ANS-Online

Het is goedkoop, comfortabel en het uitzicht is prachtig. Bootliften is de ideale manier om door Europa te reizen. ANS voer gratis van Nijmegen naar Antwerpen.

Wandelen is voor pelgrims, fietsvakanties zijn voor je ouders en liftwedstrijden per auto worden zelfs door AEGEE georganiseerd. Hoog tijd voor een originelere manier van reizen. De tocht begint in Nijmegen bij de containerterminal achter de Vasim. Hier meren dagelijks schepen aan en krijgen we moeiteloos contactgegevens van enkele schippers. Al na één telefoontje is het raak: we mogen mee naar Rotterdam met de Cheyenne. Diezelfde avond stappen we aan boord van het 90 meter lange vrachtschip. Schipper Pius Yoni (26) vertelt niet bekend te zijn met het fenomeen bootliften. We zijn de eerste vreemden die hij aan boord toelaat. Hij toont de kajuit aan de voorkant van het schip waar we tijdens de reis mogen slapen. Het vertrek, voorzien van keuken en badkamer, doet niet onder voor het gemiddelde studentenonderkomen.
We brengen het eerste deel van de reis door in de stuurmanshut. Hier vertelt Pius over zijn leven als schipper: ‘Ik ben een maand geleden voor mezelf begonnen. Door de economische crisis liggen veel schepen stil. Ik vaar soms 36 uur non-stop door, in de hoop een goede reputatie op te bouwen.’ De Vlaming komt uit een echte schippersfamilie. Hij legt uit waarom zijn vader hem dit weekend uit de brand helpt. ‘Ik heb zojuist mijn stuurman ontslagen omdat hij had gedronken. Aan boord wil ik geen druppel alcohol zien!’ Enigszins verwonderd zien we even later hoe zijn vader het roer overneemt met een glas Jupiler in de hand. Tegen middernacht leggen we echter heelhuids aan in het Limburgse Wanssum, waar een gedeelte van de lading wordt gelost. Tevreden met deze voortvarende start zoeken we onze kajuit op.

Gestrand in Dordrecht
Om 8 uur ’s ochtends worden we gewekt door de ronkende motoren van de Cheyenne. We vertrekken naar Rotterdam, waar een nieuwe lading klaarstaat. Wanneer onze rammelende magen het geluid van de machine overstemmen, stuiten we op de eerste tegenslag. We hebben geen eten meegenomen en moeten met de staart tussen de benen bij onze schipper aankloppen voor een ontbijtje. Na enkele broodjes en een stevige kop koffie wordt duidelijk wat bootliften zo bijzonder maakt: met 15 kilometer per uur varen we over de Waal door een adembenemend landschap. De zon en een bescheiden briesje doen ons op het voordek in een diepe slaap dommelen.
Als de Cheyenne tegen de avond Dordrecht nadert, maakt Pius ons wakker met de boodschap dat hij ons hier aan wal zet. In de haven van Rotterdam is het volgens hem onmogelijk eten te krijgen of een slaapplek te vinden. We gaan aan land bij de bunkerboot, waar geregeld schepen aanleggen om te tanken en proviand in te slaan. Omdat het niet lukt dezelfde avond nog een lift richting het zuiden te vinden, zijn we genoodzaakt in de stad te blijven slapen. We kloppen aan bij een huis pal naast het water en overnachten bij de vriendelijke ex-kraker Erix (39).

