Festival op maat

Redactie

Festivaldirecteur Eric van Eerdenburg wil Lowlands onderscheiden van andere evenementen. Hier komt niet altijd een strak uitgedacht plan bij kijken, want vaak maakt hij keuzes gevoelsmatig. 'We programmeren op gevoel en dat is vaag.'

Tekst: Wout Zerner
Foto's: Ted van Aanholt

Dit artikel verscheen eerder in de zevende editie van ANS.

In de informele sfeer van Restaurant Amsterdam werkt Lowlands-directeur Eric van Eerdenburg afspraak na afspraak af. Sinds 2000 staat hij aan het roer van het festival dat in augustus alweer voor de 26ste keer wordt gehouden. Zijn jarenlange ervaring betekent echter niet dat Van Eerdenburg het rustig aan kan doen. 'Voor mij zijn april en mei de drukste maanden', vertelt hij. 'Het festivalprogramma moet klaar zijn voordat ik halverwege mei op vakantie ga, want vanaf dat moment moet het productieteam ermee aan de slag.'

Inmiddels heeft Van Eerdenburg nog maar een paar weken over voor die vakantie plaatsvindt en moeten de laatste plekjes in de muziekprogrammering nog worden ingevuld. Naast muziek is er op Lowlands, net als op veel andere festivals, een randprogramma met bijvoorbeeld film en theater. De festivaldirecteur moet daar het meeste nog voor regelen. 'Mijn focus ligt nu vooral bij het randprogramma en de sponsoren', legt Van Eerdenburg uit. 'Voor dit interview had ik een afspraak met Amnesty International. Zij komen dan vertellen dat ze graag op Lowlands willen staan en wat ze daar willen doen.' Plots rinkelt de telefoon van de festivaldirecteur. Verstoord kijkt hij naar het scherm en verontschuldigt zich. 'Sorry, maar deze moet ik echt even opnemen.' Eenmaal terug aan tafel vertelt Van Eerdenburg over de sfeer van Lowlands, het onderscheidende karakter van het festival en de complexiteit van het samenstellen van een line-up. 'Ik vind dat we als festival voorop moeten blijven lopen.'

EvE Facebook

Haantje de voorste
Lowlands wil graag een koppositie binnen de festivalwereld innemen. Door de grote concurrentie van andere festivals is dat volgens Van Eerdenburg niet makkelijk. 'Tegenwoordig is het moeilijker om je te onderscheiden met het muziekprogramma, omdat er een beperkte keuze is uit acts die op dat moment in Europa op tournee zijn. Deze artiesten zijn maar een bepaalde tijd in Europa en staan in die periode op veel andere festivals die rond dezelfde tijd worden gehouden. De bezoeker is bereid om op de trein of het vliegtuig te stappen om naar bijvoorbeeld Pukkelpop en Sziget te gaan.' Lowlands moet dus op zoek naar andere manieren om op te vallen. Niet alleen op het gebied van de muziek zijn festivals meer op elkaar gaan lijken. 'Het onderscheidende vermogen van Lowlands is nu minder groot dan het bij de eerste editie was', vertelt Van Eerdenburg. 'In die tijd waren eigenlijk alle festivals een groot podium in een weiland met een biertent en een hamburgerkraam. Wij zijn toen begonnen met meerdere podia en meer variatie aan eten, waardoor het festivalterrein een ministadje werd. Veel concurrenten hebben dit overgenomen.'

Toch probeert Lowlands zich, in de ogen van de festivaldirecteur nog steeds te onderscheiden van andere festivals. Volgens hem is de sfeer op Lowlands een belangrijke factor. 'Die sfeer ontstaat doordat er alleen maar kaarten voor het hele weekend te koop zijn', vertelt Van Eerdenburg. De festivaldirecteur heeft duidelijk een voorkeur voor mensen die een heel weekend naar een festival gaan. Door geen dagkaarten te verkopen, probeert Lowlands een bepaalde sfeer te creëren, waarbij de festivalbezoekers een sterke verbondenheid voelen. 'Door enkel weekendkaarten te verkopen, komen er niet elke dag nieuwe mensen binnen die alleen komen voor de hoofd-act. Die mensen nemen weer andere energie mee.' Lachend voegt Van Eerdenburg toe: 'In plaats daarvan valt iedereen langzaam samen om naarmate het weekend vordert. Omdat iedereen hetzelfde meemaakt ontstaat een verbondenheid.'

'We programmeren nu meer hiphop en elektronische muziek, maar er is er geen harde lijn.'

