Openingsartikel Studentenprivacy

Surfen zonder Stasi

Studenten verwaarlozen hun online privacy, zo blijkt uit recent onderzoek. Dit is dom, want het web zit vol gevaren. Ze moeten wakker worden en zichzelf beter beschermen tegen onheil op het internet.

Tekst: Auke van der Veen
Illustratie: Jeroen Wintraecken

Dit artikel verscheen eerder in het zevende nummer van ANS

Studenten vinden het wel belangrijk, maar doen er nauwelijks moeite voor: online privacy. Voor het recht op bescherming van je persoonlijke levenssfeer op het internet, zodat je zelf kunt bepalen wat anderen over je weten, nemen ze nauwelijks maatregelen.

Dit blijkt uit een recent onderzoek van jongerenonderzoeksbureau Qrius, dat werd gehouden onder 1032 WO-, HBO- en MBO-studenten. 94 procent van de ondervraagden gaf aan online privacy heel belangrijk te vinden. 42 procent is daar echter ‘niet zo actief’ of zelfs ‘helemaal niet actief’ mee bezig: ze beschermen hun online privacy niet goed. De ondervraagden noemen wel risico’s waar sommigen van hen mee te maken hebben gehad, zoals gestolen bankgegevens, persoonlijke foto’s die openbaar worden gemaakt, gehackte sociale media-accounts, identiteitsfraude en het ongewenst benaderd worden door bedrijven. De lakse houding van studenten is onverstandig, want de risico’s van slecht letten op online privacy zijn te groot om te verwaarlozen.

Online ellende
Als je weinig aandacht besteed aan online privacy liggen er volgens Bart Jacobs, hoogleraar Software Security and Correctness aan de Radboud Universiteit (RU) drie grote gevaren op de loer. Het eerste gevaar is identiteitsfraude: wanneer iemand de kans krijgt zich op het web als jou voor te doen en bijvoorbeeld een telefoonabonnement afsluit, draai jij op voor de kosten en de gevolgen. Stasi hoofdilluHet tweede gevaar is profilering met prijsdiscriminatie. Hierbij krijgen commerciële partijen jouw gegevens en met deze informatie kunnen ze prijzen van online advertenties specifiek op jou afstemmen, waardoor je vaak meer betaalt dan een ander. Tenslotte bestaat er volgens Jacobs het risico van reputatieschade. ‘Het helpt niet als een potentiële werkgever foto’s ziet waarop je dronken op de biljarttafel staat te dansen.’

Deze drie risico’s zijn het grootst op sociale media. Paul Sikkema, directeur van Qrius, benadrukt het gevaar van het delen van foto’s van jezelf en het posten van persoonlijke informatie. ‘Criminelen kunnen die gegevens tegenwoordig steeds makkelijker verkrijgen en gebruiken om je identiteit over te nemen.’ Volgens Jaap-Henk Hoepman, wetenschappelijk directeur van het Privacy en Identity Lab aan de RU, is het gevaar van prijsdiscriminatie groter als je veel persoonlijke informatie op sociale media zet. ‘Met meer gegevens kunnen bedrijven je eenvoudiger traceren, oftewel weten wat je persoonlijke voorkeuren zijn.’

Vooral de smartphone heeft het risico op privacyproblemen de afgelopen jaren ernstig vergroot. Dit komt volgens Hoepman doordat we aan de lopende band apps installeren, die veel persoonlijke informatie opvragen. ‘Ik noem de smartphone een Stasi-agent in je broekzak, want hij weet meer van je dan de gemiddelde Oost-Duitse geheim agent van dertig jaar geleden.’ Hij noemt technologiereus Google als voorbeeld van een bedrijf dat veel van je weet en dat gemakkelijk prijsdiscriminatie kan toepassen door die persoonlijke informatie. ‘Op een Androidtelefoon is standaard ingesteld dat je locatie wordt gedeeld met Google. Dit bedrijf kan op die manier heel goed voorspellen waar jij volgende week misschien iets wilt kopen.’

De luie student
Waarom doen studenten niet hun best hun online privacy te verbeteren? Sikkema vindt het niet per se vreemd dat mensen zeggen dat ze privacy belangrijk vinden, maar er simpelweg niet naar handelen als puntje bij paaltje komt. ‘Dit doen de meeste mensen van nature. Bij studenten is dit ook precies wat uit ons onderzoek naar voren komt’, aldus de directeur van Qrius.

De huidige generatie studenten is daarnaast ondergedompeld in het technologische leven en daardoor volgens Sikkema minder oplettend. ‘De student is eraan gewend allerlei persoonlijke informatie te delen via apparaten als smartphones. Stasi backup illuTegenwoordig is het risico dat er iets misgaat wel aanwezig, maar nog niet enorm, dus een voorzichtige houding lijkt hen onnodig.’

Bewuste bescherming
Studenten weten dat online privacy belangrijk is, zo blijkt uit het Qrius-onderzoek. ‘De risico’s waarover ik sprak zijn echter nog niet bekend onder veel studenten’, zegt Hoepman. Sikkema is het hiermee eens. ‘De ondervraagden in ons onderzoek geven niet voor niets expliciet aan betere voorlichting over online privacy te willen krijgen.’

Als studenten zich bewuster zijn van de gevaren, kunnen ze zich weren tegen apps die enorm veel persoonlijke informatie opvragen. Hoepman noemt WhatsApp als voorbeeld. ‘Als je je bewust bent van de gevaren van online privacy, kun je het bedrijfsleven dwingen om privacygevoelige maatregelen te treffen. Vóór begin april was WhatsApp totaal niet privacyvriendelijk, omdat de app alle contacten uit je adresboek nam en je berichten opsloeg op een centrale server. Dankzij maatschappelijke druk is dit laatste niet meer het geval met zogenaamde end-to-end-encryptie, waardoor de inhoud van je berichten nu privé blijft. Je adresboek wordt wel nog steeds gedeeld met WhatsApp.’ De situatie is nu veiliger, maar alleen doordat deze maatregel bij WhatsApp is afgedwongen.

