Ondertussen in België

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: verloedering bij de zuiderburen.

Het rommelt bij onze buren in het zuiden. Niet alleen drijft de formatie in België velen dusdanig tot waanzin dat al gesproken wordt over een doorstart van het oude kabinet, nu ligt ook daar, in navolging van Nederland, de Rooms-Katholieke kerk onder vuur. Of ze het Nederlandse nieuws zo goed volgen dat ze ook gehoord hebben dat op het HBO gratis diploma’s af te halen zijn is niet duidelijk, maar feit is dat universiteiten in België veel eerstejaars kwijtraken aan hogescholen.

Hbo-opleidingen zijn praktischer en zouden meer succes bieden op de arbeidsmarkt. De Katholieke Universiteit Leuven zag haar inschrijvingen vorig jaar met veertien procent dalen. De hogeschool in dezelfde stad groeit naar schatting tien procent dit jaar. In Gent en Antwerpen staan de zaken niet anders, ook daar tieren de inschrijvingsaantallen van de hogescholen welig.

De boosdoener lijkt de arbeidsmarkt te zijn. Er is meer vraag naar professionele bachelors dan naar academici en de beroepsgroepen die nu sterk om mensen verlegen zitten zijn HBO-georiënteerd. Tevens is de doorstroom van het HBO naar een master versoepeld, zodat de noodzaak om een studie op de universiteit te starten kleiner is geworden.

Het academische klimaat in België is dus niet meer wat het geweest is. Mocht je je geroepen voelen de Vlaamse universiteiten van de ondergang te gaan redden door je bij één van hen in te schrijven: bespaar je de moeite. Een massale toestroom van Nederlandse studenten zien de Belgen niet zitten.

 

Jozien

Ondertussen in Spanje

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: een academische houding.

Grahame Lock, professor in de Filosofie aan onze universiteit, trachtte enkele maanden geleden in een interview met de Groene Amsterdammer de universitaire wereld wakker te schudden. Te vaak worden de academische gelederen geconfronteerd met harde economische en commerciële retoriek, aldus Lock. Hij pleitte voor universiteiten die zichzelf volledig reguleren en die vertegenwoordigers van de staat maar één keer per jaar zien: wanneer zij een zak met geld komen brengen.

Of hij nadien contact heeft gehad met Spaanse collega's is ons onbekend, maar daar lijkt zijn schreeuw weerklank te vinden. In El País schreven 15 professoren afgelopen dinsdag een gelijkaardig pleidooi, daarin gesteund door 900 collega's en andere academici. Ook aldaar is volgens de schrijvens een trend zichtbaar waarin er met een steeds groter wantrouwen naar universiteiten en hun medewerkers wordt gekeken. Ze hebben het gevoel dat het niet langer wordt geaccepteerd om kritisch te kijken naar het politieke, economische, institutionele of juridische model, maar dat zij worden gedwongen om binnen dat keurslijf te opereren en het nog slechts over details kunnen hebben.

Volgens de auteurs is het des te paradoxaler dat zij juist nu niet langer alles kunnen zeggen. 'Nu blijkt dat het anti-democratische dictaat van de markt de oorzaak is van deze economische crisis, worden wij daaraan onderworpen.' Dat is echter niet het enige argument dat de geleerden aandragen. Ook de aanhoudende bezuinigingen en de gevoeligheden rond de verwerking van het leed dat dictator Franco veroorzaakte dragen ertoe bij dat zij zich langzaamaan unheimisch zijn gaan voelen.

Ze zien nog maar één uitweg. 'De tijd van stilzwijgen wordt beëindigd. Wij claimen het kritische denken en nemen verantwoordelijkheid voor alle uitlatingen die wij doen', klinkt het in het epistel. 'Het is onze taak om aanwezig te zijn in ieder publiek debat en om mensen kritisch bewustzijn bij te brengen. Het is niet alleen ons recht om mensen op de vervagende waarden te wijzen, maar ook onze verantwoordelijkheid. Voor het behoud van een rechtvaardige samenleving en voor de toekomst van ons land.'

