Uit de Oude Doos: Midas Dekkers

Mitchel

Iedere dag rakelt ANS in het kader van het jubileum herinneringen op door een artikel uit de archieven te plukken. Vandaag in de nostalgische rubriek: Midas Dekkers over de relatie tussen mens en dier.

Volgens menig student miste er in 2002 nog wat in de ANS. Seks. Gewoon doodnormale seks. Als respons kwam de redactie in februari met een ANS vol hiervan, met onder meer een seksenquete, porno voor dummies en een alternatieve stadswandeling langs de crème de la crème van de Nijmeegse sekslocaties. Daarnaast had de ANS ook een interview met Midas Dekkers, een Nederlands bioloog met een duidelijk visie over relaties en biologie, voor deze speciale seks-editie. Dekkers, die bekend is van verscheidene columns en tv-programma's, spreekt zich uit over liefde, seks met dieren en Freud.

Midas Dekkers pakt in het interview de biologische kant van liefde erbij en beschrijft dat dit bij dieren en mensen niet heel anders is en dat dit ook geldt voor liefde tussen mensen en dier. 'Er bestaat maar één vorm van liefde,' beweert hij. 'Het gaat erom dat de natuurlijke behoefte tot liefhebben en bemind worden bevredigd wordt. Die behoefte hebben zowel mensen als dieren.' Verder beschouwt Dekkers de misdrijven binnen de bio-industrie moreel veel kwalijker dan cohabitatie tussen mensen en dier en wordt Freud uitgemaakt voor 'één van de grootste oplichters ooit.'

Lees hieronder het artikel, dat verscheen in de ANS uit februari 2003

Baltsgedrag en bestialiteit

Midas Dekkers, de bekendste bioloog van Nederland, is een productief man: in de afgelopen twintig jaar verschenen van zijn hand ruim vijftig boeken. Evenals in zijn radiocolumns en tv-programma’s staat daarin de vergelijking tussen mens en dier centraal. Een gesprek over liefde en seks: ‘Als een man kan kiezen, gaat hij er vandoor met de grote tieten.’ Tekst: Luuk Willems Foto's: Marloes Verhoeven Midas Dekkers (1946) leunt ontspannen achterover in een stoel. Hij heeft de tijd, nu de promotieperiode van zijn in augustus verschenen boek De Larf is afgerond. Zijn woning, een statig, gerestaureerd gemeentehuis, biedt een prachtig uitzicht over rivier de Vecht. De bioloog deelt het pand met vriendin Ruth en zijn katten. ‘De kat is het ideale dier,’ beweert hij stellig. ‘Ik heb wel eens gedacht dat God het als laatste heeft geschapen, omdat het scheppen van andere dieren daarna geen enkele zin meer had. Het liefst ben ik mens. Maar als ik moet kiezen wat voor dier ik anders wil zijn, word ik poes. Om de eenvoudige reden dat zo’n beest weet hoe het gelukkig moet worden. Ik weet dat niet, ga me aanstellen op tv, boeken schrijven, of met mijn hoofd staan in studentenbladen. Mijn poes gaat op de verwarming liggen en is simpelweg tevreden. Tot hij van puur geluk van de cv lazert en er weer opklimt.’ Volgens Dekkers vormen zijn dieren zelfs prima vervangers voor kinderen. ‘Ik ben een twijfelaar in hart en nieren, maar heb er geen seconde spijt van gehad nooit kinderen te hebben genomen. Opvoeden kost zoveel tijd en aandacht dat je aan je eigen leven nauwelijks meer toekomt. Bovendien kun je alle emoties die je op kinderen botviert, ook bij dieren kwijt. Daar kun je evengoed voor zorgen, de baas over spelen en van houden.’

Is het eigenlijk niet vreemd dat mensen van dieren houden? Waarom beperken we ons tot onze eigen soort?

‘Olifanten worden geboren met de taak van olifanten te houden, giraffen zijn gek op giraffen. Mensen worden geboren met enkel het vermogen van mensen te houden. Iedere keer dat iemand denkt van een dier te houden, gaat het alleen om de menselijke trekjes van zo’n beest. Hondenliefhebbers houden niet van het kwijl, het haar en de onzindelijkheid, maar van menselijke eigenschappen als trouw of blijheid die honden vertonen. Het zeepaardje en de papegaai staan in de top tien van de meest populaire dieren. Waarom? Omdat ze net al mensen rechtop zitten. Al dat getroetel, gehannes en gefrutsel met beesten is dus een merkwaardige omweg om van mensen te houden. Een omweg met voordelen: als je ontzettend van een mens houdt, zit je mooi in de penarie als die liefde niet meer beantwoord wordt. Dat is een van de verschrikkelijkste dingen die bestaan. De eerste keer duurt het een jaar om erover heen te komen, de tweede keer nog langer, de tweede keer nog langer, tot je op een gegeven moment denkt: “geef mijn portie maar aan Fikkie”, of liever gezegd, “geef mij Fikkie maar.” Een dier geeft altijd de liefde terug die erin wordt gestopt.’

