ANS leest: Jodi Picoult, Small Great Things (2016)

Redactie
Harde feiten in zachtaardige verpakking

Zelfs al hebben de Verenigde Staten inmiddels een zwarte man als president gehad en is segregatiewetgeving niet meer aan de orde, etnische ongelijkheid blijft een gigantisch probleem. Sterker nog, het neemt vooral nieuwe vormen aan, waarvan het rechtssysteem misschien wel het meest buitensporige voorbeeld is. Hoe groot het probleem is wordt duidelijk uit boeken als The New Jim Crow van Michelle Alexander en documentaires als 13. Voor wie deze feiten liever te horen krijgt via een bij vlagen zoetsappig familiedrama is er de roman Small Great Things van Jodi Picoult.

Tekst: Vincent Veerbeek

Zwart/wit
Het verhaal van Small Great Things draait om Ruth Jefferson, een zwarte verloskundige die wordt aangeklaagd voor de moord op een baby die door een ongelukkig toeval komt te overlijden. De ouders van de baby, Turk en Brit, zijn tot op het bot racistisch en vinden natuurlijk dat Ruth schuldig is. Ruth verliest haar baan en raakt verwikkeld in een lange rechtszaak. Hierin wordt ze bijgestaan door de blanke advocaat Kennedy, die gaandeweg haar ideeën over ras en etniciteit moet bijstellen. Ruth krijgt het regelmatig aan de stok met haar advocaat over de beste strategie om onschuldig te worden bevonden. Ruth's confrontatie met het rechtssysteem biedt een interessante uitweg voor Picoult om de relaties tussen blank en wit in de Verenigde Staten anno nu onder de loep te nemen. Het boek lijkt hierdoor in sommige hoofdstukken wel een beetje op The Help, een roman die zich richt op rassenrelaties in de jaren 60.

'They put me in chains. Just like that, they shackle my hands in front of me, as if that doesn't send two hundred years of history running through my veins like an electric current.'

Tot het uiterste
Bij het schrijven van dit boek heeft Picoult ervoor gekozen om de drie perspectieven van Ruth, Kennedy en Brit, in de ik-vorm uit lichten. Hierdoor biedt de roman een interessant kijkje in de verschillende belevingswerelden. Ze gebruikt het bijvoorbeeld om een gesprek tussen Ruth en Kennedy van beide kanten te laten zien en zo hun kijk op bepaalde uitspraken te presenteren. Vooral de hoofdstukken over white supremacist Turk geven een interessant kijkje in de wereld van een uiteenlopend scala aan racistische extreemrechtse groeperingen. Aan de andere kant van het spectrum staat Ruth's zus Adisa, het prototype zwarte separatist, die voor zichzelf een zwarte naam heeft uitgekozen en bijna constant politieke oneliners eruit gooit. Helaas geeft Picoult beduidend minder aandacht aan haar personage en neemt niet dezelfde moeite om de extremere vormen van zwart activisme uit te lichten. Toch is het totaalplaatje een vrij genuanceerd beeld, zelfs al geldt dit niet altijd voor de afzonderlijke groeperingen. Een ander interessant personage is Kennedy, de typische white liberal. Hoewel haar ontwikkeling precies is wat te verwachten viel, weet Picoult er toch een eigen draai aan te geven. Zo maakt ze de kloof tussen het bewustzijn van rassenproblemen en daadwerkelijk actie ondernemen om er iets aan te doen goed zichtbaar.

Familiedrama
Picoult is vooral bekend van familiedrama's als My Sister's Keeper en hoewel het haar redelijk lukt om dat hier te vermijden, zijn er toch de nodige zijsporen. Sommige hiervan voegen daadwerkelijke iets toe aan het verhaal, zoals de relatie tussen Ruth en haar zoon Edison en de invloed van de rechtszaak op hun band. Andere plotwendingen voegen echter weinig toe en sommige scènes zijn vooral wollige opvulling. Zonder deze scènes had het boek waarschijnlijk nooit het lijvige aantal van vijfhonderd pagina's aangetikt. Een flashback waarin Turk zijn vriendin ten huwelijk vraagt met behulp van de groenten in hun koelkast is misschien wel het meest schrijnende voorbeeld. Ook de uiteindelijke ontknoping is onverwacht hartverwarmend. Het voelt allemaal wat geforceerd, alsof Picoult haar blanke lezers toch ook niet te veel angst aan wil jagen over de rassenproblemen in de Verenigde Staten.

Al met al is Small Great Things een allegaartje van indrukwekkende passages die hard binnenkomen en clichématige feel-good meuk. In haar dankwoord aan het einde erkent Picoult dat zij als blanke vrouw niet de beste persoon is om een boek als dit te schrijven, maar dat ze wel onderzoek heeft gedaan om haar personages een geloofwaardige stem te geven. Het onderscheid tussen de perspectieven is duidelijk dus in die zin lijkt haar missie succesvol, maar het zit er dik in dat zwart Amerika hier heel anders over denkt. Of het boek als geslaagd kan worden beschouwd, hangt er daarom vooral vanaf in hoeverre een dappere poging hetzelfde is als een daadwerkelijk succes.

 

Reacties (0)

Op dit bericht is nog niet gereageerd.

Laat een bericht achter

  1. Reageer als gast
0 Characters
Bijlagen (0 / 3)
Deel jouw locatie