Ramsjrecensent: Attaque!

Jozien
Voor het vinden van nieuw leesvoer kun je natuurlijk blind afgaan op de keuze van een Selexyzmedewerker. Tussen de boeken die in winkels als De Slegte worden ‘gedumpt’ zit echter ook veel moois. Ramsjrecensent en literatuurwetenschapper Jozien Wijkhuijs kiest willekeurig een betaalbaar boek en recenseert het. Deze maand: Attaque! Van Miquel Bulnes

Attaque! van Miquel Bulnes Uitgeverij Prometheus, Amsterdam, 2007 2,50 euro

Pillenslikkende, mentaal instabiele artsen zijn bij het grote publiek niet onbekend. De serie House M.D. maakte ons jarenlang vertrouwd met de zwakkere kant van al dan niet geniale artsen. Dit is slechts een voorbeeld, want in iedere ziekenhuisserie is wel een personage te vinden dat voldoet aan de omschrijving. Daniël Vliegenthart vervult deze rol in de roman Attaque! van Miquel Bulnes. Hij is jong, ambitieloos en ziek. Om zich staande te houden in de harde ziekenhuiswereld en zijn epileptische aanvallen te onderdrukken sluit hij zich af en toe op in het toilet en dient hij zichzelf verschillende cocktails aan medicijnen toe. Tevens drinkt hij zichzelf te pletter en fantaseert hij over een onbereikbare collega. Dit terwijl hij vanwege de enorme inname van chemische middelen in bed niets meer klaarspeelt. Zijn collegas zijn zonder uitzondering bijna net zulke mislukkelingen als hij.

Eerstegraads vergelijkingen De Geneeskunde zelf stelt volgens Daniël ook weinig voor: ‘Wat mij betreft is het duidelijk - geneeskunde laat zich vaak vangen in simpele eerstegraads vergelijkingen: kanker ¬+ benauwd + onregelmatige pols = longembolie + hartritmestoornis.’ Op een dag begaat hij een medische fout en wordt hij ontslagen. Als zijn broer Jordi - een lowlife die zich inlaat met louche types en zijn geld verdient in dezelfde kringen - hem belt of hij zich bij zijn familie in Spanje wil voegen, besluit hij dat er niets anders opzit dan gehoor te geven aan de oproep. Hij wordt directeur van het sanatorium, het gekkenhuis, dat al jaren in het bezit van zijn familie is. Daar gaat het met zijn eigen gezondheidssituatie steeds slechter en moet hij ook nog eens om leren gaan met erfenistwisten binnen zijn familie, projectontwikkelaars die het sanatorium uit de weg willen ruimen en zijn vriendin Paz, waar hij per ongeluk een relatie mee heeft.

Geforceerd cynisme De flaptekst belooft veel. Vrij Nederland schreeuwt: ‘Bulnes lezen is vooral vaak lachen’ en Het Parool vult aan: ‘Onwaarschijnlijk geestig’. Hiermee legt de uitgever de verwachtingen net iets te hoog. Wie hoopt het hele boek lang krom te liggen, komt bedrogen uit. Toch is de roman bij tijd en wijle hilarisch. Dit komt vooral door de droge, cynische manier waarop Bulnes schrijft:

‘‘Is het je wel eens opgevallen dat je een volledig parasitaire relatie onderhoudt met de mensen om je heen?’ ‘Nee, nooit.’ Ik voeg toe: ‘Introspectie is voor losers.’ Het schiet me opeens weer te binnen dat ik Aurora’s baas ben en dat ik haar gewoon kan wegsturen als ik genoeg van haar heb. Dat doe ik dus ook.’

Ook de motto’s van broer Jordi doen de lezer vaak gniffelen. Een pareltje is: ‘De schaduwzijde is vaak wat duisterder, maar daardoor zie je die gelukkig ook minder goed.’ Ten slotte verdient de oorlog tussen Daniël en zijn neef Arturo een eervolle vermelding. De ruzie uit zich in uiterst grappige situaties, zoals wanneer Daniël Arturo opsluit in een separeercel in zijn eigen sanatorium.

Daniël roept weinig sympathie op bij de lezer en af en toe mist de lezer daarom diepgang in zijn karakter. Het is namelijk prettig om op zijn minst te weten waarom hij een chagrijnige, cynische zak is. Soms lijken dingen die hij doet toegevoegd om zijn slechte karakter te accentueren en dat is niet nodig.

Catharsis Attaque! is zonder meer een boek dat de iets minder kritische lezer niet teleur zal stellen. Het is grappig, vlot en leest goed weg. Het gemis aan diepgang is ietwat teleurstellend en af en toe werkt Daniël de lezer goed op de zenuwen. Uiteindelijk is het lezen van Attaque! vanwege het heerlijke cynisme vooral een catharsische ervaring: het is nog niet zo slecht gesteld met je eigen leven als je nog niet zoals Daniël Vliegenthart bent.

Wil je meer van onze Ramsjrecensent lezen? Klik dan hier.