‘Tactiele speller’ maakt onmogelijke communicatie mogelijk

Cecile Vermaas

Marianne Severens en haar collega's hebben na jaren onderzoek een oplossing gemaakt voor communicatie met verlamden die ook visuele problemen hebben: de 'tactiele speller'. Verlamden kunnen niet typen met een normaal toetsenbord, omdat de signalen die zij naar hun vingers sturen niet tot uitwerking komen. De wetenschap was al zo ver dat ‘typen’ met je gedachten mogelijk is, namelijk door via hersensignalen te registreren naar welke letter men kijkt. Een mooie uitkomst voor verlamden, maar helaas geen oplossing voor patiënten die ook niet goed meer zien.

De tactiele speller is hier een oplossing voor en werkt als volgt: aan drie vingers van elke hand worden plastic kapjes bevestigd die tikjes doorgeven. Deze kapjes zijn verbonden aan een computer en aan hoofdsensoren die de hersenactiviteit registreren. De tikjes komen constant aan en de patiënt moet zijn gedachten focussen op een bepaalde vinger tijdens een bepaald tikje. Op die manier wordt aan de computer doorgegeven welke letter er nodig is. Eerst wordt er een rij letters geselecteerd, daarna de gewenste letter binnen die rij.

‘Voor mensen die bijna volledig verlamd zijn en ook hun ogen niet goed kunnen gebruiken, is dit een handige mogelijkheid tot communicatie’, aldus Severens. ‘Mensen die in een proces zitten waarbij het lichaam steeds zwakker wordt, kunnen het systeem leren gebruiken. Tegen de tijd dat het lichaam volledig verlamd is, kunnen ze tenminste nog communiceren met de buitenwereld.’

Hoewel het onderzoek in samenwerking met bedrijven en patiëntenverenigingen tot stand is gekomen, kan het product niet direct de markt op. Severens: ‘De doelgroep is erg klein waardoor de aandacht vanuit bedrijven ook gering is. Daarnaast moeten er nog een aantal verbeteringen plaatsvinden voordat het product door iedereen gebruikt kan worden.’ Severens is in samenwerking met de Sint Maartenskliniek op meer gebieden bezig met het gebruiken van brein-computer interface (BCI) - het besturen van apparaten door middel van hersenactiviteit. Ze wil zich voorlopig richten op het gebruiken van BCI bij de revalidatie om bepaalde hersenactiviteiten te genereren. Op 16 oktober promoveert ze aan de Radboud Universiteit op haar onderzoek naar BCI.