Online privacy verwaarlozen is een grote misstap. Het is als student tegenwoordig misschien makkelijk om tijdens college je smartphone te pakken en van alles het web op te slingeren, maar het is ook gevaarlijk: identiteitsfraude, profilering met prijsdiscriminatie en reputatieschade liggen op de loer. Huidige studenten groeien op in een tijd waarin op steeds grotere schaal persoonsgegevens worden verzameld. Ze zouden daarom met het oog op de toekomst beter moeten nadenken over hoe ze zich tot online privacy willen verhouden. Ze zullen uit hun slaap moeten ontwaken en bewuster moeten worden van de bedreigingen zodat deze effectief in toom kunnen worden gehouden. In de toekomst zal de nieuwsgierige Stasi-agent in je broekzak dan misschien wat minder ballen hebben. 

 

Redactie
Openingsartikel werkervaringsplekken

Weg met de boekenbonbaan

Veel afgestudeerden kiezen bij gebrek aan beter voor werkervaringsplekken. Hoewel zij hier hetzelfde werk verrichten als gewone werknemers, is de beloning soms slechts een boekenbon per maand. Werkervaringsplekken leiden tot uitbuiting van alumni en moeten daarom worden afgeschaft.

Tekst: Noor de Kort
Illustratie: Bas van Woerkum

Dit artikel verscheen eerder in het zesde nummer van ANS

Je bent na je studie op zoek naar een baan, maar steeds weer wordt er gevraagd naar mensen ‘met ervaring’. Voor werk heb je ervaring nodig en voor ervaring heb je werk nodig. Het vinden van een weg naar de arbeidsmarkt is hierdoor moeilijk. Werkervaringsplekken spelen handig in op deze situatie. BoekenbonbaanHoewel een werkervaringsplek aanvankelijk als de ideale navigatie naar een topbaan klinkt, is de praktijk een stuk minder rooskleurig. Voor veel afgestudeerden is de drempel om een klacht over een werkervaringsplek in te dienen hoog, omdat ze bang zijn deze plek kwijt te raken. FNV Jong startte daarom vorig jaar een anoniem meldpunt. Esther Crabbendam, woordvoerder van FNV Jong, vertelt dat er al meer dan driehonderd klachten binnen zijn gekomen. De meeste klachten komen uit de sectoren psychologie, orthopedagogiek, architectuur en communicatie.

Veel afgestudeerden kunnen niet direct aan de slag op een normale werkplek. Vacatures voor betaalde banen zijn er nauwelijks, waardoor zij uiteindelijk vaak noodgedwongen kiezen voor een werkervaringsplek. Bij deze plekken ontbreken maar al te vaak begeleiding en een leerplan, en het draaien van meer winst is het hoofddoel. Voor dit harde werk krijgen afgestudeerden meestal niets terug; regelmatig wordt het vaste contract dat in het vooruitzicht is gesteld, nooit werkelijkheid. Werkervaringsplekken maken de weg vrij voor uitbuiting van alumni en moeten daarom worden afgeschaft.

Benarde positie
Werkervaringsplekken brengen afgestudeerden op de arbeidsmarkt in een benarde positie. Door een gebrek aan aanbod van betaalde banen wordt genoegen genomen met een werkervaringsplek. Ervaring opdoen is immers belangrijk en een gat op je cv staat bovendien niet erg mooi. Doordat afgestudeerden werkervaringsplekken accepteren, kunnen werkgevers deze goedkope banen blijven aanbieden in plaats van normale banen. Deze situatie is voor werkgevers zeer gunstig, vertelt Crabbendam. ‘Je ziet dat er misbruik wordt gemaakt van het feit dat jongeren zo graag werk willen, dat ze ook werk leveren tegen een stagevergoeding in plaats van tegen normaal loon.’ Op deze manier concurreren afgestudeerden hun eigen betaalde banen weg. Alleen een massale weigering van werkervaringsplekken zou tot meer aanbod van betaalde banen kunnen leiden. Als de ene afgestudeerde de werkervaringsplek weigert, gaat een lotgenoot echter wel in zee met de werkgever. Afgestudeerden voelen zich hierdoor gedwongen werk onder het minimumloon te accepteren.

Op het matje
Werkervaringsplekken worden daarnaast door werkgevers ingezet als een middel om te bezuinigen. Volgens de wet moet bij werkervaringsplekken het leeraspect de hoogste prioriteit krijgen en het werk een aanvulling zijn. Als dit niet het geval is, is er namelijk sprake van een arbeidsovereenkomst en mag de werknemer minimumloon eisen. Voor de werkgever is geld verdienen echter vaak belangrijker dan afgestudeerden ervaring op laten doen. Dit komt naar voren uit de klachten die werden ingediend bij FNV Jong. Van de personen die een klacht instuurden, zegt 72 procent dat er geen verschil is tussen het werk dat zij uitvoerden en het werk dat door betaalde werknemers werd gedaan. Productie draaien is in dit geval dus niet meer voorbehouden aan werknemers met een arbeidsovereenkomst. 93 procent van de klagers geeft daarnaast aan dat er geen sprake was van een leerplan.

'Van de personen die een klacht instuurden, zegt 72 procent dat er geen verschil is tussen het werk dat zij uitvoerden en het werk dat door betaalde werknemers werd gedaan.'

