De Nieuwe Stad
De Schreeuwer kende onder de bedelaars geen gelijken.
Hij gierde, kreunde, schreeuwde en huilde het uit van chronische pijn. Je hoorde hem al drie straten verwijderd van het plein, waar hij zich rond de poten van een bankje had geplooid. Pas als hij zacht jammerde, durfden mensen dichterbij te komen en geld in zijn gedeukte, grijze hoed te gooien. Maar het engst was hij, als hij helemaal stil was.
De Schreeuwer had timing.
Hij was jarenlang mijn huisgenoot. Hij heette gewoon Oscar, maar zelfs op onze schoonmaakroosters en boodschappenlijsten noemden we hem ‘de Schreeuwer’. Zoals grote kunstenaars onder hun artiestennaam door het leven te gaan, verdiende Oscar het genoemd te worden naar zijn beroep.
Want zo zag hij het: schreeuwen was zijn beroep. Op goede dagen haalde hij tot veertig euro binnen. En hij was gul: ‘s weekends kocht hij speciaalbier dat hij, samen met zijn verhalen, met ons deelde voor het uitgaan.
Hij dronk alleen in het weekend. Hij had het ‘op de straat’ te veel gezien: drank maakt slechte bedelaars.
‘Je moet dat professioneel aanpakken.’ Hij analyseerde mensen op koopkracht. Ze mochten niet te rijk zijn, maar ook niet zelf dubbeltjes omdraaien in de Aldi. Moeders waren ideaal volgens hem: ‘Moeders en oude vrouwen. Dat moet haast biologisch zijn.’
Omdat je niet te vaak in dezelfde stad op dezelfde plek kunt liggen, nam de Schreeuwer de trein het hele land door. Hij stond er vroeger voor op dan menig fabrieksarbeider. En nooit stapte hij de trein in in zijn kostuum, zoals hij zijn dun gesleten kleren vol vlekken noemde. Hij nam zijn baan serieus. Serieuzer dan menig bankier.
In de wintermaanden nam hij vakantie. Niet dat hij ergens heen ging, maar als het koud was ging hij hooguit twee, drie keer per maand de straat op. Hij wilde geen autoriteiten achter zich aan krijgen. In de zomer geven mensen geld, in de winter zijn ze zo bezorgd dat ze de politie bellen.
Ik heb dat nooit geloofd.
De Schreeuwer vertrok twee jaar geleden uit ons huis. Op de keukentafel lag de maandhuur in kleingeld. In geen enkele stad in dit land heb ik hem nog horen schreeuwen. Ik stel me zo voor dat ik hem ooit nog tegenkom, als ik op zonvakantie ben, schreeuwend in de kinderkopjesstraten van een land met een klimaat dat bij zijn baan past.
Als die dag komt, trakteer ik hem op een biertje.
Klik hier voor alle vakken van de ANS december 2009.
