nl

Voor de middenpagina van het decembernummer tekende Ruben de Bruijn Jezus in de kribbe, Maria, Jozef, de drie wijzen en dieren. Ze bevinden zich allemaal op een andere planeet in het universum. Je kunt het zien als een parodie op de traditionele kerststal, maar je kunt de figuren ook uitknippen en in de kerstboom hangen.

In zijn werk probeert hij iets te laten zien dat nog nooit eerder is bedacht, voor zover dat mogelijk is.

Wil je meer van zijn werk zien? Kijk hier of hier. Je kunt hem altijd mailen met vragen of opmerkingen, Ruben_db@live.nl.

In 2009 richtte Superstoïcijn samen met schrijver Fret het absurdistische tijdschrift Judas op. Voor dit tijdschrift is hij begonnen met het maken van collages. Door de jaren heen is het aantal collages flink gegroeid. Van de beste collages uit Judas maakte hij, gecombineerd met nieuw werk, zijn eerste beeldroman. Dit boek draagt de illustere titel Een dag niet gestorven, is een dag niet geleefd, en is sinds eind 2011 verkrijgbaar.

Deze absurdistische collageroman vertelt ruwweg het verloop van de wereldgeschiedenis en de rol van de mens daarin: van de schepping in het eerste hoofdstuk tot de totstandkoming van een nieuwe wereldorde in het laatste. Daartussen worden de belangrijkste thema’s van het menselijke bestaan behandeld: de zinloosheid van het bestaan en de angst, wreedheden en verveling die daarbij komen kijken. Dit alles gebeurt op absurde, humoristische en vaak vergezochte wijze: van tirades tegen klassieke architectuur, tot onnodig wrede onderzeebootkapiteins.

Voor meer informatie of voor het bestellen van het boek zie www.superstoicijn.nl en www.facebook.com/superstoicijn. Voor vragen en/of opmerkingen kunt u Superstoïcijn bereiken via superstoicijn@gmail.com.

Kijk hier voor de overige artikelen uit de november-ANS

De werkwijze is eenvoudig maar effectief. Sjors ontvangt een foto in zijn mailbox en laat daarna zijn woorden het werk doen, of het mechaniek werkt andersom: Indra leest een gedicht van Sjors en maakt er een foto bij. Beide manieren blijken goed te werken. Indra: ‘We vangen zo twee verschillende perspectieven in één beeld.’ In eerste instantie zou dit project enkel voor eigen archief zijn. ‘Maar,’ zegt Sjors, ‘er ontstonden beelden die niet alleen voor ons mooi zijn, maar waar anderen ook iets in herkenden. Op dat moment werd het voor ons de moeite waard om het aan meer mensen te gaan tonen.’

Het gedicht Als de eerste druppels vallen is ontstaan op het moment dat Sjors in een flinke hoosbui voor een stoplicht stond te wachten. Het kostte grote moeite om de woorden te onthouden. Sjors: ‘Een gedicht ontstaat ineens: door een gebeurtenis, een aanblik of eenvoudigweg een vakje in je hoofd dat openspringt. Aangezien het zo hard regende dat pen en papier pakken geen zin zou hebben, heb ik de dichtregels in mijn hoofd als een mantra moeten herhalen, zodat ik ze niet zou vergeten.’ Indra: ‘Wat ik met name irritant vind als het regent, is een nat zadel. Dat gecombineerd met de meest troosteloze fietsenstalling in Nijmegen – die naast het station – leidde tot deze foto.’

Het fotograferen en dichten zijn hobby’s die Indra en Sjors naast hun studie hebben ontwikkeld. Indra heeft een goed oog voor het menselijke om haar heen, wat terugkomt in haar fotografie – ze houdt niet van vooropgezette of geplande foto’s. Daarbij heeft ze een voorkeur voor foto’s in zwart wit: ‘Kleur leidt af van de essentie, terwijl ik niet meer in mijn beeld wil vangen dan nodig is. Een zwart-wit beeld komt aan als geheel. Dat is wat ik het mooiste vind.’