In de uitzending van 3 januari van het televisieprogramma De Monitor wordt orthopedagoog Sara den Hartog geïnterviewd, die twee jaar geleden werkte op een werkervaringsplek. Ook zij vertelt dat productie draaien hier het voornaamste doel was. Van Den Hartog werd verwacht dat ze meedraaide als een volwaardige werknemer en begeleiding was er nauwelijks. Ze kreeg zelfs een productienorm opgelegd en werd op het matje geroepen wanneer ze hier niet aan voldeed. Tegenover al haar inspanningen werd geen ruimhartige beloning gesteld: een boekenbon van 12,50 euro per maand. Afgestudeerden als Den Hartog zijn heel goedkope werknemers en werkgevers maken gretig gebruik van deze arbeidskrachten.

Dode mus
Een werkervaringsplek is bedoeld als opstap naar een betere positie op de arbeidsmarkt. Veel starters komen echter niet verder dan het opstapje, want na een periode hard werken tegen een mager loont staan veel van hen weer op straat. Werkervaringsplekken zijn op deze manier onzinnig; alle geïnvesteerde moeite leidt immers tot niets. Crabbendam vertelt in de aflevering van De Monitor dat alumni klagen dat ze van werkgevers meermaals de belofte krijgen dat er zicht is op een vaste aanstelling. Dit is dan telkens niet het geval. ‘Je wordt steeds blij gemaakt met een dode mus.’

'Als het voorgehouden toekomstperspectief slechts een illusie is, dienen werkervaringsplekken niet hun doel en zijn ze overbodig.'

Orthopedagoog Carlijn de Vroege vertelt in De Monitor dat zij bij haar aanstelling de toezegging kreeg na twee maanden te kunnen doorstromen naar een betaalde baan. Deze periode werd echter verlengd naar een jaar en de beloning was 50 euro per maand, terwijl ze hetzelfde werk deed als de betaalde werknemers. Uiteindelijk moest De Vroege het bedrijf in november 2014 ‘vanwege de transitie in de gezondheidszorg’ verlaten, waarna de werkervaringsplek weer werd ingenomen door een andere recent afgestudeerde. Contracten van werkervaringsplekken worden eerst vaak verlengd, waarna de afgestudeerde uiteindelijk alsnog het bedrijf uit wordt gegooid. Als het voorgehouden toekomstperspectief slechts een illusie is, dienen werkervaringsplekken niet hun doel en zijn ze overbodig.

Halve boekwinkel
Werken op een werkervaringsplek klinkt als een goede start van je carrière, maar het tegengestelde is vaak het geval. Veel afgestudeerden kiezen na de vergeefse zoektocht naar een betaalde baan noodgedwongen voor een werkervaringsplek. Werkgevers kunnen de banen op deze manier blijven aanbieden en slaan ook nog munt uit de werkervaringsplekken. Niet leren, maar produceren staat vaak centraal. Eenmaal op de werkervaringsplek laat de beloofde vaste aanstelling regelmatig langer op zich wachten dan toegezegd. In sommige gevallen moet de harde werker na verlenging op verlenging van het contract zelfs weer plaats maken voor een andere harde werker. Werkervaringsplekken houden uitbuiting van alumni in stand en moeten daarom worden afgeschaft. Hopelijk kopen starters dan in de toekomst met hun net verdiende salaris niet één boek, maar de halve boekwinkel leeg. 

 

Redactie
De RU doet zichzelf en haar studenten tekort

In de mood voor MOOCs

Massive Open Online Courses schieten als paddenstoelen uit de grond in Nederland. De Radboud Universiteit is echter een eigenwijze kabouter en gaat niet mee in deze ontwikkelingen. De RU doet zichzelf en haar studenten hiermee tekort.

Tekst: Vera Crienen
Illustratie: Jurgen Tesselaar

Dit artikel verscheen eerder in het vijfde nummer van ANS

Massive Open Online Courses (MOOCs) zijn gratis online cursussen waar iedereen zich voor kan inschrijven. Deze bestaan niet alleen uit online colleges en lesstof, maar ook uit opdrachten die via het internet moeten worden ingeleverd. Een MOOC is een compleet op zichzelf staande cursus die duizenden deelnemers kan hebben.

Minister Bussemaker van Onderwijs startte vorig jaar de stimuleringsregeling Open en Online Onderwijs, omdat ze wil dat hogeronderwijsinstellingen meer gaan experimenteren met online onderwijs in hun opleidingen. Bussemaker stelt tot 2018 in totaal een miljoen euro per jaar beschikbaar voor projectvoorstellen van instellingen, zoals de ontwikkeling van een MOOC. De Technische Universiteit Delft, Universiteit Leiden (UL), Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en andere Nederlandse universiteiten zijn al enkele jaren bezig met het maken of gebruiken van MOOCs.

De Radboud Universiteit (RU) is een van de universiteiten die nog mist in dit rijtje. Ondanks de vele ontwikkelingen op het gebied van MOOCs blijft de RU terughoudend ten opzichte van deze vernieuwende vorm van onderwijs. De RU heeft niet alleen zichzelf daarmee, maar benadeelt ook haar studenten.

illuMOOC

MOOC-power
Zowel Minister Bussemaker als de deelnemende universiteiten zien kansen in het gebruik van MOOCs. Volgens Michiel Hendrikx, woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, geven MOOCs de mogelijkheid voor instellingen om gebruik te maken van het beste onderwijs van over de hele wereld. ‘De student profiteert hier direct van en kan breder dan alleen binnen de eigen instelling op zoek naar uitleg, verdieping en verbreding’, stelt Hendrikx. MOOCs vergroten volgens hem daarnaast de toegankelijkheid van het onderwijs. ‘Daardoor krijgt de student meer keuzemogelijkheden in zijn studieprogramma.’ Universiteiten profiteren zelf ook van MOOCs. Gideon Shimshon, directeur van het Centre for Innovation van de UL, noemt internationale verspreiding van kennis een van de belangrijkste redenen voor het maken van MOOCs. ‘Als publieke organisatie streeft een universiteit naar wereldwijde kennisverspreiding en dat is mogelijk met MOOCs’, vertelt hij.