 

Henk Strikkers

Ondertussen in het Verenigd Koninkrijk

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: Engels marktdenken.

Meer dan in Nederland zijn de hogeronderwijsinstellingen in Angelsaksische staten aangewezen op private financiering. Rijke stinkerds die zonder veel moeite hun portemonnee op tafel leggen en de universiteit een blanco cheque geven zijn echter zeldzaam in deze tijden van economische malaise. Duidelijk mag eveneens zijn dat de overheid niet staat te springen om tijdens een economische recessie het onderwijs een handje te helpen. Aldus kon het gebeuren dat de Middlesex University haar faculteit der Filosofie, één van de besten van het land, werd gedwongen te sluiten voor bachelorstudenten.

Natuurlijk, Filosofiefaculteiten hebben het over het algemeen moeilijk: studentenaantallen blijven over het algemeen laag en het is moeilijk goede docenten en sterk wetenschappelijk personeel te vinden. In het Noorden van Londen, waar de Middlesex University is gevestigd, hebben de filosofen echter geen last van dat alles. Sterker nog, in 2008 werd de faculteit zelfs nog beoordeeld als de beste der alle faculteiten van de universiteit. Het bestuur geeft dan ook slechts één reden voor de dreigende sluiting: de Filosofiefaculteit kan zich zelf niet bedruipen.

Dat Middlesex University zich als één van de beste in Europa en als enige het Verenigd Koninkrijk heeft gespecialiseerd in moderne Europese filosofie, is een argument aan dovemansoren gericht. Net zoals alle andere argumenten. Dus besloten studenten, professoren en een universitair hoofddocent om een ouderwetse sit-in te houden. Twaalf dagen hield het zevental de faculteit bezet, terwijl de steunbetuigingen binnenstroomden. Na een kleine twee weken gaven ze hun protest onder grote druk op; gevolg was dat het zevental - waaronder de drie medewerkers - werd geschorst en er direct weer nieuwe protesten ontbrandden. De nieuwbakken Britse regering heeft nog niet gereageerd op dit specifieke geval, maar stelde al wel dat er 200 miljoen pond moet worden bespaard op alle openbare universiteiten. Dat houdt waarschijnlijk in dat er ook voor Middlesex University geen extra geld bij komt en de faculteit ten dode staat opgeschreven.

Wellicht moeten de wetenschappers een voorbeeld nemen aan Monty Python en een benefietwedstrijd organiseren.

 

Henk Strikkers

Ondertussen in Taiwan

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: Taiwanese pacificatie.

De zelfuitgeroepen onafhankelijkheid van Taiwan is al jarenlang een doorn in het oog van de Volksrepubliek China. Na de Tweede Wereldoorlog ontstond binnen China een interne machtsstrijd tussen nationalisten en communisten. Die laatste wonnen uiteindelijk de broedertwist en verdreven de nationalisten van het vasteland. Zij namen hun intrek op Taiwan, dat ze omdoopten tot de Republiek China. Vanaf dat moment waren het eens samengevoegde eiland en continent als water en vuur. De laatste jaren lijken de relaties echter warmer te worden, met name door een vrijhandelsverdrag dat in 2008 werd gesloten.

Vanaf 2011 kunnen ook studenten van deze verbeterde betrekkingen profiteren. Chinese studenten kunnen dan op het rijke eiland studeren. Op zich is het vreemd dat het communistische regime haar kinderen door aartsvijand nummer één laat onderwijzen. China worstelt echter net zoals Nederland al langer met het probleem dat de universiteiten de grote toeloop van studenten niet aan kunnen. Verwacht wordt dat er direct 2 miljoen Chinezen aan de poort van de Taiwanese universiteiten staan te schudden.

