ANS-Online

In de zorgeloze jaren negentig smulde de Hollandse jeugd van hun werk. Er werd gegrinnikt om de incorrecte filmpjes van Rembo en Rembo, gehuiverd van de spannende Griezelbus-reeks en vrolijk gehakt op de happy hardcore van Mental Theo. Drie vedettes van vroeger blikken terug.

Een ondergepoepte wc schoonmaken met de elektrische tandenborstel van je vader, onder water boterhammen met kaas eten en een gluurbuur die zich constant afvraagt waarom mensen niet alles ‘nakend’ doen. Met deze en vele andere sketches werd Rembo & Rembo een begrip onder Villa Achterwerk-kijkers. Vijftien jaar na de laatste uitzending leeft het onorthodoxe kinderprogramma voort in talloze YouTube-filmpjes en op sociale netwerksites. Maxim Hartman (46), die samen met Theo Wesselo het absurdistische duo vormde, krijgt nog geregeld te horen dat hij iemands jeugd heeft beïnvloed. ‘De meeste reacties zijn leuk, maar er zijn wel eens dronken mensen die alle sketches gaan naspelen. Dan loop ik gewoon weg.’

Hoe ben je bij Villa Achterwerk terechtgekomen?
‘Geheel toevallig. Ik wilde eigenlijk professioneel bokser worden, maar daar was ik niet hard genoeg voor. Ook de kunstacademie bleek geen succes. Nadat ik daarmee was gestopt, ben ik een tijdje voor me uit gaan staren. Mijn moeder trok zich dat erg aan, die dacht dat ik als junkie in de goot zou eindigen. Ze kocht een videocamera voor me, waarmee ik uit verveling filmpjes ging maken. Zo filmde ik bevroren frikadellen die ik weer tot leven wekte. Op een gegeven moment ging ik dit samen met een vriend van me doen, de andere Rembo. Zijn toenmalige vriendin vertelde ons dat de VPRO programmamakers zocht. Twee weken nadat de tapes waren ingestuurd mochten we op gesprek komen bij VPRO Jeugd en konden we aan de slag. Eenmaal thuis dachten we: “Zouden we hier nou geld voor krijgen?”’

Was de VPRO zo gemakkelijk te overtuigen van jullie ideeën?
‘Destijds was Burny Bos hoofd van VPRO Jeugd, die had een goede visie op televisie. Hij zei dat tv een afspiegeling moest zijn van de werkelijkheid. Het mag troostend en geruststellend zijn maar ook confronterend en ranzig. Tegenwoordig wordt er slechts gekeken naar kijkcijfers en wat kinderen willen. Ik vind het heel fout om vanuit die gedachte televisie te maken. Kinderen zijn domme wezens, die willen alleen wat ze al kennen. Als ze Villa Achterwerk niet willen zien, rotten ze maar op naar Nickelodeon.’

Rembo & Rembo zou nu niet meer kunnen worden gemaakt?
‘Nee. Alle kindertelevisie van de publieke omroep valt tegenwoordig onder de paraplu van Zapp, waar ook de EO en de NCRV deel van uitmaken. Zij leggen censuur op, grove grappen en gevloek zijn uit den boze. Zapp wil alleen maar veilige feelgoodprogramma’s maken, waardoor er enkel nog bagger is. Vaak zie ik iets voorbijkomen op Villa Achterwerk en denk ik: “Waarom zenden ze dit uit? Dit is gewoon slecht.”’

in 2003 maakte je voor Villa Achterwerk het programma Kinderbevrijdingsfront waarin je als presentator Nico ten strijde trok tegen de jeugd. Was dit een reactie op de feelgoodtendens?
‘Ja. Ik vond het wel grappig dat ze dat toestonden bij de VPRO. Het is onwijs gaaf om kinderen te provoceren. Er waren ook leraren die brieven stuurden en schreven: “Eindelijk is er iemand die de waarheid durft te zeggen. Kinderen zijn verschrikkelijk.” De meeste kinderprogramma’s worden gemaakt om te pleasen. Maar kinderen zijn ook gewoon mensen, die mag je best de waarheid zeggen.’

Komt er ooit nog een Rembo & Rembo-reünie?
‘Soms spelen we met het idee om nog eens bij elkaar te komen. Het is natuurlijk heel zielig wanneer je dat als oude kinderhelden doet. Maar als je er openlijk voor uitkomt dat je nog één keer goed wil scoren, kan het best grappig zijn. Ik denk echter niet dat we iets beters kunnen maken dan we al hebben gedaan. Wel heb ik met Theo afgesproken een seniorenversie van Rembo & Rembo te maken wanneer we 65 zijn, met rollators en zo.’

Dus de fans moeten nog een kleine twintig jaar wachten.
‘Nou ja, ik denk niet dat Theo de 65 haalt. Hij leeft nogal hard. Ons verschil in werkmentaliteit staat een samenwerking misschien ook in de weg. Hij is genialer dan ik, maar ik werk harder. Hij is altijd last minute. Dat is heel lastig te combineren.’