Sjors dicht al een tijdje, maar is verre van een klassieke dichter: ‘Ik geloof er niet in dat poëzie ingewikkeld moet zijn, of door mysterie omgeven. Natuurlijk is techniek interessant, maar de mooiste gedichten raken je ineens, na één keer lezen. Hiervoor hoeft een gedicht niet ingewikkeld opgebouwd te zijn. Ik houd er niet van om poëzie eerst te moeten ontleden om pas daarna iets te gaan voelen. De soort kernachtige poëzie die ik maak past bovendien perfect bij de opsmukloze foto’s van Indra.’

Of ze wel eens discussies hebben over het gezamenlijke beeld? Vaak genoeg. Maar dat leidt vooral tot iets goeds. Sjors: ‘Dat is ook wel het leuke van het project: je doet iets heel persoonlijks, maar moet tegelijkertijd samenwerken met iemand. Dat is los van het feit of er iets moois ontstaat, een leerzame ervaring.’ Indra: ‘Dat hij vaak iets heel anders dicht bij een foto dan ik in mijn hoofd had, maakt het juist verrassend leuk. Het boeiende aan ons project vind ik dat we samen een beeld maken wat we los van elkaar niet hadden bedacht.’

Een beeld gedeeld is een lopend project en er komen nog regelmatig nieuwe gedeelde beelden bij. Wil je hier meer van zien? Bezoek dan http://www.facebook.com/eenbeeldgedeeld. Heb je vragen of opmerkingen voor Indra en Sjors, stuur dan een mail naar eenbeeldgedeeld@gmail.com.

Kijk hier voor alle artikelen uit de oktober-ANS

De middenpagina van de intro-ANS

Nadine Reef (1982) is fotografe/ontwerpster. Nadat zij in 2009 cum laude afstudeerde aan de Hogeschool voor de kunsten te Arnhem en genomineerd werd voor de grafische studentenprijs 2010 is zij vrijwel direct voor zichzelf begonnen. Zolang zij zich herinnert, heeft ze een sterke fascinatie gehad voor beeld en dingen creëren, hierdoor ontwikkelde haar ogen en handen zich naar eigen zeggen al op jonge leeftijd.

Manuela Kok

Naast de portretten en reportages die ze in opdracht maakt voor verschillende bladen doet ze ontwerpwerk voor allerlei bedrijven en organisaties. In haar vrije fotografische werk staat de vrouw en diens belevingswereld centraal. Realisme en verwondering zijn belangrijke elementen in het werk dat Reef maakt en geven het resultaat vaak een lading en een gelaagdheid die bijna tastbaar is.

Lightning Love

Wil je meer zien van haar vrije werk, portretten en grafisch ontwerp, of heb je een vraag? Bezoek www.nadinereef.nl of mail naar mail@nadinereef.nl.

Escalator Land

‘Er is genoeg. We hebben genoeg. Genoeg materiaal om mooie verhalen te vertellen. En die door te geven.’

Over het werk
Mijn werk heeft geen vast vertrekpunt. Mensen, dieren, verhalen, voorwerpen, voedsel, alles kan me inspireren en uitdagen tot het creëren van nieuw beeld materiaal. Zo lang een beeld nog niet compleet is blijf ik er innerlijk aan bouwen. Ik leef er als het ware een klein tijdje binnen in en bouw en zoek daar in mijn eigen taal verder tot de uiteindelijke vorm ontstaat. Fotografie is het medium waarmee ik mijn beelden vastleg. Precies op het moment dat een beeld klopt, dat de foto staat, sta ik weer buiten en valt de deur terug in het slot.

Op het weblog van Ilona Steensma is meer werk van haar te raadplegen.

Uitleg van het kunstwerk op de middenpagina van ANS
Voor de middenpagina heb ik voor een beeld uit mijn recente project gekozen, dat gebaseerd is op mijn persoonlijke gedachten en reflecties over de Dood. Het heet ‘Grace, Peace and Innocence’, naar de namen van de drie nertsen. Ik dacht dat een goed manier om de Dood te illustreren is door middel van de relatie tussen de Natuur en de Mensheid, of de vervreemding tussen Mensen en Natuur. Het beeld vertegenwoordigt het tegenovergestelde van die relatie. Het gaat over de gruwelijke feiten van de bontindustrie, het egoïsme van de mens en zelfs de klimaatverandering. Het meisje is overigens gewoon in slaap gevallen toen ze in het bos liep.