Taiwan heeft de pech dat zij de gemakkelijkste mogelijkheid is om snel studieplaatsen te bieden aan Chinese studenten. Deze week heeft de liberaaldemocratische Democratische Volkspartij (DPP) het maandenlange verzet tegen het voorstel van de regering moeten stoppen. De oppositieleider en fractievoorzitter van de DPP stelde in het nationale parlement dat het hem spijt dat 'we hen niet meer kunnen stoppen.' Deze uitspraak leidde tot de bekende Taiwanese toestanden: verschillende parlementariërs gingen met elkaar op de vuist en de vechtpartij stopte pas na enkele rake klappen.

Wel wil het Taiwanese parlement nog verscheidene voorwaarden afdwingen bij haar grote broer. Zo zouden er geen plekken voor van oorsprong Taiwanese studenten mogen verdwijnen. Daarnaast zou er een recht op selectie aan de poort van Chinese studenten mogelijk moeten zijn, mogen ze tijdens hun studie niet werken op Taiwann en moeten importstudenten minimaal het dubbele van het wettelijke collegegeld betalen.

 

Henk Strikkers

Ondertussen in Vietnam

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: Vietnamese fraude.

Vietnam is één van de weinige overgebleven communistische bastions op deze aardbol. Desondanks laat het zich door China meeslepen naar de transparantie die bij een respectabele staat hoort. Dat betekent dat de laatste jaren met name de universiteiten de broeiplaatsen van 'staatsgevaarlijke ideeën' zijn. Om daar te komen moet echter eerst een zwaar toelatingsexamen worden afgelegd, dat dan weer slechts is weggelegd voor degenen die de toelating tot het toelatingsexamen kunnen betalen. De aantrekkingskracht van deze kennisbastions leidt er toe dat veel potentiële studenten er veel voor over hebben op de universiteiten terecht te komen, zelfs wetsovertredingen.

Deze week werd een student betrapt op fraude bij een toelatingsexamen aan de Nationale Universiteit voor Economische Studies. Hij communiceerde tijdens de test via zijn mobiele telefoon met een vriend die hem op een afstandje de juiste antwoorden doorspeelde. Op zich geen groot nieuws. Ook niet toen – zoals dat gewoonlijk gaat in heilstaten – de misdadigers werden afgevoerd naar een politiebureau om daar op niet al te vriendelijke toon te worden ondervraagd. Wat het dan wel de moeite waard maakt is dat de geheime diensten van Vietnam een enorm hightech spieknetwerk ontdekten.

Vier personen, allen in dienst bij de betreffende universiteit, werden gearresteerd en bij hen thuis werden tientallen valse paspoorten en diploma’s door de politie in beslag genomen. Uit onderzoek blijkt inmiddels dat in ieder geval zestig studenten hebben gefraudeerd om op de befaamde universiteit in Hanoi terecht te komen. Sterker nog, er werden zelfs bedrijfjes opgericht waar rijke scholieren voor 500.000 dong (ruim 20 euro) een examen konden laten maken door een look-a-like. De corrupte universiteitsmedewerkers zagen de misstappen van de frauderende studenten steevast door de vingers, waardoor het netwerk zich tot een succesvolle onderneming kon ontwikkelen. De geheime dienst is inmiddels een breed onderzoek gestart naar de ‘grote mannen’ achter deze onderneming. Verdere arrestaties van hoge piefen aan de universiteit worden niet uitgesloten.

 

Henk Strikkers

Ondertussen in Spanje

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: Spaanse beloften.

Vrijwel geen enkel land uit West-Europa werd zo hard getroffen door de economische crisis als Spanje. Het land dat het grootste oppervlak van het Iberische schiereiland beslaat heeft dit jaar een begrotingstekort van maar liefst 11,3 procent, bijna vier keer zoveel als de Europese Unie toestaat. Als vaststaand mag dus worden aangenomen dat er moet worden bezuinigd, maar net zoals in Den Haag is ook in Madrid is er een hevige discussie aan de gang of het hoger onderwijs daarbij moet worden gespaard.

