Ramsjrecensent: U zult versteld staan van onze beweeglijkheid

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: You shall know our velocity, van Dave Eggers, vertaald als U zult versteld staan van onze beweeglijkheid door Dirk-Jan Arensman.

U zult versteld staan van onze beweeglijkheid door Dave Eggers Uitgeverij Vassallucci, Amsterdam, 2002 5 euro

´Alles hierna speelt zich af nadat Jack gestorven was en voordat mijn moeder en ik verdronken in de koele, looizuurkleurige rivier Guaviare in het oosten van de binnenlanden van Columbia, met veertig inlanders die we nog niet hadden ontmoet, op een brandende veerpont.´ Jack is dood en in de nasleep daarvan gaan er verschrikkelijke dingen gebeuren, blijkt uit de eerste zin van Dave Eggers´ U zult versteld staan van onze beweeglijkheid. Het is één van de eerste romans van de Amerikaan, die later bekendheid zou verwerven met bestseller Wat is de Wat. Will, een twintiger met het gewicht van de wereld op zijn schouders en een gehavend gezicht na een afranseling in een garage, kan niet omgaan met de dood van zijn vriend Jack. Hij vraagt zijn vriend Hand om met hem mee te gaan om een week lang geld weg te geven in een wereldreis in moordtempo. Ze beginnen in Senegal, omdat het waait in Groenland.

Innerlijke ruzies Het boek is één grote wervelwind van woorden. Eggers gunt de lezer geen momentje rust en dit maakt het gevoel bij het lezen aan één kant groots en meeslepend en aan de andere kant doodvermoeiend. Will heeft geen rust meer sinds Jacks dood en dat is in iedere letter van de roman verwerkt. Ook de gebeurtenissen in Wills hoofd worden op de lezer afgeslingerd. Zo houdt hij ervan om met iedereen die hij tegen komt ruzie te maken in zijn gedachten: ‘De piccolo had iets in zijn mondhoek waarvan ik hoopte dat het tandpasta was. - Debiel. - Sorry, Will. - Veeg dat kwijl van je gezicht.’

Oconomowoc Door het on-the-road-verhaal heen zijn flashbacks verweven naar een aantal weken eerder. Will wilde Jacks spullen ophalen in een garage in de illustere plaats Oconomowoc en werd door drie mannen helemaal murw geslagen. Hij rent weg voor alles wat er thuis is gebeurd, maar langzaam blijkt dat dit een rampzalig idee is. Als lezer blijf je je constant afvragen wat er nou precies gebeurd is en waar deze vreemde en dramatische reis op afstevent. Iedere keer dat je de roman weg wilt leggen omdat je écht genoeg hebt gehad, pak je hem na een tijdje toch weer op.

Zijwegen Hier staat tegenover dat af en toe helemaal niet duidelijk is waar Eggers nou naartoe wil met zijn verhaal. Hij maakt veel omtrekkende bewegingen, voegt vreemde zijwegen toe die niets toevoegen aan het verhaal en formuleert sommige dingen omslachtig. Het risico is dat de lezer ondanks de opgebouwde spanning toch afhaakt.

Voor wie doorleest, wacht er aan het einde toch nog een grootse ontknoping. Het boek laat de lezer een beetje verward achter. Als Eggers’ doel was de beleving van innerlijke strijd en het zoeken naar rust onderweg te verbeelden, is dit zeker geslaagd. Verwacht dus geen lekker leesboek voor aan het zwembad.

 

Jozien

Ramsjrecensent: Laat het feest beginnen!

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: He la festa cominci van Niccolo Ammaniti, vertaald als Laat het feest beginnen! door Etta Maris.

Laat het feest beginnen! Door Niccolo Ammaniti Uitgeverij Lebowski, Amsterdam, 2009 6.99 euro

Ik heb een probleem met hypeboeken. Met een literairwetenschappelijk papiertje op mijn cv heb ik, ten onrechte, toch altijd het gevoel dat ik de boeken die iedereen in de trein voor zich heeft liggen links moet laten liggen. Ik haal je op en neem je mee van Niccolo Ammaniti is zo’n boek dat ik vakkundig genegeerd heb. Ammaniti is de favoriete schrijver van Herman Koch, Saskia Noort en Kluun en dit spreekt voor mij op zijn zachtst gezegd niet erg in zijn voordeel. Nu viel mijn oog in de ramsjafdeling op zijn Laat het feest beginnen! en ik besloot het er in het kader van de eerlijke journalistiek op te wagen.

Sneue randfiguren Fabrizio Ciba en Saverio Moneta zijn op hun eigen manier allebei sneu. Ciba is een succesvol schrijver die veel optreedt in de media en de ene vrouw na de ander aan zijn schrijvende arm heeft. Een soort Italiaanse Kluun dus. Hij heeft een writersblock en realiseert zich al snel dat zijn uitgever van hem af wil. Moneta is de leider van de Beesten van Abaddon, een satanische sekte bestaande uit vier leden: hijzelf, twee dikkige randfiguren en het meisje dat ze probeerden te offeren, maar dat na een tijdje weer opdook op een bankje in een park. De twee verhaallijnen vinden elkaar in het grootste feest dat ooit in Rome werd georganiseerd en waar ze allebei met hun eigen motieven naartoe gaan.