Rolls Royce van de binnenvaart
De volgende dag gaan we in Dordrecht weer vroeg op pad. Urenlang wachten we zonder resultaat bij de bunkerboot en de handelskade. Er varen amper schepen voorbij omdat in het weekend de binnenvaart nagenoeg stilligt. Pas tegen het einde van de middag vinden we een schip dat ons wil meenemen naar Antwerpen. ‘Jullie vallen met de neus in de boter’, verzekert de schipper van de Caronia ons. ‘Dit is de Rolls Royce van de binnenvaart.’ Hier blijkt geen woord van gelogen: het 135 meter lange schip is een drijvend hotel. De badkamer is zelfs uitgerust met vloerverwarming. We brengen de avond door in de luxe kajuit van de Bulgaarse stuurman Theodor (42), die vertelt dat de boot elf miljoen euro heeft gekost. De Caronia vertrekt die nacht nog richting België. Inmiddels is ook matroos Leon (18) gearriveerd, die een mooie anekdote opdist: ‘Soms belt de politie of ze een oefening mogen doen. Enkele momenten later zijn ze al met een helikopter en rubberbootjes bij het schip. Dan sta je te schrobben met oordopjes in en staat er ineens een agent naast je die je onder schot houdt.’

320 ton energiedrank
De volgende ochtend worden we uitgenodigd in de stuurhut. Daar zitten de broers Alexander (24) en Vincent Heuvelman (20) achter het roer van de kolossale schuit. Beiden hebben tot hun zestiende op een schippersinternaat gezeten. Na hun opleiding zijn ze fulltime aan de slag gegaan voor het familiebedrijf. Ze werken zes dagen per week en zijn bijna nooit aan wal. Schippers leven voor hun werk; Vincent heeft zelfs geen vast woonadres. Zijn verloofde zal na de bruiloft ook op het schip komen wonen.
Alexander vertelt dat de waarde van de lading vaak in de tientallen miljoenen loopt. ‘We hebben nu onder andere 320 ton Red Bull aan boord. Dat zijn zo’n drie miljoen blikjes energiedrank.’ In totaal kan het schip 435 containers vervoeren. Eén volle container weegt gemiddeld 25 ton.
De logistieke wereld zit apart in elkaar, verklaart Vincent. ‘We vervoeren vaak containers papier vanuit Duitsland. Die gaan via Rotterdam per zeeschip naar Zuid-Afrika, waar het papier op A4-formaat wordt gesneden. Daarna gaan de containers weer terug naar Antwerpen en vervolgens naar Duitsland, waar de velletjes worden verkocht als printpapier. Het klinkt absurd dat het 12.000 kilometer wordt vervoerd om het te laten snijden, maar dat is blijkbaar het goedkoopst.’
In de haven van Antwerpen gaan we weer aan wal. Een dergelijk grote haven blijkt geen prettige plek om te vertoeven: het terrein is enorm en zover het zicht reikt is er industrie. Constant denderen vrachtwagens voorbij. Gelukkig stopt er vrij snel een die bereid is ons in het centrum af te zetten. Aldaar vieren we met een paar pintjes dat we onze bestemming hebben bereikt.

Voor studenten met veel tijd is bootliften een leuke en ontspannen manier om te reizen. De tocht zelf is al een belevenis. Het vinden van een lift vergt echter enig doorzettingsvermogen. Veel schippers hebben nog nooit een lifter meegenomen en zijn daarom niet al te happig op verstekelingen. Wees niet te kieskeurig in je bestemmingen en zie waar het schip strandt.

Tips voor verstekelingen

- Blijf aan wal in de weekenden, dan ligt de binnenvaart zo goed als stil.
- Neem genoeg eten mee. Je bent de hele dag aan boord, dus even snel een hapje eten scoren zit er niet in. In de havens is het ook lastig om voedsel te vinden.
- Neem niet teveel bagage mee, dit is lastig met opstappen. Vaak kunnen schepen alleen via ladders worden bereikt.
- Hotspots om te liften:

• Bunkerboot Dordrecht, vlakbij het drukstbevaren punt van Europa.
• Handelskade Dordrecht. Hier leggen veel schepen aan om personeel te wisselen.
• Containerterminals. Mijd grote havens. In de kleinere terminals is het vaak gemakkelijk om telefoonnummers te bemachtigen.

Tekst: Andy Leenen en Joost Nellen
Illustratie: Loes van Woezik