‘We hebben 22 duizend studenten aan onze universiteit, maar met de MOOCs bereiken we 350 duizend mensen in meer dan 180 landen’

De UL is de eerste onderwijsinstelling in Nederland die begon met het maken van een MOOC in 2013. Inmiddels staan er vijftien cursussen online die massaal worden gevolgd. ‘We hebben 22 duizend studenten aan onze universiteit, maar met de MOOCs bereiken we 350 duizend mensen in meer dan 180 landen’, zegt Shimshon. MOOCs geven een universiteit de mogelijkheid om zichzelf internationaal te profileren. Tom Spits, MOOC-coordinator van de RUG, vertelt dat duizenden mensen zich inschrijven voor hun MOOCs. De eerste MOOC van de RUG werd in 2014 gelanceerd en op dit moment staan er vijf verschillende cursussen online. ‘Je kunt dit zien als reclame voor je instituut. Wanneer veel mensen zich inschrijven en vervolgens de kwaliteit van de cursus goed beoordelen, zorgt dat voor een goede, wereldwijde reputatie’, legt hij uit.

Eigenzinnige RU-kabouter
Ondanks de voordelen staat de RU niet te springen om MOOCs. Volgens Martijn Gerritsen, woordvoerder van de RU, wordt ICT op de RU als ondersteuning van onderwijs gebruikt. ‘ICT is geen doel op zichzelf, maar een middel om ons onderwijs te verbeteren. We houden de ontwikkelingen rond MOOCs in de gaten en zullen het zeker niet nalaten de mogelijkheden die ons onderwijs kunnen verbeteren, te gebruiken’, verklaart Gerritsen. MOOCs vallen blijkbaar op dit moment niet onder die mogelijkheden. Ze passen niet in de onderwijsfilosofie van de universiteit volgens Gerritsen. De RU vindt het namelijk belangrijk om studenten en docenten met elkaar te verbinden. ‘Studeren aan de RU doe je niet alleen thuis achter je computer, kijkend naar een online cursus. Het is een proces dat je met elkaar doet, waarbij persoonlijk contact belangrijk is. Daarom hebben wij geen MOOCs’, legt Gerritsen uit.

Massaal maar persoonlijk
Het gebruik van MOOCs in het onderwijs hoeft echter helemaal niet te betekenen dat het persoonlijk contact tussen studenten en docenten op de campus minder belangrijk wordt. Shimshon vindt dat die fysieke ontmoeting juist effectiever wordt met MOOCs. ‘Hoe groter de groep studenten, hoe groter en onpersoonlijker de hoorcolleges worden.

'In hetzelfde aantal contacturen als normaal kunnen de studenten meer diepgang bereiken.’

Door een MOOC in te zetten, kunnen de studenten thuis online het college bestuderen. Tijdens het college op de campus, dat niet verdwijnt door het inzetten van MOOCs, wordt in kleinere groepen gediscussieerd en samengewerkt bij projecten of opdrachten. In hetzelfde aantal contacturen als normaal kunnen de studenten meer diepgang bereiken’, redeneert hij. Shimshon denkt dat MOOCs er over vijf jaar heel anders uit zullen zien vanwege de snelheid waarmee digitale ontwikkelingen in het onderwijs veranderen. Toch vindt hij het belangrijk om hier mee te experimenteren. ‘Het is belangrijk daar nu veel van te leren. Op die manier weet je als instelling waar je precies mee te maken hebt en kun je er een mening over vormen’, vertelt Shimshon.

Ook Spits vindt dat de onderwijsfilosofie van de RU niet in strijd hoeft te zijn met het gebruik van MOOCs. ‘In Groningen vinden we de binding tussen docenten en studenten zeker belangrijk. Een component van het onderwijs zal altijd op de campus zijn’, vertelt hij. Op de RUG worden MOOCs bijvoorbeeld gebruikt om Small Private Online Courses (SPOCs) te maken. Een SPOC is een online cursus met een beperkt aantal studenten van de eigen instelling. Studenten binnen een bepaalde opleiding delen hun kennis en ervaring online, maar blijven elkaar ook op de campus ontmoeten tijdens colleges. ‘Door het werken met MOOCs hebben we ervaring gekregen in de techniek van online lesgeven, we gebruiken namelijk veel materiaal van onze MOOCs voor de SPOCs’, legt Spits uit.

Omarm de MOOC
De RU doet zichzelf en haar studenten tekort door terughoudend te blijven met het gebruik van MOOCs. De voordelen van MOOCs voor studenten zijn toegang tot het beste onderwijs en meer keuzemogelijkheden in het studieprogramma. Als een koppige kabouter laat de RU een kans om haar onderwijs wereldwijd te verspreiden en zich internationaal te profileren, aan de neus voorbijgaan. Dat de RU deze voordelen voorlopig wilt laten schieten is jammer en haar motivatie daarvoor is niet afdoende. Meegaan met de ontwikkelingen van online onderwijs zonder de eigen onderwijsfilosofie te verliezen, kan op allerlei manieren. In plaats van veilig in haar boomholletje af te wachten, zou de RU bovenop de ontwikkelingen moeten zitten. 

 

Redactie
Het taboe van eenzaamheid onder studenten

Eenzaamheid; je bent niet alleen

Eenzaamheid is een veelvoorkomend probleem onder studenten, maar iets waar liever niet over wordt gepraat. Hoog tijd om dit taboe te
doorbreken.

