Veel ophef rondom nieuwe middeleeuwse donjon

Jean Querelle
Wel of geen goed idee?

Vastgoedontwikkelaar HaystackCorp zal de herbouw van de oude toren in het Valkhofpark op zich nemen, in samenwerking met Heineken en Sligro die de donjon gaan exploiteren. Het nieuws heeft flink wat stof doen opwaaien in Nijmegen.

Investeerders gezocht
De plannen om de donjon, die in 1794 werd verwoest, weer te herbouwen in het Valkhofpark houden de gemoederen in Nijmegen al jaren bezig. Al in 2005 waren er geluiden om de toren te bouwen, maar telkens werden de plannen in de ijskast gezet. In juni 2015 stemde een meerderheid in de Nijmeegse gemeenteraad voor de komst van de donjon, waardoor de realisatie een stap dichterbij kwam. Lang bleef het speculeren wie de toren wilde bouwen en welke organisatie of bedrijf gebruik ging maken van het bouwwerk. Zelfs de Radboud Universiteit was in beeld voor een plekje in de donjon als bijvoorbeeld een publieke ontvangstruimte, maar de RU had in 2013 al het Berchmanianum daarvoor aangeschaft.

Lange termijn
Afgelopen november bracht Stichting Donjon naar buiten dat zij een huurder hadden gevonden voor de donjon, maar wilde deze nog geheim houden. Gisteren maakte de stichting eindelijk bekend dat HayStackCorp de toren zal bouwen en samen met Sligro en Heineken de donjon zal exploiteren. Gezamelijk tekenden zij voor een huurcontract van maar liefst vijftien jaar, met een optie voor nog eens tweemaal vijf jaar. De bouw, die in totaal 4,9 miljoen euro kost, moet in 2018 aanvangen, om een jaar later te zijn afgerond. Ron Lubbers, algemeen-directeur van Haystack, ziet kansen voor andere investeerders in de toren. Bovenin moet een skybar komen, terwijl andere verdiepingen worden ingericht als restaurant of Bed en Breakfest. Ook voor presentaties van bedrijven ziet Lubbers een toekomst weggelegd in de donjon. Helemaal onderin de toren wordt er een infocentrum gebouwd. De investeerders verwachten dat er per jaar 60 duizend bezoekers zullen afkomen op het nieuwe oude bouwwerk.

De originele donjon maakte deel uit van de Valkhofburcht, waarvan tegenwoordig enkel de Sint-Nicolaaskapel en de Barbarossa-ruïne nog overeind staan. Beide zijn aangemerkt, samen met het Valkhof park, aangemerkt als rijksmonument. Mocht de donjon worden herbouwd, dan is er toestemming nodig van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voorals nog zou deze toestemming geen probleem zijn meldt een woordvoerder aan de Volkskrant.

Eftelinggebouw
Ondanks de rooskleurige toekomst die wordt geschetst door Lubbers zijn er flink wat tegenstanders. Een aantal archeologen zien de herbouw van de Middeleeuwse toren als geschiedvervalsing. Volgens hen worden monumenten zo 'gedisneyficeerd'. Het zou dan niet meer gaan om de historische waarde van een bouwwerk, maar om de beleving en commerciële waarde. Ook de inwoners van Nijmegen mengen zich in het debat. Zo is er sinds kort een facebook-groep 'Stop de Donjon' die, zoals de naam doet vermoeden, tegen de bouw van de donjon is. Komende zaterdag vindt er om 4 uur een demonstratie plaats bij het Valkhof. Organisator Huub Bellemakers spreekt in zijn oproep over een 'commercieel gedrocht' en 'een Eftelinggebouw'. De strijd rondom de donjon zal niet zonder slag of stoot verlopen.