Vlucht gieren Het verhaal is bizar en grotesk. Constant gebeuren er dingen die compleet uit het niets komen en er zijn momenten dat Ammaniti de lezer even uit het oog lijkt te zijn verloren tijdens zijn ongetwijfelde lol bij het schrijven van deze roman. Het verhaal kabbelt niet, maar raast en escaleert uiteindelijk compleet. Bij het lezen snak je soms naar een rustmoment dat niet komt. De roman escaleert met het feest mee en lijkt steeds meer in een stroomversnelling te raken. Dit neemt niet weg dat het een leuk boek is om te lezen. De zwarte humor is wellicht het grootste pluspunt. Zo komen er regelmatig droge zinnen voorbij als: ‘Stefano Coppé, die languit op het kruispunt Via Salaria en Via Olimpica naast zijn Burgman 250 lag nadat hij was aangereden door een Opel Meriva, zag een vlucht gieren boven zich cirkelen en begreep dat hij er slecht aan toe was.’ De auteur is er ook zeker niet op uit om bij de lezer sympathie te kweken voor Ciba en Moneta. Naarmate het boek vordert worden zij steeds minder goed te begrijpen. Ammaniti gunt de lezer bevrediging met het uiteindelijke lot dat hij voor hen uitkiest.

Geen pretenties Laat het feest beginnen! is een boek dat de lezer in verwarring achterlaat. Dit is niet per se positief, omdat het niet bedoeld lijkt te zijn om de lezer te ontregelen om hem aan het denken te zetten. Het pretendeert niets, en als je dat als lezer ook niet vraagt, is het erg leuk. Wie echter op zoek is naar diepgang, kan misschien beter even verder kijken.

 

Jozien

Ramsjrecensent: De ster Henry Smart

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: A Star Called Henry van Roddy Doyle, vertaald als De ster Henry Smart door Erven Aad van der Mijn.

De ster Henry Smart van Roddy Doyle Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 1999 3.99 euro ‘Wij Dienen Geen Koning Of Kaiser. Zo stond het op het spandoek dat aan de voorgevel van Liberty Hall had gehangen (...). Als het aan mij had gelegen was daar Of Wie Dan Ook achteraan gekomen in plaats van Maar Uitsluitend Ierland. Ierland interesseerde me geen zak.’ Hugo Smart, de hoofdpersoon van De Ster Henry Smart, is een straatschoffie dat zijn hele leven lang heeft geleerd alleen voor zichzelf te leven. Bij zijn geboorte wordt hij behandeld als een wonder, maar langzaamaan glijdt hij, samen met zijn gezin, af naar de smerigste krochten van Dublin. Er rest hem slechts nog rioolwater, ratten en een leven aan de rand van de samenleving. De vader, eveneens Henry Smart genaamd, werkt bij een bordeel en slaat met zijn houten been zijn vijanden de schedel in. De moeder staart naar de sterren, waarin ze haar dode kinderen ziet. Henry Smart zelf groeit op eigen kracht op en gaat vechten voor de vrijheid van Ierland. Tegen wil en dank, want Ierland interesseert hem weinig.

Ondermijning van heroïek De ster Henry Smart is een schelmenroman die de lezer meesleurt in de verwarrende werkelijkheid van de hoofdpersoon. Dit heeft een dubbele uitwerking: je ziet hoe de gebeurtenissen moeten zijn overgekomen op een jong kind, maar tegelijkertijd begrijp je niet geheel wat er gebeurt. Daar komt bij dat de geschiedenis van Ierland de Nederlandse lezer wellicht niet altijd vers in het geheugen ligt en dit is een obstakel voor het begrip van de roman. Wat ook moeilijk zal zijn voor niet-Ierse lezers, is begrijpen waarom de roman zo controversieel is. Het ondermijnt het heroïsche beeld van de revolutie en van een groot aantal andere zaken in de Ierse samenleving. Dit maakt het wel degelijk een interessante roman.

Wrede klootzak Meer nog dan een sterk groteske weergave van de geschiedenis van Ierland, is De Ster Henry Smart een vlot en grappig geschreven boek. De dialogen zijn goed gevonden en de gedachten en uitspraken van de kleine Henry pijnlijk raak. ´Onze timing was altijd perfect. Aan het eind van de dag, als zij door de kou beseften dat de lente een even wrede klootzak als de winter kon zijn, kwamen wij bij een van de bruggen over het kanaal achter een muur vandaan en boden aan de rest van de weg te duwen.´ De Ster Henry Smart is weliswaar moeilijk voor de Nederlandse lezer, maar het waard om enige moeite en Wikipedia tegenaan te gooien.

 

Jozien

Ramsjrecensent: Een overgevoelige natuur

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: Een overgevoelige natuur van Max Pam en Jan Bosdriesz

 

Erik

Ramsjrecensent: Hoe een Fransman zijn geduld verliest

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: Vous plaisantez, monsieur Tanner van Jean-Paul Dubois, vertaald als De verbouwing; hoe een Fransman zijn geduld verliest door Marianne Kaas

 

Jozien

Ramsjrecensent: Attaque!

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: Attaque! Van Miquel Bulnes

 

Jozien

Ramsjrecensent: Ben je ervaren?

Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: Are you experienced? van William Sutcliffe, vertaald als Ben je ervaren? door Peter Abelsen

 

Jozien