Tekst: Tijs Sikma en Bas van Woerkum
Illustratie: Carmen Groenefelt

Dit artikel verscheen eerder in het vierde nummer van ANS

Het is donderdagavond en alles is klote. Eigenlijk zou je moeten beginnen met het leren voor tentamens, maar in plaats daarvan zit je op Facebook. Traag kruipen foto’s van feestende en wereldreizende Facebookvrienden omhoog over je scherm. Iedereen heeft plezier, waarom voel jij je zo kut? Hoe langer je staart naar je tentamenstof, hoe zekerder je wordt dat deze studie niet is wat je wilt. Wat wil je eigenlijk? Wie zijn je vrienden, wie is de persoon waarmee je de rest van je leven wil delen en wat wil je later worden? Sinds je uit huis woont, heb je steeds meer het gevoel dat je ouders je problemen niet begrijpen. Ook de vrienden van de vereniging zitten niet op je gezeur te wachten en de maten van de middelbare school hebben inmiddels een nieuwe vriendenkring gevonden. Je hebt het gevoel dat je er helemaal alleen voor staat.

Veel studenten zullen een soortgelijke situatie wel eens hebben meegemaakt. Gevoelens van eenzaamheid zijn niet erg. Als je ze echter vaak hebt, is er sprake van een probleem. In 2010 bleek uit een landelijk onderzoek van het ITS in samenwerking met universiteitsblad Vox, dat een op de vijf studenten zich regelmatig eenzaam voelt. In 2015 waarschuwden de studentenkerk en de studentpsychologen dat studenten steeds vaker bij hen aankloppen met klachten over eenzaamheid. Toch wordt er onder hen nauwelijks over gesproken. Om het eenzaamheidstaboe te doorbreken, is het belangrijk de oorzaken ervan te begrijpen. Uiteindelijk is de enige oplossing om het simpelweg met elkaar te bespreken. Dus medestudenten, doorbreek dit taboe!

Eenzaamheid

It’s lonely at the top
Studentpastor Froukien Smit spreekt vaak studenten die naar haar toekomen met klachten die duiden
op eenzaamheid. Zij merkt dat prestatiegerichtheid hier vaak een oorzaak van is. ‘Vanuit de maatschappij heerst een heel sterke druk om autonoom te zijn, veel te bereiken en je leven zelf vorm te geven. De afgelopen jaren is dit sterk toegenomen. Bovendien vinden veel mensen het tegenwoordig belangrijk om een sterk imago te hebben. Als je hier niet goed in mee kan gaan, kan dat zorgen voor gevoelens van eenzaamheid.’

‘Vanuit de maatschappij heerst een heel sterke druk om autonoom te zijn.'

Als studenten op zichzelf gaan wonen, hebben ze vaak het gevoel dat ze van alles moeten bereiken tijdens hun studententijd: veel vrienden krijgen, leuke ervaringen opdoen en ook nog goed presteren op de universiteit. Onderwijsmaatregelen zoals het leenstelsel hebben deze druk om snel te presteren alleen maar verder aangewakkerd. Als het lastig wordt om aan al die verwachtingen te voldoen, kan dat leiden tot gevoelens van eenzaamheid. Dit zorgt voor het gevoel dat je helemaal alleen staat in het waarmaken van al deze verwachtingen. Het idee dat we alles zelf moeten doen, moeten we loslaten.

Angst voor eenzaamheid
Alex Buiks, studentenpsycholoog bij de RU, denkt dat studenten alleen-zijn tegenwoordig moeilijker kunnen verdragen. Ze associëren het al snel met eenzaamheid, merkt hij. ‘Studenten zijn vandaag de dag niet gewend om met gevoelens van alleen-zijn om te gaan, omdat je tegenwoordig overal in contact staat met mensen.’ Onder studenten heerst het gevoel dat alleen-zijn niet hoort, waardoor ze het vaak krampachtig uit de weg. Dit houdt het taboe in stand. Als je worstelt met dit probleem kun je altijd bij een studentenpsycholoog aankloppen.

In plaats van te denken dat gevoelens van eenzaamheid erbij horen, zijn studenten geneigd eenzaamheid als iets raars te zien. Een avond in je eentje bankhangen is niet cool, waardoor sommigen dwangmatig iedere avond volplannen. Ook dit is een teken van onverdraagzaamheid tegenover alleen-zijn. Iemand die bang is om eenzaam te zijn, probeert het alleen-zijn uit de weg te gaan. We moeten leren omgaan met alleen-zijn en niet meteen denken dat er iets mis is als je de hele week nog niet uit bent geweest.

'Een overenthousiaste foto die met de camera in de TweeKeerBellen is gemaakt, kan een saaie avond de beste ooit laten lijken.'

A-sociale media
Sociale media dragen bij aan het eenzaamheidstaboe. Facebook is volgens Marcel Becker, hoogleraar Filosofie aan de RU, voornamelijk een “narcistisch exhibitiepodium”. Becker heeft onderzoek gedaan naar de digitalisering van onze levens. ‘Het hele design van Facebook is erop gericht om jezelf op je best te laten zien. Je post je mooiste foto’s en zet je favoriete films en muziek erop. Dat is niet de manier waarop mensen doorgaans communiceren.’ Een gevolg van overmatig gebruik van sociale media is dat je geen representatief beeld krijgt van het leven van anderen. Een overenthousiaste foto die met de camera in de TweeKeerBellen is gemaakt, kan een saaie avond de beste ooit laten lijken.