In uw boek ‘Lief Dier’ gaat u uitgebreid in op bestialiteit, seks tussen mens en dier. Wat vond u zo intrigerend aan juist dat thema?

‘In de kunst zijn er talloze voorbeelden van bestialiteit. Zo stikt het in de Griekse mythologie van goden die het vermomd als mens met dieren doen. In musea wordt dat op talloze schilderijen uitgewerkt. Toch wordt in de praktijk het seksueel aspect van de relatie tussen mens en dier absoluut ontkend. Ik zie buiten regelmatig een keurige mevrouw lopen met naast zich een joekel van een hond met een lul van hier tot ginder, toch kijkt dat mens alsof er niet aan de hand is. Dat is je reinste ontkenning: als die vrouw haar hond aait, zitten daar allerlei erotische aspecten aan.’

Maar de liefde die iemand toont bij het aaien van een hond is toch niet te vergelijken met het hebben van seks ermee?

‘Dat hangt er maar net vanaf wat je onder seks verstaat. Seks is het hele scala van de meest kuise liefde, als die van nonnen voor Jezus, tot de meest gore verkrachting van twintig blote wijven. Er bestaat geen liefde zonder seks en geen seks zonder liefde; platonisch liefhebben bestaat niet. Die gedachte is gebaseerd op het misverstand dat de mens te scheiden is in lichaam en geest, en dat die geest allerlei brave hogere dingen doet, zoals mooie gedichten schrijven en de liefde bezingen. Het lichaam is dan de viespeuk die slechts lage lusten wil botvieren. Maar op het moment dat je met je hoofd aan het liefhebben bent, roert je lichaam zich altijd in meer of mindere mate.’

Keurt u bestialiteit af?

‘De cruciale vraag is: wat vindt je partner ervan? Een kip vindt het niet leuk om geneukt te worden, want een kippenkontje is te krap voor een mensenlul. Een koe merkt waarschijnlijk niet eens dat iemand een piemel in hem steekt. De hond is een geval apart. Die heeft maar één doel in zijn leven: zijn baas het naar de zin maken. Als dat beest ontdekt dat hij dat kan doen met seks en welgekozen likken hier en daar, zijn beide partijen blij. Het is merkwaardig dat mensen bestialiteit alleen bekijken vanuit een moreel standpunt. Als met er in een dorp achter komt dat de buurman het met de kippen doet, kan die maar beter verhuizen. Maar is wat een boer in de bio-industrie met zijn dieren doet niet veel erger?’

Over naar de liefde tussen mensen. Is dat een ander soort liefde dan die tussen mens en dier?

‘Er bestaat maar één vorm van liefde. Mensen hebben vaak de neiging hogere en lagere liefde van elkaar te onderscheiden: het houden van een vrouw zou meer waarde hebben dan het houden van een hond. Voor jezelf maakt het echter niet uit op welk object je die liefde richt. Het gaat erom dat de natuurlijke behoefte tot liefhebben en bemind worden bevredigd wordt. Die behoefte hebben zowel mensen als dieren. Als twee mensen het met elkaar doen, praten we over liefde en gaan we gedichten schrijven. Als twee dieren het doen vinden we het vies en gooien we er een emmer water overheen. Dat is idioot, gebaseerd op het idee dat seks tussen dieren slechts lichamelijk zou zijn. Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat wanneer twee beesten seks hebben, daar ook hen een gevoel van hogere liefde aan te pas komt. Wat dat betreft verschillen we in niets van andere dieren.’

Is voor een bioloog het menselijk paargedrag net zo eenvoudig te verklaren als het dierlijke?