De middenpagina uit de april-ANS van 2011.

ps. Het werk ‘Alpha and Omega’ is ook een van de beelden uit dezelfde serie.

Alpha and Omega:

Over het werk (in het Engels!)
My intention is to stimulate someone else’s creativity, imagination and prophesising ability of revealing or the need to understand as well as the satisfaction out of it, so that by doing so they themselves complete the function of the visual work.

At first, I explore a problem of primal issue or matter, of great importance for me and my inner wandering. That will be, for example, chosen themes where the indifference plays the main role, as well as the act of treachery, alienation, despair, death, people vs. nature, consumerism or particular episodes from the human history that awaken controversial reflections. Then I charge the image with its subject by composing it out of the elements most characteristic for its nature. This will say populating the image with protagonists and elements taken from well known, common places as for example the fairy tales, the folklore or the animal world. Then I involve these protagonists further into relations and behaviours suitable for the subject and intertwine them into actions dictated by the roles they are supposed to play. I build the scenery by means of inviting and attracting the spectator to take on an observation quest. The image shall have an easy to approach-quality of the visualization, in other words, building the image by the use of familiar, close to our visual reality expression mechanisms.

First then the spectator will be introduced to the essence of the visual work as bringing one before a confrontation with their own self. In other words, activate a search for translation of what is observed. I contemplate it as a process of stimulating ones individualism and personal imaginative ability.

Korte omschrijving van recent(e) project(en)
Ik heb net de serie ‘Axis of Evil’ met gekleurd papier in een ‘cut-out’ stijl afgemaakt, waar de centrale rol wordt ingenomen door de Europese carnivoren. Deze serie was ook te zien op de Illustratietentoonstelling in Stockholm tussen 24 en 28 maart. Heb op het moment een retrospectieve solo-tentoonstelling op Ogilvy-Stockholm en ben onder andere genomineerd voor beste Zweedse illustratie in de categorie opdrachillustratie.

Klik hier voor alle artikelen van de ANS van april 2011.

Vooropleiding
HBO Kunstacademie Willem de Kooning academie WDKA Rotterdam, richting Illustratie, 2010 afgestudeerd.
MBO Hout en meubilerings college Amsterdam, richting meubelmaken, 2005 afgestudeerd.
VBO Elektrotechniek Arnhem afgestudeerd 1999.

Interesses
Ik heb een brede interesse in van alles. Wat deze dingen gemeen hebben, is dat ze altijd een bepaalde lading hebben: Ik houd van rauw, vreemd, het buitengewone en oprechtheid. Ook houd ik er van als iets niet perfect is. Iets dat bijvoorbeeld door mensenhanden gemaakt is, heeft – meestal – een hoop kleine imperfecties die het juist levendig maken. Slijtage heeft dat ook. Deze dingen trekken me aan op straat en komen terug in mijn interesse voor illustratie, kunst en muziek.

Middenpagina
“Zoals atlas de wereld draagt, zo houdt deze meneer de tijd in stand.”

De Illustratie gaat over tijd, iets waar ik de laatste tijd veel aan moet denken. Ik bedacht me hoe de tijd er uit zou zien.

De middenpagina van de februari-ANS van 2011

Recente projecten
Pas heb ik de catalogus voor Ongekend Young Masters @ Auction ontworpen. Ongekend zet jonge talentvolle kunstenaars in de schijnwerpers. Gelijktijdig met ART Rotterdam is er een expositie met als afsluiter de veiling.

De catalogus moest dus jong zijn, vanwege de kunstenaars. Maar ook serieus zijn, vanwege de Kunst verzamelaars en kopers. Ik ben erg te vrede hoe ik deze elementen heb weten samen te smelten. Dit heb ik gedaan door speels met strakke vormen om te gaan. Op de voorkant is dat ook gelijk te zien. De intentie van de letters is stak maar zijn allemaal door mij met de hand getekend en ontworpen. Ook in het binnen werk zijn alle namen van de kunstenaars geschreven met een door mij ontworpen lettertype. Ik heb als steunkleur een felle blauw gebruikt die energiek is maar ook weer een beetje zakelijk is. Deze editie van Ongekend telt meer dan 45 kunstenaars.

Ook heb ik onlangs een aantal nieuwe Zeefdrukken gemaakt.