Bij sociale media zijn mensen vaak meer met zichzelf bezig en minder met anderen. Dat is iets waar we ons bewuster van moeten worden, want oprechte interesse in een ander persoon kan er namelijk juist voor zorgen dat deze makkelijker durft te praten over het feit dat hij of zij eenzaam is.

Samen eenzaam
Eenzaamheid is onder studenten een taboe. Alleen wijzelf kunnen dit taboe doorbreken. We moeten leren omgaan met alleen-zijn – en niet meteen denken dat er iets mis is als je de hele week nog niet uit bent geweest. Daarnaast moeten we het idee dat we alles zelf moeten doen loslaten en in plaats van ons achter sociale media te verbergen, zouden we meer moeten investeren in eerlijke en serieuze contacten. Eenzame studenten moeten weten dat ze niet de enigen zijn die met deze gevoelens worstelen. Eenzame studenten in Nijmegen, verenigt u! Jullie zijn niet alleen.

 

Redactie
Crowdfunding in de wetenschap

Go fund yourself

Nederlandse wetenschappers maken steeds vaker gebruik van crowdfunding om hun onderzoeken te financieren. Is dit een positieve ontwikkeling of komt hierdoor de kwaliteit van onderzoek onder druk te staan?

Tekst: Auke van der Veen
Illustratie:
Carmen Groenefelt

Dit artikel verscheen eerder in het derde nummer van ANS

Een revolutie is gaande in de wereld wat betreft de financiering van nieuwe projecten. Uit het niets kan een kleine ondernemer dankzij crowdfunding een kapitaal bij elkaar vergaren om zijn droom te verwezenlijken. Individuele burgers kunnen bij crowdfunding – vrijwel altijd online – direct een klein bedrag steken in een onderneming of prijzig project waar zij toekomst in zien. Wereldwijd is deze financieringsmethode een opkomende trend met crowdfundingwebsites zoals Kickstarter.

Ook universiteiten hebben crowdfunding ontdekt. Dankzij crowdfunding kunnen onderzoekers in theorie, zonder omslachtige onderzoeksaanvragen, in razend tempo veel geld ophalen voor projecten die tot de verbeelding van een grote groep mensen spreken.Crowdfunding voor wetenschap De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), die door de overheid is opgericht om onderzoeken te bekostigen, wordt hierbij in bijna alle gevallen gepasseerd. Tegenstanders beargumenten daarom dat deze democratisering van wetenschapsfinanciering de kwaliteit van onderzoek niet kan garanderen. Is crowdfunding een geschikte manier om in de toekomst de wetenschap te financieren?

Tel uit je winst
Met behulp van crowdfunding kunnen wetenschappers in potentie erg gemakkelijk en snel geld voor hun onderzoek verkrijgen. Wetenschappers aan de Rijksuniversiteit Groningen sprokkelden vorig jaar in slechts een aantal maanden tijd 20.000 euro bij elkaar om te achterhalen wie de schrijvers waren van de Dode Zeerollen, een verzameling eeuwenoude, bijbelse handschriften. In maart bereikten sterrenkundingen aan de Universiteit Leiden in twee maanden hetzelfde streefbedrag om een speciale zonnenkijkertelescoop te bouwen.

'Uiteindelijk wist Oosterman in slechts twee maanden tijd 130 procent van de beoogde 25.000 euro op te halen.'

Sinds februari heeft de Radboud Universiteit (RU) haar eigen crowdfundplatform. Johan Oosterman, hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde, behaalde al succes met crowdfunding. Hij haalde geld op voor het middeleeuwse gebedenboek van hertogin Maria van Gelre. ‘Aangezien dit de grootste Gelderse kunstschat van rond het jaar 1400 is, was het naar mijn idee belangrijk om het boek te restaureren, te onderzoeken en uiteindelijk tentoon te stellen’, licht Oosterman toe. Uiteindelijk wist hij in slechts twee maanden tijd 130 procent van de beoogde 25.000 euro op te halen.

Hedwig Roeling, vanuit de Dienst Marketing en Communicate van de RU betrokken bij het crowdfundplatform, wijst erop dat het voor onderzoekers vaak lastig is om op de gangbare manier financiering te krijgen. Aanvraagtrajecten duren lang en de uitkomst is vaak onzeker. Als de uitkomst wel positief is, komt er weer een andere kink in de kabel. Oosterman ondervond dit bij een ander onderzoek. ‘Mijn onderzoeksvoorstel werd als excellent beoordeeld, maar NWO had onvoldoende middelen om het te honoreren.’ Crowdfunding kan in zulke gevallen dus de ideale oplossing zijn.
Een ander voordeel van crowdfunding is dat de samenleving betrokken wordt bij wetenschap. Oosterman noemt dit de voornaamste toegevoegde waarde van de methode. ‘Als onderzoeker enthousiasmeer je het publiek voor je onderzoek en ben je open over je opzet en aanpak. Op die manier kun je aan iedereen laten zien wat wetenschap oplevert en waarom wetenschap relevant en boeiend is.’

Domme democratisering?
Crowdfunding democratiseert de wetenschap: door een onderzoek wel of niet financieel te steunen, heeft een grote groep mensen invloed op het doorgaan van een onderzoek. Deze mensen hoeven niet per se verstand van wetenschap te hebben. Op deze manier lijkt het gevaar te bestaan dat een wetenschapper die graag snel wat extra geld in het laatje wil brengen, gemakkelijk veel kan binnenhalen met een sexy, populair onderzoekvoorstel dat in de praktijk nutteloos of onhaalbaar is. De vraag is of kwaliteit binnen de wetenschap nog kan worden gegarandeerd als iedereen geld kan geven aan onderzoek dat hen wel leuk lijkt.

'Toch is het de vraag of op deze manier de kwaliteit van onderzoek volledig wordt gewaarborgd.'