Omdat bezoekers drie dagen lang op het festivalterrein zijn, wil de organisatie van Lowlands ze ook andere vormen van vermaak aanbieden. Het randprogramma met onder andere film en theater wordt volgens Van Eerdenburg op maat gemaakt voor de festivalbezoekers. 'Wij denken dat mensen die houden van de muziek die op Lowlands staat geprogrammeerd ook interesse hebben in daaraan gerelateerde maatschappelijke onderwerpen en films.'

'De bezoeker van Lowlands bevindt zich nog vooral in de alternatieve scene, al lopen die hokjes nu meer in elkaar over dan twintig jaar geleden.' Sinds het ontstaan van het festival richt de organisatie zich dus vooral op deze doelgroep. Dat betekent niet dat Lowlands niet open staat voor nieuwe dingen. 'We gaan met de tijd mee', legt Van Eerdenburg uit. 'Zo programmeren we meer hiphop en elektronische muziek, maar er is er geen harde lijn. We boeken gevoelsmatig en dat is vaag.' Hij voegt daar lachend aan toe: 'Studenten willen alles wetenschappelijk vastleggen, maar het is gewoon vaag en niet goed onder woorden te brengen.'

Eve 2 grootEen divers geluid
Hoewel Lowlands zich graag als vooruitstrevend presenteert, kunnen ze dat niet op alle fronten waarmaken. Momenteel is het programma op het gebied van genderverhoudingen echter nog niet zo divers. Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd. In het programma van 2018 vormen vrouwen slechts een fractie van de grote namen op het affiche.

Wanneer Van Eerdenburg hiermee wordt geconfronteerd, valt er een stilte, waarna hij bekent: 'Een goede verdeling tussen man en vrouw in het muziekprogramma is niet het voornaamste waar wij naar kijken bij het samenstellen van het programma. We kijken vooral hoeveel kaarten een act verkoopt, dus of zij een kleine zaal als Doornroosje of juist een grote zaal zoals de Ziggo Dome uitverkopen. In mijn ogen beslist het publiek vooral wat er op welke plaats in het programma staat, doordat zij kaartjes voor de zaalshows kopen.' Lowlands denk dus niet alleen vanuit idealen, maar hecht ook veel waarde aan commercie. De festivaldirecteur heeft wel een verklaring voor de scheve verhouding tussen mannen en vrouwen. 'In de muziekwereld zijn er gewoon minder acts die vrouwen als lead hebben', zegt Van Eerdenburg peinzend. 'We programmeren niet bewust weinig vrouwen. Ik zou het toejuichen als er meer acts met een frontvrouw komen.'

Het is overigens niet zo dat elke artiest die veel kaarten verkoopt door Lowlands wordt geboekt. Een act moet wel passen bij het festival en die beslissing is niet altijd te verklaren, legt Van Eerdenburg uit. 'Dit jaar hebben we Dua Lipa geboekt. Dat is pop, maar haar vinden we wel passen op ons festival, terwijl wij een ander popmeisje te glad kunnen vinden. We kunnen niet met harde argumenten onderbouwen waarom we dat vinden. Het is meer een gevoel dat we volgen.'

Dat vrouwen op het festival minder vertegenwoordigd zijn dan mannen, betekent niet dat Lowlands niet bezig is met diversiteit. 'Bij de acts hebben we als festival beperkte invloed op de genderverhoudingen, maar bij onderdelen waar we dat wel hebben, letten we daar goed op. Zo zorgen we bij de presentatoren voor een goede man-vrouwverdeling. Daarnaast zijn er door het binnenhalen van hiphop en wereldmuziek allerlei verschillende etniciteiten vertegenwoordigd in de line-up.' Ook was er in 2017 voor het eerst een gaybar op Lowlands, vertelt Van Eerdenburg. 'Deze bar wordt dit jaar alweer groter en zal volgend jaar ongetwijfeld nog verder groeien', voegt hij trots toe. De diversiteit is een aandachtspunt voor de festivaldirecteur, maar dat vindt hij zeker niet het belangrijkste. 'Voor mij moeten de grote lijnen binnen de line-up kloppen. Alle genres moeten evenwichting vertegenwoordigd zijn.' Deze manier van kijken zorgt ervoor dat je wel eens een buitenkansje links laat liggen. 'Dit jaar konden we een grote hiphop-act boeken, maar we hadden al veel acts binnen dit genre op het programma. We kiezen er dan voor om die grote naam niet te boeken, maar dan nemen we een artiest uit een genre dat nog minder is vertegenwoordigd.' Over de grote act die Lowlands dit jaar niet heeft geboekt, wil Van Eerdenburg niks loslaten. Glimlachend zegt hij: 'Volgens de pr-wetten moet je nooit zeggen wie je niet hebt kunnen krijgen.'