Marius Rubiralta Alcañiz, de voormalige rector van de Universiteit van Barcelona en de huidige staatssecretaris van hoger onderwijs, heeft deze week een toezegging gedaan waar geen woord Spaans bij was. Hij stelt dat er tot aan 2013 niet aan de hoogte van het collegegeld zal worden getornd. Toch gingen de protesten, voornamelijk aan de Universiteit van Sevilla, door. Rubiralta zei immers eveneens dat het vrijwel onmogelijk is om na 2013 nog vast te houden aan hetzelfde systeem. Het Spaanse systeem is namelijk één van de duurste van Europa en de rendementen zijn niet bijzonder hoog. Of om de eufemistische woorden van de staatssecretaris aan te halen: ‘Het fundament ligt er.’

Achter de schermen zegt de Spaanse regering al langer te werken aan een uniek, origineel en revolutionair bekostigingsmodel dat alle andere Europese stelsels zal doen verbleken. De protesten van studenten worden constant afgedaan als het voor de muziek uit lopen, omdat nog steeds zeer weinig aspecten van het plan wereldkundig zijn gemaakt. Samenvattend wordt gesproken over een systeem dat slimme scholieren beurzen geeft en dat studenten zal uitdagen intensief te studeren in ruil voor salaris. Toch deed Rubiralta deze week eveneens een concessie met het oog op de toekomst van de studiebekostiging: ‘Studenten zullen de arbiters van en leidende denkers binnen de hervormingsplannen zijn.’ De vraag is echter of de staatssecretaris studenten zal vinden, zij verwijten hem en masse te utopisch te denken.

 

Henk Strikkers

Ondertussen in de Verenigde Staten

ANS-Online kijkt in het weekend over ’s lands grenzen en brengt je buitenlands studentennieuws. Deze week: Amerikaanse omwentelingen.

Tegen het decor van de grootste wijzigingen in het Amerikaanse zorgstelsel in een eeuw, vielen deze hervormingen in het niet. Toch werd deze maandag besloten om ook het stelsel van studieleningen drastisch te veranderen. Met de steun van een comfortabele meerderheid in zowel het Congres als in het Huis van Afgevaardigden werd het door president Obama geïnitieerde wetsvoorstel aangenomen. Daarmee kwam deze week een einde aan één van de vreemdste vormen van studiefinanciering ter wereld.

Vanaf 1965 was het voor studenten mogelijk om bij commerciële banken speciale student loans af te sluiten, leningen tegen een tarief dat lager dan de marktprijs ligt. Slechts banken die toestemming hadden van de federale overheid mochten dit soort kredieten verstrekken en zij kregen daarvoor subsidie van diezelfde autoriteit. Aangezien het verschaffen van studieleningen niet bepaald winstgevend doch zeer nuttig is, stond de overheid eveneens garant voor eventueel niet-aflossing van de schuld. Het gevolg moge duidelijk zijn: banken sloten veel te ruime leningen af tegen onmogelijk lage tarieven en de overheid zat met de gebakken peren. Des te meer omdat managers van de gesubsidieerde banken met grote bonussen aan de haal gingen.

Middenin de grootste kredietcrisis die de wereld sinds een jaar of tachtig trof was duidelijk dat hier verandering in diende te komen. Obama koos voor de meest logische optie: hij haalde de commerciële banken uit het systeem en laat de overheid voortaan zelf leningen verstrekken. Geen subsidies meer en geen nood tot het afsluiten van onmogelijke leningen. Dit zou in de toekomst ruim 60 miljard dollar (circa 44,5 miljard euro) aan bezuinigingen opleveren, waarvan het overgrote deel zou terugstromen naar het onderwijs.

Het belangrijkste tegenargument dat de Republikeinen aandroegen was dat het tot massaontslagen bij banken zou leiden, zo’n 31 duizend bankbedienden zouden volgens de grove schattingen hun baan verliezen. Het lukte hen echter niet Democraten voor hun standpunten te winnen, alle Democraten stemden in beide Kamers der volksvertegenwoordiging voor, waardoor het voorstel wet werd.

 

Henk Strikkers