De NWO wijst erop dat een ander eventueel nadeel van crowdfunding in de wetenschap is, dat er geen kwaliteitsgarantie van peer-reviews is. ‘Crowdfunding is een fantastisch principe, omdat door de methode meer geld beschikbaar komt voor de wetenschap. Toch is het de vraag of op deze manier de kwaliteit van onderzoek volledig wordt gewaarborgd. NWO werkt bij de beoordeling van onderzoeksaanvragen met een systeem van peerreview. Hierbij kijken collegawetenschappers onder andere naar de kwaliteit en relevantie van het onderzoek.’ Bij crowdfunding is een dergelijke controle van specialisten niet noodzakelijkerwijs aanwezig.

Geen man overboord
Moeten we bang zijn dat de wetenschap door crowdfunding zal vulgariseren? Dat lijkt wel mee te vallen. Roeling beargumenteert dat het publiek nooit een grote invloed zal kunnen uitoefenen op het doorgaan van een onderzoek. ‘Je kunt niet zeggen dat het publiek het heft in handen heeft, omdat de onderzoeker het initiatief neemt om te gaan crowdfunden.’ De wetenschapper is de baas over zijn eigen onderzoek. Als specialist binnen zijn of haar vakgebied, weet deze wat belangrijk is voor zijn of haar onderzoek. Kwaliteitsgaranties hoeven bij crowdfunding bovendien niet te ontbreken. Oosterman vertelt dat hij ook bij zijn project te maken had met kwaliteitscontroles. Omdat hij verbonden is aan de RU, moest zijn onderzoeksvoorstel eerst door de faculteit worden goedgekeurd. Oosterman benadrukt de betrouwbaarheid van deze kwaliteitscontroles. ‘Mijn publicaties worden gepeerreviewd. Daarnaast wordt mijn onderzoek jaarlijks door mijn onderzoeksinstituut getoetst en regelmatig aan inspectie onderworpen.’ De kwaliteitsgarantie komt misschien niet van NWO, maar is niet per definitie afwezig bij crowdfunding in de wetenschap. Niet zomaar elk onderzoek dat leuk klinkt, kan via crowdfunding worden opgezet.

Crowdfunding heeft de wetenschap veel te bieden. In een razend tempo kan een onderzoek op gang worden gebracht, terwijl bijvoorbeeld het traject van een NWO-aanvraag lang duurt en vaak niets oplevert. De samenleving raakt door middel van crowdfunding bovendien meer betrokken bij de wetenschap. Daarnaast wordt huidig onderzoek dat via deze weg wordt gefinancierd, regelmatig aan inspectie onderworpen en gepeerreviewd. Bij crowdfunding blijft de wetenschapper bovendien zelf de baas, waardoor de kwaliteit van het onderzoek wordt gewaarborgd. 

 

Redactie
Een app, en rap!

Het App-appeal

Geen gehannes meer met het opzoeken van informatie via verschillende onoverzichtelijke websites, maar alles vinden in een overzichtelijke app. De Radboud Universiteit kan met minimale moeite en kosten het studentenleven een stuk makkelijker maken. Waar blijft de RU-app?

Tekst: Bas van Woerkum
Illustratie: Carmen Groenefelt

De website van de Radboud Universiteit (RU) is onoverzichtelijk en bevat een enorme hoeveelheid informatie waarvan een groot deel irrelevant en moeilijk te vinden is. Zelfs nadat de site vorig jaar op de schop werd genomen, is de juiste pagina vinden een tijdrovende en frustrerende bezigheid.

RU appStudenten gebruiken daarnaast geen computer meer om snel iets op te zoeken, daarvoor hebben ze een smartphone. Uit cijfers van het CBS uit 2014 blijkt dat ruim 90 procent van de 18-tot 25-jarigen onderweg op het web surft, in plaats van thuis. Uit een onderzoek van SURFnet uit 2013 blijkt dat 54 procent van de Nederlandse WO-studenten minimaal één studiegerelateerde app heeft gedownload. Blackboard is daarbij de belangrijkste. De RU speelt hier echter niet op in: op een smartphone is de RUsite zowaar nog onhandiger dan op een vaste computer. 

Deze problemen kunnen makkelijk worden opgelost door een RU-app te maken. Alle functies overzichtelijk in een enkel menu en bereikbaar met een klik. De kosten van zo’n applicatie zijn een schijntje als je kijkt naar hoeveel je er voor terugkrijgt. De RU-app kan ervoor zorgen dat essentiële informatie snel toegankelijk is. Zes universiteiten in Nederland zagen al in wat een app kan toevoegen, waarom blijft de RU achter?

Het gebrek van de portal
Het belangrijkste voordeel van een app is natuurlijk dat alle essentiële diensten – het rooster, Blackboard en Osiris – in een centraal menu te vinden zijn. Volgens Caspar Safarlou, fractievoorzitter van de studentenpartij De Vrije Student en Funs Elbersen, fractievoorzitter van de studentenpartij AKKUraatd, bestaat daar de webportal al voor. ‘Door te investeren in het mobiel toegankelijk maken van diensten als Osiris en Blackboard, bereik je voor minder geld hetzelfde’, licht Elbersen toe. De directeur van het ICT-servicecentrum, Richard Rhemrev, deelt deze mening. Hij kondigde aan dat de portal op 10 juli ‘responsive’ zou worden, wat inhoudt dat de portal zich aanpast aan de gebruikte mobiele apparatuur. Tijdens de vorige USR-verkiezingen bouwde studentenpartij asap voor 150 euro de asapp, om te laten zien dat de RU wel een app nodig heeft. ‘Wij hebben tijdens de campagne veel mensen gesproken en daaruit blijkt dat studenten een app willen’, vertelt Twan van Erp, fractievoorzitter van asap.

