‘Sleep is for the weak’

Tijs Sikma

Afgelopen weekend streden filmmakers uit heel Nederland tegen de tijd en tegen elkaar om binnen 48 uur de beste korte film af te leveren. Hoe krijg je dat voor elkaar? 

Tekst: Tijs Sikma
Foto: Team Kokosnoten

Het is 19:00 en een late avondzon beschijnt het terras van café Trianon aan de Berg en Dalseweg. Over een half uur is de deadline van het 48h Film Project. Voor dit tijdstip moeten de teams van filmmakers hun korte film hier hebben ingeleverd. Het 48h Film Project is een competitie waarin teams van filmmakers in achtenveertig uur tijd een korte film, van vier tot zeven minuten, in elkaar moeten knutselen. Het geroezemoes van de tientallen cineasten op het terras, doet de indruk wekken dat de meeste teams de deadline hebben gehaald.

Oude rotten
Buiten in een hoek van het terras zitten twee ervaren filmmakers, met grote wallen onder de ogen, al enige tijd aan het bier. ‘Je spreekt nu met de winnaars van dit jaar’, lachen Ties van der Linden en José Peters, respectievelijk verantwoordelijk voor de audio en het beeld van hun film. Zij deden al vijf keer eerder mee aan de wedstrijd. Hebben ze al veel prijzen gewonnen? ’Ja, bij deze competitie worden gewoon ontzettend veel prijzen uitgereikt om iedereen tevreden te stellen. Heel Amerikaans is dat.’

Hoewel de heren toegeven dat de resultaten per jaar nogal verschillen – ‘Je kan gewoon geen goede film maken in 48 uur tijd’ – blijven ze meedoen vanwege de uitdagingen die de tijdsdruk geeft. 48hfp logo‘Bij een korte film vallen kleine fouten eerder op en het verhaal is noodzakelijkerwijs altijd erg beperkt.’ Als tips geven de oude rotten mee dat je het beste met een vertrouwd klein team kan werken en op tijd moet beginnen met het testen van de film.

‘Bij een korte film vallen kleine fouten eerder op en het verhaal is noodzakelijkerwijs altijd erg beperkt.’

Plots klinkt er applaus; de deadline is bereikt. Van de 37 teams zijn er 33 op tijd binnen. Elk jaar doen er weer meer filmmakers mee aan de competitie. Vijf jaren geleden deden er nog slechts tien teams mee. Volgens de grijze heren is winnen bij deze wedstrijd daarom ook een ‘raar fenomeen’. De jury moet in vijf dagen 33 films kijken en kritisch beoordelen. ‘Probeer dan maar eens kritisch te blijven.’

Sleepless in Seatle Nijmegen
Later op de avond relativeert Pierre van Megen, de coördinator en city producer van de wedstrijd, deze kritiek. ‘Omdat het over korte films gaat, bekijkt elk jurylid in vijf dagen ongeveer vier uur aan films. Het wisselt hoe vaak een jurylid de filmpjes kijkt.’ De films worden voor 35 tot 40 procent beoordeelt op creativiteit, voor 20 procent op de uitvoering en voor 20 procent op het gebruik van specifiek vooraf bepaalde elementen. Dit jaar moesten alle teams als elementen bijvoorbeeld een gitaar en een mijnwerker in hun films opnemen.

Van Megen moet nog een paar uurtjes door om de films te uploaden. De tekst op zijn zwarte t-shirt, ‘Sleep is for the weak’, spreekt dan ook boekdelen. Zelf is hij ook ooit begonnen als filmmaker bij 48h Film Project. ‘Ik mis nog wel een beetje de adrenaline, het teamwerk, de vriendschappen en de contacten’, mompelt hij nostalgisch.

'De tekst op zijn zwarte t-shirt, ‘sleep is for the weak’, spreekt dan ook boekdelen.'

Het 48h Film Project is steeds bekender aan het worden. In Nederland doen dit jaar zes steden mee en wereldwijd zijn dit er meer dan driehonderd volgens Van Megen. Hij denkt dat bijna iedereen van de Nederlandse filmwereld al ooit heeft meegedaan aan de wedstrijd. ‘Steeds vaker werken ook bekende acteurs mee. Het is voor hen een mogelijkheid om een rol te vervullen, die ze normaal nooit mogen spelen.’

Improviserende kokosnoten
Even verderop in het café zitten aan een grote lange tafel een team van jonge filmmakers te genieten van borden vlees en friet en – aan de flauwe grappen te horen – verschillende glazen bier. GroepsfotoTeamKokosnotenHet genootschap gaat onder de illustere naam ‘kokosnoten’. De naam is een verwijzing naar een scène in een film van regisseur Robert Rodriguez, waarin hij een fout dankzij slimme improvisatie oploste. Het motto van het team sluit aan op deze scène. ‘Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan’, formuleert team-editor Bram van Dam, treffend.

‘Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan’

Tim Zweistra, een van de twee jonge regisseurs, vertelt dat hun film gaat over een vrouw die wakker wordt op de bodem van een zwembad, maar dan blijkt niet alleen te zijn. Het genre laat zich raden: horror. Het grootste gedeelte van het team heeft ook vorig jaar meegedaan aan de wedstrijd en werd toen zelfs vierde in hun categorie op het internationale Filmapalooza, waarna hun film, Ritus, mocht worden vertoond op Cannes. Jan Martien Dekker, editor van het team: ‘Vertoont worden op Cannes. Dat is zeker goed voor je cv als filmmaker.’

I’tjes creëren
Zweistra geeft een korte schets van hoe de 48 uur bij hen is verlopen. ’Vrijdagavond om half acht kregen we de opdracht; aan ons werd verteld uit welke twee genres we konden kiezen en welke elementen we in onze film moesten verwerken. Daarna zijn onze schrijvers zes uur bezig geweest met het schrijven van een script. Zaterdagochtend vanaf acht uur hebben we de hele dag gefilmd en werden delen van de film alvast naar de editors gestuurd, zodat zij daar alvast mee aan de slag kunnen. Vandaag hebben we nog onder andere de muziek, sound design en kleur gefinetuned. Het is dan een kwestie van de puntjes op de i zetten, maar ook van i’tjes creëren.’

Ondanks de vermoeidheid, gemiddeld vijf uur slaap, en de tijdsdruk is het maken van de film volgens de kokosnoten zonder ruzies verlopen. Van Dam: ‘Iedereen van ons heeft tijdens het project zijn ego uitgezet. Het is niet voorgekomen dat we tegen elkaar schreeuwden.’ Cameravrouw Kim Idsinga sluit zich hierbij aan: ‘We hebben alleen tegen elkaar geschreeuwd voor motivatie en bij het roepen van “actie!”’.

Vrijdag worden alle films van het 48h Film Project vertoond, verspreid over drie filmblokken. Zaterdag zullen op het Go Short Film Festival de winnaars bekend worden gemaakt.