Deze twee zeefdrukken komen uit een serie waarbij ik me heb laten inspireren door speelgoed en designer toys, speelgoed voor volwassenen waar je eigenlijk alleen naar kijkt en niet mee speelt. Deze gedachte was de aanleiding te onderzoeken wat speelgoed nu eigenlijk is. Door speelgoed soms zelfs letterlijk te ontleden, onderzocht ik waar het speelgoed eindigt en de werkelijkheid begint.

X-box is afgeleid van de therm “Playstation effect”, oorlogsvoering achter een beeldscherm.

Pyromat is een samenstelling van de twee woorden Pyromaan en Automaat.

Deze tekening met als naam Lading is gemaakt voor de uitnodiging van de gelijknamige expositie. We hadden de expositie zo genoemd omdat al het getoonde beeld enigzins beladen was en vaak ook een stapeling aan beelden. Tijdens het tekenen hadden we een youtube playlist van allerlei ergste stukjes uit de Hellraiser films op staan, om een beetje in de sfeer te komen.

Koen en ik werken vaker samen en waaruit een flinke serie zeefdrukken is ontstaan. Vandaar dat we al heel snel bedachten we dat deze tekening wederom uitgevoerd moest worden als zeefdruk. Tot nu toe maakten we een zeer klein aantal drukgangen, maar van deze een grotere oplage van 47 stuks gemaakt.

Klik hier voor alle artikelen van de ANS van februari 2011.

Vooropleiding
Ik zit op dit moment in het laatste jaar van de opleiding ´Digitale Fotografie´ aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Daarnaast heb ik vorig jaar één semester gestudeerd aan de Emily Carr University of Art+Design in Vancouver (Canada).

Middenpagina
De foto voor de middenpagina is een digitale montage die ik heb gemaakt met de intentie om wetenschap en kunst in één beeld te laten versmelten. Het´ruimteprojectiel¹ is namelijk een uitgeprint Mondriaan schilderij dat ik op karton heb geplakt, in een bepaalde vorm uitgesneden en omgevouwen om deze uiteindelijk tegen een zwarte achtergrond te fotograferen. Vervolgens heb ik dit beeld op de computer gecombineerd met een foto van een sterrenhemel die ik een tijd geleden in het buitenland heb gemaakt. De twee losse foto´s vormen samen iets totaal anders, wat een vervreemdende en surrealistische werking heeft.

De middenpagina van de januari-ANS van 2011

Analoog versus Digitaal
Hoewel mijn studie ´Digitale Fotografie´ heet, ben ik vooral veel analoog bezig. Dit doe ik omdat de werkwijze van ´ouderwets´ fotograferen me erg goed ligt. Digitale fotografie is vooral erg praktisch, vanwege het snelle resultaat en de bijna onbeperkte hoeveelheid foto´s die je kan maken, maar daardoor is de werkwijze meestal erg gehaast. Zo schiet ik bij projecten die ik digitaal fotografeer makkelijk 200 foto´s voor 1 eindresultaat. Als ik analoog werk heb ik een limiet van het aantal foto´s op een rolletje film. Dit betekent vaak dat ik hooguit rond de 30 foto´s maak voor 1 eindresultaat. De manier van werken is dan ook veel secuurder aangezien je selectiever moet zijn met het ´vastleggen´ van de momenten voor je lens.
Hierdoor merk ik dat ik automatisch meer tijd besteed aan het regisseren van mijn onderwerp(en) en het composeren van het beeld, wat leidt tot meer doordachte resultaten.

Overlapping fictie en non-fictie
Mijn grote interesse gaat uit naar het maken van foto´s waarbij niet duidelijk te zeggen is waar je als toeschouwer naar kijkt. De overlapping van documentaire- en geënsceneerde fotografie vormt voor mij de basis van het medium; een foto wordt vaak gezien als registratie van een gebeurtenis, terwijl het nooit meer toont dan een persoonlijke blik op een heel klein stukje van een enorme vierdimensionale ruimte. Door verwarrende beelden te maken, waar vaak ook nog verborgen informatie in zit, wil ik de toeschouwer proberen te dwingen echt goed naar een foto te laten kijken en hem of haar doen beseffen dat een foto niets meer is dan een gecreëerde werkelijkheid.

