ANS-Online

‘I’ve always been a fat man,’ he said, ‘and now I am the Fat Man;
there’s nobody to touch me for fatness.’
- Dylan Thomas, After the fair

De zomer was definitief voorbij. De herfst trouwens ook. De sneeuw kwam niet langer alleen uit de lucht, maar leek ook uit de grond naar boven te komen, uit de bomen en van de daken te vallen. Het was nog nooit zo winter geweest. Het doodse van de sneeuw was nog duidelijker aanwezig, nu iedereen de stad had verlaten om bij familie de kerst door te brengen of zich met deze achter beslagen ramen had opgesloten. Vanuit mijn raam zag ik schaduwspellen op gordijnen verderop in de straat, voornamelijk eetscènes. Het werd nog erger toen rond kwart voor vier de stroom in mijn kamer uitviel. Het elektrische kacheltje draaide heel even door, maar volgde toen het voorbeeld van mijn lamp en de computer.
Zekeringen zijn van die dingen waarvan je altijd vergeet dat je ze nog moet kopen.
Twee uur later was het dan definitief te koud en te donker om binnen te blijven. Ik dacht dat ik het van een wandeling sneller warm zou krijgen dan onder mijn dekens. En misschien was er buiten wel wat te zien.
Alleen als je je echt alleen voelt, kijk je naar de sterren. Of andersom; het is zo’n kip-of-ei-verhaal. Ik vroeg me af hoe ver je moest gaan om een andere sterrenhemel te zien of deze op zijn minst te zien verschuiven. En ik had niet echt iets anders te doen dan lopen.

De sterrenhemel verschoof pas toen ik aan de rand van het industriegebied tegen een loods opbotste. Hij stond meteen weer op zijn plek alsof er niks gebeurd was. In het grotere geheel der dingen was dan misschien ook niet zoveel gebeurd, maar ik was inmiddels wel redelijk ver van mijn huis verwijderd. Het was laat en dit was niet helemaal de bedoeling. Aan de andere kant had ik het – op mijn neus na – nu wel warm. Ik vroeg me af hoeveel warmer mijn kamer zou zijn dan die loods, maar vooral of dat verschil de moeite waard was om de hele weg nog een keer af te leggen.
De loods zag eruit alsof hij al een stuk langer in deze stad was dan ik. Er zaten kleine ruiten langs de bovenkant, te hoog om er doorheen te kijken. De achterkant van het pand bestond voor een groot deel uit half verroeste golfplaten, alsof er ooit wel de behoefte, maar niet het geld geweest was om uit te breiden. En het was makkelijk om binnen te komen.
Het was duidelijk meer opslag dan bedrijf. Over alles lagen grote doeken. ‘Dekens’, dacht ik. Onder de dekens bleek een hele kermis te liggen. Onder de eerste een boksbal, onder de tweede een automaat met nog een paar stuiterballen en jojo’s erin, onder de volgende vier botsauto’s.
Op elke vierkante centimeter stond een stuk kermis. Hoe verder ik me er doorheen duwde, hoe groter de attracties. Van skeletten uit het spookhuis via stalletjes en tentjes naar de aanhangwagens met het spookhuis zelf.