Een mobiele portal schiet in elk geval tekort. Ten eerste biedt een app een snellere ervaring voor de ‘portal-diensten’, omdat je niet telkens het internet hoeft op te starten, het webadres in te typen en je gebruikersnaam en wachtwoord in te vullen op het kleine schermpje van je telefoon. Even snel je rooster of mail checken is er nu niet bij. Daar komt nog bij dat een app sowieso vele malen sneller werkt, omdat alle grafische elementen al zijn gedownload. Veel functies van een app, zoals het rooster, kunnen bovendien offline worden gebruikt, waardoor je niet afhankelijk bent van de Wi-Fi-verbinding op de campus of een traag mobiel netwerk. De informatie en diensten die studenten en medewerkers nu al gebruiken, worden door een app dus sneller, overzichtelijker en eenvoudiger bereikbaar.

Alle diensten binnen handbereik
Een app kan naast de toegankelijkheid van de portaldiensten nog meer functies bieden. Denk aan een map van de campus, beschikbare computerwerkplekken, evaluaties van cursussen, de bibliotheekcatalogus en roosterwijzigingen. Deze informatie is op dit moment vreselijk moeilijk te vinden op een smartphone. Alle belangrijke informatie zou makkelijk bereikbaar moeten zijn in een centraal menu en niet onoverzichtelijk verspreid over tientallen webpagina’s. Bij een app kun je simpelweg in één menu alles zien en aanklikken wat je nodig hebt. Dit is veel overzichtelijker en makkelijker voor onderweg.

Meer functies zouden snel zijn te raadplegen op een app. Twijfel je over wat je gaat eten? Dan zou je het reftermenu op de app kunnen bekijken. Als je wilt gaan sporten, kun je gebruikmaken van het sportschema van het Radboud Sport Centrum. Als je ’s middags of ’s avonds nog niets te doen hebt, kun je het overzicht van Radboud Reflects activiteiten bekijken. Dit kan bovendien bijdragen aan meer leven op de campus dat de RU graag zo graag wil zien. Een app is een manier om de studenten meer bij de universiteit te betrekken.

Natuurlijk heeft een mobiele site ook voordelen, wat de reden kan zijn dat een app uitblijft: je hoeft niet voor Android, Apple en overige operating systems een aparte toepassing te bouwen. Ook wat betreft onderhoud hoef je dus slechts één site bij te houden. Hoewel de kosten hierdoor lager zijn, is een mobiele site slechts half werk omdat het de overzichtelijkheid mist die een app nuttig maakt.

Naast bovenstaande functies, biedt een app ook veel uitgebreidere functionaliteiten doordat deze een op zichzelf staand systeem is en daardoor niet afhankelijk is van de functies van het internet. Bij een plotselinge roosterwijziging krijg je een notificatie. Als er over een uur een activiteit op de campus begint, kun je daar bericht van krijgen. Door middel van pushberichten – een kort bericht dat op het scherm van de smartphone verschijnt – kan de universiteit de studenten ook op de hoogte houden van belangrijk nieuws en mededelingen. De communicatie tussen de universiteit en de studenten wordt op die manier veel beter. Ook de GPS-functie van telefoons zou kunnen worden gebruikt voor bijvoorbeeld een campusmap.

Makkelijk en goedkoopLeidenApp
Tegen het bouwen van een app worden vaak de kosten als argument aangevoerd. Zo vertelt Safarlou dat zijn partij sceptisch is ten opzichte van een app vanwege de opstartkosten: ‘Als wij moeten kiezen tussen een app en kwalitatief goed onderwijs, gaan wij voor het onderwijs.’ Dit klinkt aannemelijk, maar in vergelijking met de miljoenen euro’s die RU binnenkrijgt aan collegegeld is het bedrag miniem. Op de Universiteit Leiden (UL) zijn ze voor jaarlijks 50 duizend euro klaar, vertelt Eric van Hooff, medewerker Functioneel Beheer aan de UL. ‘Wij maken gebruik van een ‘kant-en-klare paraplu-app’ van de firma Blackboard, ‘In de app kun je alles wat je wilt onderbrengen en zelf de indeling maken. De firma zorgt daarnaast voor de technische support, waardoor er geen extra tijd of geld gemoeid is met onderhoud.

TilburgappDe Universiteit van Tilburg (UvT) zette twee jaar geleden ook een app op, nadat daar vraag naar was vanuit de studentenoverlegorganen. Corno Vromans, IT-manager van de UvT, legt uit hoe zij dit hebben gedaan: ‘Wij integreren geen volledige systemen in de app, maar halen informatie uit een soort verzamelbak van data. Die data gebruiken we voor diverse toepassingen.’ Door deze methode hoef je geen extra geld te betalen voor licenties van de geïntegreerde systemen. ‘De initiële kosten waren ongeveer 60 duizend euro. Het onderhoud is afhankelijk van de wijzigingen die je wilt doen aan de app, maar beslaat gemiddeld een of twee dagen per week.’ Zo moeilijk en duur hoeft het dus niet te zijn. De RU zou deze genoemde applicaties als voorbeeld of uitgangspunt kunnen nemen. 

Belangrijke informatie voor studenten, zoals roosterwijzigingen, e-mail, cijfers en overige functies wordt met een app toegankelijk en overzichtelijk gemaakt. Deze kan studenten sneller en beter de hoogte stellen van activiteiten en faciliteiten op de RU. Studenten en medewerkers maken de hele dag gebruik van allerlei diensten van de RU en met een app kunnen zij deze veel makkelijker raadplegen. De kosten zijn absoluut verwaarloosbaar als je kijkt naar wat de app op lange termijn oplevert. 

 

Redactie