Recente projecten
Een van de projecten waar ik tijdens mijn verblijf in Canada mee bezig ben geweest is een serie geënsceneerde ´dead-body-shoots´: ik heb op verschillende plekken in de natuur situaties in scene gezet waar mannen in witte pakken een gebied aan het afzetten zijn om een ´lijk´ heen. Ik heb geprobeerd dit op reportage-achtige wijze vast te leggen om het er zo geloofwaardig uit te laten zien.
Met een ander, recenter project wilde ik een stapje verder gaan. Ik wilde kijken hoever je kan gaan met het creëren van absurde situaties en tegelijkertijd (enigszins) geloofwaardige beelden te maken. Een serie vervreemdende foto´s is het resultaat van dit experiment dat een beroep doet op de fantasie van de toeschouwer.

Klik hier voor alle artikelen van de ANS van januari 2011.

Vooropleiding
Design Academy in Eindhoven met de richting ‘Man and Communications’. Dit is een afdeling waar vooral gelet wordt op hoe een opdracht gecommuniceerd wordt. Er wordt hier dan ook veel grafisch werk afgeleverd.

Middenpagina
De middenpagina staat voor een niet stoppende groei. Op het moment gebeurt er veel in mijn leven, aangezien ik net afgestudeerd ben. Het opzetten van nieuwe dingen en het beëindigen van oude zaken brengt veel teweeg. Het kan aan de ene kant erg jammer zijn leuke dingen te moeten afsluiten, maar tegelijkertijd kan dit ook heel erg bevredigend werken. Wil je immers iets bereiken, dan moet je niet stil blijven staan. Vandaar de tekst: ‘Growth never stops‘.

Verder ben ik momenteel veel met vrouwengezichten bezig, het liefst met sprekende gezichten, dus niet met het zoveelste mooie vrouwenkoppie. De portretten moeten een bepaalde interessante uitdrukking hebben, die een bepaalde vraag oproept. In al mijn werk komt ook een voorliefde voor jugendstil naar voren. Dit is geen bewuste knipoog naar Mucha (ook al bewonder ik zijn werk), maar gebeurt min of meer onbewust. Ik houd erg van versiersels en natuurlijke vormen. De uitspraak ‘less is more‘ gaat voor mij dan ook niet altijd op.

Aangezien ik altijd een slechte verhouding met computers heb gehad (ze stoppen vrij snel met werken), doe ik zoveel mogelijk met de hand. Ik begin met schetsen, dit werk ik uit op het liefst bristol met inkt. Aangezien ik op kleiner formaat nog niet goed met kleuren ben, ben ik op het moment erg veel bezig me te ontwikkelen. Dit doe ik momenteel nog wel op de computer, maar zodra mijn technieken als aquarel of andere kleur technieken goed genoeg zijn, zal ik snel overstappen.

Interesses
Het zal niet als een verrassing overkomen dat een grote interesse inderdaad in de jugendstil ligt. Onlangs omschreef iemand mijn werk als ‘dark jugenstil‘, wat ik wel een mooie omschrijving vind. Verder ligt mijn interesse erg in de muziek (metal, punk, hardrock, stoner, doom etc) en hier doe ik dan ook een en ander voor. Onder andere voor mijn eigen band Bandito doe ik het artwork. Ook voor optredens maak ik graag posters.

Andere interesses zijn strips, waar ik veel aan heb gehad. Ik hoop in de toekomst ooit nog een stripverhaal uit te brengen. Mijn laatste grote passie is typografie, ik vind het dan ook erg gaaf om deze passie met mijn illustratiewerk te combineren.

Recente bezigheden
Een van mijn laatste projecten is mijn eigen werk op de markt een gezicht geven. Hier heb ik dan ook een beeldmerk voor gemaakt:

Ook voor Nijmegen Rock City heb ik een t-shirt ontwerp gemaakt, deze was speciaal voor de Affaire. Als je goed kijkt dan zie je ook dat de twee vogel schedels samen de twee ff-en van het Affaire-logo vormen. Ik ben nu weer bezig met het volgende logo voor Nijmegen Rock City.

En ik maak zoveel mogelijk posters voor optredens van mijn band, dit vind ik een erg mooie bezigheid omdat het de ultieme manier is van typografische elementen met illustratie mengen. Voor meer informatie kun je kijken op mijn website jordjansen.nl.