Toch hebben jullie het samen acht jaar volgehouden.
‘Dat komt doordat ik veel plezier met hem had. Hij is erg grappig, maar ik vind hem verschrikkelijk om mee te werken. Daarom zijn we uiteindelijk ieder onze eigen weg gegaan. We gaan het binnenkort wel samen opnemen tegen Valerio Zeno en Dennis Storm in een aflevering van een nieuw BNN-programma. Mij lijkt het interessant om dan als Rembo en Rembo te gaan maar ons tegelijkertijd totaal anders te gedragen, heel gevoelig bijvoorbeeld. Ik breng mensen graag in verwarring. Dat vind ik grappig, wanneer mensen niet meer weten wie je nou echt bent.’

Het absurdisme en de humoristische ranzigheid die Rembo & Rembo kenmerken, krijgen ook in Hartmans debuut als schrijver ruim baan. De televisiemaker publiceerde vorig jaar het autobiografische Maling. Het boek bestaat uit 189 pagina’s aan zowel tekstuele als visuele losse flodders voor ‘mensen met een wat kortere spanningsboog’, want ‘deze mensen hebben ook recht op het lezen van een boek.’ Het ene moment verhaalt Hartman zonder vals sentiment over hoe hij als zoon van een afwezige, drugsverslaafde vader en een labiele moeder met zijn vier tantes opgroeide bij zijn dominante oma. Het andere moment legt hij uit hoe handsfree te masturberen.

Waar kwam het idee om Maling te schrijven vandaan?
‘Ik had nogal wat bonje met mijn eerste ex-vrouw, de moeder van mijn kinderen. Telkens wanneer er irritatie was, schreef ik op wat er was gebeurd in een versie die voordelig was voor mij. Dat liet ik aan haar lezen en daar moest ze wel om lachen. “Wat een klootzak ben jij”, zei ze, “zo is het helemaal niet gegaan.” Toch kon ze nooit precies zeggen waar ik fout zat. ‘Eerder had ik al over mijn kinderjaren geschreven, daaraan heb ik vervolgens die verhalen over mijn huwelijk en nog wat andere dingen toegevoegd. Nadat ik een keer in het radioprogramma Kunststof over mijn jeugd had verteld werd ik opgebeld door Thomas Rap Uitgeverij. Die vonden het zo’n eigenaardig verhaal dat ze er wel een boek in zagen.’

Hoe kijk je zelf terug op je jeugd?
‘Ik heb een rare jeugd gehad, maar geen moeilijke. Ik heb heel veel liefde en aandacht gekregen. Zolang je dat krijgt, maakt het niet uit of je door een vader en moeder of door twee hamsters wordt opgevoed. Als er één ding vreemd is, ga je je daar misschien voor schamen, maar bij mij was het allemaal raar. Ik woonde bij mijn oma die hertrouwd was met een dertig jaar jongere man. Dat is natuurlijk een absurd leeftijdsverschil, maar als jongetje van vijf denk je daar niet over na.’

Ben je tevreden over je debuut als schrijver?
‘De volgende keer dat ik een boek uitbreng zou ik het helemaal zelf willen doen. Nu had ik vaak ruzie met mijn redacteur omdat het te veel over seks ging. Bij de uitgeverij hadden ze volgens mij een mooi verhaal verwacht waar je om kan huilen. Maar ik ben wel tevreden. Ik vind het bijvoorbeeld niet slechter dan Kluun, als ik zo bescheiden mag zijn.’

Behalve boeken en tv heb je je ook met internetradio beziggehouden. Zijn er nog plannen voor je site met korte radiosketches, Radio Hahaha?
‘Toevallig ben ik vorige week op skivakantie iemand tegengekomen die in de radiobusiness zit. Hij vond het een leuk idee om er een hele zender van te maken. Een zender met non-stop humor, in de trant van Radio Bergeijk. Dat is fantastisch, maar zoiets moet wel worden afgewisseld met middle of the road humor. Bijvoorbeeld Seth Gaaikema, hij is echt slecht. Maar als ik eerlijk ben vind ik hem grappiger dan een programma als Draadstaal. Slechte humor vind ik nu eenmaal leuker.’

Welke slechte humoristen bewonder je in het bijzonder?
‘Benny Hill vind ik erg grappig. Die had tientallen jaren geleden een televisieserie die heel seksistisch en nog dommer dan Rembo & Rembo was. Van cabaret houd ik eigenlijk niet. Er wordt gezegd dat er een everzwijnenoverschot is, maar cabaretiers zijn er pas echt te veel. Die zouden ze eens moeten afschieten. Ik ken een aantal van die gasten, ze durven niets spontaan te doen. Theo Maassen en Wim Helsen zijn nu bezig een tv-programma te maken voor de VPRO. Dat zijn twee van de beste cabaretiers en die zitten aan een tafeltje alles uit te schrijven. Nou, dan ben je echt een loser. Dat je niet gewoon iets durft te laten gebeuren, vind ik onbegrijpelijk.’

Tekst: Anne Elshof en Kasper Floor
Foto’s: Timo Pisart

Klik hier voor alle artikelen van ANS april 2010.