Er zijn momenten waarop je harder van een blaffende hond schrikt dan anders.
‘Bowser, af!’
Ze had een lage stem voor haar postuur. Ze moest een jaar of twee jonger zijn dan ik.
‘Je moet het hem niet kwalijk nemen. Hij kan alleen maar blaffen en slapen’, zei ze, zonder zich voor te stellen.
‘Tot net sliep hij.’
Ik vond dit allemaal blijkbaar minder gewoon dan zij.
‘Wil je ook hier slapen?’
Ze wees naar de doeken die ik achter me aan had gesleept en nog steeds met verkrampte vingers vasthield.
‘Het is oké. Ik ben trouwens Anna’, zei ze.
Ik zei mijn naam alsof het een verontschuldiging was en liep zonder al te veel daaraan toe te willen voegen toch achter haar aan naar de enige ietwat open plek helemaal achterin de loods: de draaimolen. Naast de draaimolen had ze in een klein tonnetje een voorzichtig vuur gemaakt. Ze ging op de rand van de draaimolen zitten en greep naar iets onder de
grote ronde plaat. Bowser ging vlak naast de ton liggen en sliep verder.
‘Wil je een stuk stokbrood? Het is van gisteren, maar als je het even roostert is het eetbaar.’
Ze brak een stuk af, gaf het aan me en gebaarde naar het vuur. Ze haalde een fles wijn onder de draaimolen vandaan.
‘Je kunt hier wel blijven. Hier komt niemand vannacht. Hier komt bijna nooit iemand.’
‘Wat is dit?’, vroeg ik.
‘Een kermis. Vroeger althans. Ze stonden niet zo heel lang geleden twee keer per jaar hier in de stad. Daarna één keer per jaar. Toen was er iets met schulden.’
Ze vertelde dat een of andere zakenman de hele boel had opgekocht voor precies de hoogte van de schulden. ‘Uit jeugdsentiment of zo.’ En dat hij het niet over zijn hart
verkrijgt om er afstand van te nemen. ‘En nu staat het hier al een paar jaar.’
‘Ben je er ooit geweest?’, vroeg ik. ‘De kermis bedoel ik.’
‘Ja, het laatste jaar. Toen ik voor de tweede keer was weggelopen.’
Ik had het gevoel dat we hier wat stappen oversloegen, maar voordat ik naar de eerste keer kon vragen, ging ze verder.
‘Het was nog een half ouderwetse kermis. Met waarzeggers, sterkste man en van die simpele spellen. Maar dan ook al met een rups, botsauto’s en een spookhuis.’
Ze vertelde dat ze een plek gezocht had om te slapen. Ze vertelde nogal graag. Ze was uiteindelijk bij de Dikke Man terechtgekomen. Een aardige man.
‘Hij heeft me alles over de kermis verteld en over de plekken waar ze geweest waren. Hij vertelde me hoe oud hij was en hoeveel hij woog en de namen van zijn broers. Ik kreeg deze foto van hem.’
Op de foto stond een haven. Ik vroeg haar waar die haven was.
‘Geen idee. Het ziet er zonnig uit.’, zei ze.
‘Misschien is de sterrenhemel daar anders.’
‘Wat?’
‘Niks. Wat is er met de dikke man gebeurd?’
‘Geen idee’, zei ze. ‘Meteen de volgende ochtend heeft de politie me gevonden en me weer terug naar huis gebracht. Ik had huisarrest tot ver nadat de kermis voorbij was. En dus echt voorbij.’
Ik vroeg haar niet of ze dacht dat hij nu ergens bij die haven in de buurt was.

We aten de rest van het stokbrood en dronken de wijn op, ook de tweede fles die Anna nog had verstopt. Ze vertelde me dat ze elk jaar met kerst naar de loods komt en al vaak geprobeerd heeft de draaimolen aan de praat te krijgen, voordat ze zich gerealiseerd had dat de aggregaten natuurlijk al lang leeg waren. Dat het eigenlijk niet uitmaakte en de draaimolen ook zo wel mooi was. Ik vertelde haar mijn leeftijd en mijn gewicht en dat ik geen broers had.
Anna werd moe. Ze had veel gepraat. Toen ze sliep, dekte ik haar toe met de dekens. Bowser werd nog een keer wakker, keek even alsof hij weer ging blaffen, maar ging – met zijn andere kant naar de ton – weer liggen. Ik probeerde, zo goed als ik kon, het vuur aan de gang te houden en dacht erover na hoe goed het was om mensen te leren kennen.

Niet ver hier vandaan is een definitief andere sterrenhemel.

Tekst: Dennis Gaens
Illustratie: Chris Berenbak

Klik hier voor alle vakken van de ANS december 2009.