‘Wat mannen en vrouwen aantrekkelijk vinden, is biologisch te verklaren. Mannen vallen op eigenschappen van vrouwen die hen het meest van zichzelf onderscheiden. Dat wordt meteen duidelijk wanneer een man zich als vrouw probeert te verkleden. Dat lukt nooit. In het donker of in de mist kun je nog steeds zien dat die mevrouw geen mevrouw is, maar Maarten het Hart. Vrouwen zijn altijd herkenbaar aan brede heupen, dikke tieten en volle lippen, allemaal kenmerken van vruchtbaarheid. Dat is wat mannen aantrekkelijk vinden en de doorslag laten geven. Als een man kan kiezen, gaat hij er vandoor met de grote tieten. Of het bijbehorend meisje een zinnig woord kan uitbrengen, is zorg voor later. ‘Wat versieren betreft is het baltsgedrag van de mens net zo goed te bestuderen als dat van de fuut. Kijk maar eens hoe een jongen een meisje versiert in de discotheek. Allereerst geldt er een vaste volgorde van baltsgedragingen. Je kunt eerst je piemel in haar mond steken, dan met haar dansen en vervolgens zeggen hoe je heet, maar je kunt het natuurlijk beter omkeren en kijken hoe ver je komt. Verder is de rol van muziek en dans de natuur ook niet vreemd. Vogels gaan zingen zodra de geslachtshormonen rondspuiten in hun lijfjes. En heel veel dieren hebben als inleiding op het paren een dans. Het windt kennelijk op om je partner ritmische bewegingen te zien maken. ‘Dat de vrouw bij het versieren vaak minder initiatief neemt en niet zo snel bereid is tot seks, is ook niet verwonderlijk. Ze heeft slechts eens per maand een eicel tot haar beschikking, als die wordt bevrucht zit ze de komende twintig jaar met een behoorlijk handenbindertje opgescheept. Een man maakt elke dag nieuw zaad. Om veel van zijn genen in het nageslacht te krijgen, doet hij er het beste aan zo veel mogelijk vrouwtjes te bevruchten. Monogamie is dus geen vanzelfsprekendheid. Onder zoogdieren komt het nauwelijks voor, 99 procent van de apen heeft er nooit van gehoord. Dat mensen wel zo trouw zijn aan hun geliefde, is mede te verklaren doordat kinderen een extreem lange jeugd hebben. Er is geen enkel dier dat zo lang aan mamma’s rokken blijft hangen. Dat maakt het een hele opgave voor vrouwen om een kind alleen groot te brengen, zelfs in onze moderne tijd van wasmachines crèches.’

Volgens Freud zouden seksuele drijfveren de verklaring zijn voor al het menselijk handelen. Tot in hoeverre bent u het daarmee eens?

Freud was één van de grootste oplichters ooit. Hij heeft een absurd idee gelanceerd dat een eeuw lang elke verklaring van menselijk gedrag heeft gefrustreerd, namelijk dat kinderen ook seksuele en erotische gevoelens hebben. Dat is onmogelijk omdat kinderen nauwelijks geslachtshormonen in hun lichaam hebben en bijbehorende gevoelen dus niet kunnen kennen. Dat al het menselijk gedrag uit seksuele driften voortkomt is dus onmogelijk. Het is wel waar dat eenmaal volwassen mensen door seks geobsedeerd lijken. Of het nu gaat om hun handelen, de kunst waarvan ze houden of de gebruiksvorm waarin ze voorwerpen gieten, alles krijgt een erotische lading. Als die er niet van zichzelf is, stopt de reclame die er wel in. In deze maatschappij wordt je zo doodgegooid met seks dat het zijn prikkelende werking begint te verliezen. Ik klink bijna als een evangelist van de Veluwe, maar seks en liefde zijn zulke waardevolle dingen dat het geen slechte gedachte zou zijn er spaarzamer mee om te gaan. Eigenlijk kan ik me ook niet anders voorstellen dan dat die oversekstheid weer zal verminderen. De oplage van blootblaadjes loopt terug, sekswinkels verdwijnen. Ik herinner me dat die zaakjes in Amsterdam opkwamen: in elk steegje verschenen rode lampjes. Die lampjes zijn er nu nog steeds, maar nu wijzen ze eerder op de aanwezigheid van een eettentje. We zijn beland in een tijdperk waar eten in al zijn facetten wordt gewaardeerd. Eten is de seks van de 21e eeuw.’

Wat betekent liefde in uw leven?

‘Alles. Een mens wordt gedreven door de haat die hem duwt en de liefde die hemt trekt. Ik hou van mijn vriendin en van mijn werk. Beide geven liefde terug, het werk via het publiek dat ik ermee bereik. Ik schrijf niet voor mezelf. Als er niemand is om mij te vertellen hoe ontzettend hij genoten heeft van het lezen van mijn boek, dan is het schrijven een zinloze exercitie. Voor televisie maken geldt hetzelfde. Iedereen die met zijn kop op televisie wil, zoekt eigenlijk een aai over zijn bol, alleen op een wat merkwaardige manier. Ik kijk met voortdurende argwaan naar mijn kijk- en verkoopcijfers uit angst dat ze gaan dalen. Ik ken mensen met heel aardige, open karakters die hun portie erkenning en egostrelerij niet uit dat soort bronnen hoeven te putten. Die mensen staan wat dichter bij de poes, het dier waar ik zo jaloers op ben.’