ANS-Online

In den beginne was er niets, vervolgens ontstonden allerhande zaken waarvan we de wortels alweer uit het oog zijn verloren. Daarom gaat ANS elke maand op zoek naar de basis van de trends in het begin van deze onzekere eeuw.

Tekst: Iris Ruijs
Foto: Archief Polefitness

Wie het woord paaldansen googled, krijgt geen hele lijsten met pornosites te zien. Misschien verbazingwekkend voor de geile man, niet meer voor de sportieve vrouw. Vanwege de fysieke eisen waaraan de danseressen moeten voldoen – en daarmee worden geen grote ronde borsten bedoeld – zien sommige mensen de dans als een volwaardige sport. Cursussen en workshops worden reeds gegeven aan een tiental sport- en dansscholen in Nederland. Er lijkt sprake te zijn van een heuse paaldanstrend.
Nederlandse fans mogen in hun handjes knijpen: Nederland heeft een tweevoudig wereldkampioen paaldansen in huis, Denise Mulder. Dat de eerste wereldkampioenschappen paaldansen – in de Escape in Amsterdam – afgelopen november zijn gehouden, doet niks af aan haar titels. ‘Ik heb in Amerika meegedaan aan de wereldkampioenschappen striptease. Daar ben ik Miss Nude World Pole Champion 2003 en 2004 geworden. Eigenlijk hetzelfde als wereldkampioen paaldansen.’ Het is niet voor niets dat het zwaaien en hangen aan de paal onderdeel zijn van de kampioenschappen striptease, oftewel de Miss Nude World verkiezingen. Zoals menigeen kan raden, komt het paaldansen oorspronkelijk uit deze scene.

Paalfitness
Denise Mulder ziet haar bezigheid niet als iets seksueels. ‘Het hangt er van af hoe en waar je danst. Het kan op een erotische manier, maar dat hoeft niet. Je kunt er alle kanten mee op, mannen ook. Op het moment dat paaldansen wordt gecombineerd met gogodansen (het energieke dansen dat discotheken soms als act hebben, red.), ontstaat een complete workout. De conditie komt aan bod met het gogodansen en krachttraining door het gebruik van de paal. Die combinatie vind ik een sport en noem ik polefitness.’
Niet iedereen ziet het slingeren rond een paal als sport. ‘Wat sport wordt gevonden, is tijdsafhankelijk. In de Middeleeuwen werden bijvoorbeeld activiteiten als sport beschouwd die nu absoluut niet meer onder die noemer vallen, zoals het ringsteken wat ridders deden,’ aldus Kjeld van Druten, docent Sport en Bewegen aan de Hogeschool INHOLLAND Haarlem. ‘Of paaldansen in de toekomst als echte sport wordt erkend, hangt af van de ontwikkeling die het doormaakt. Ik kan me voorstellen dat het een jurysport wordt, waarbij een jury niet alleen de moeilijkheid van de bewegingen beoordeelt, maar ook hoe sensueel die overkomen. Die erotische ondertoon zal er waarschijnlijk altijd blijven.’

Avontuurlijk en uitdagend
Van Druten ziet een verbreding van hetgeen sport wordt genoemd. Denk bijvoorbeeld aan darten. Trendwatcher Ista Boszhard ziet daarnaast een trend naar meer nieuwe dansvormen. ‘Door ervaringen die in het buitenland worden opgedaan en toenemende interculturele contacten, ontstaan veel nieuwe vormen die volop worden uitgeprobeerd.’ In Rapportage Sport 2003 van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) staat dat nieuwe sporten inderdaad hun intrede doen. Ook zou een trend gaande zijn van participant naar passant; iemand blijft niet zijn hele leven lang zich specialiseren in bijvoorbeeld voetbal, maar gaat van tijd tot tijd op zoek naar een nieuwe uitdaging. Dat de data van het SCP dit laatste niet geheel bevestigen, zou mogelijk kunnen worden verklaard door het feit dat de data slechts één jaar beslaan en niet veel mensen binnen dat tijdsbestek wisselen van sport.
In het onderzoek van het SCP komt tevens naar voren dat burgers tegenwoordig meer op zoek zijn naar unieke en avontuurlijke belevenissen. Nieuwe sporten uitproberen hoort daarbij. Trendspotter Lisa Johnson signaleert dit ook. In haar artikel Desperately seeking something new schrijft ze over vrouwen die op zoek zijn naar naar avontuur. Doordat zij aan allerlei nieuwe actviteiten meedoen, krijgt hun zelfbewustzijn een boost en verandert hun idee over het beeld wat anderen van ze hebben. Zo zou paaldansen ervoor kunnen zorgen dat vrouwen zich sexy gaan voelen.

Verdomhoekje
Alle bovenstaande ontwikkelingen in de sport zijn kenmerkend voor de hedendaagse populariteit van paaldansen. Paaldans is nieuw, het grote publiek begint er langzaam van te proeven. Paaldans is uitdagend door haar erotische aard. En paaldans is uniek, je buurvrouw doet het je niet na. De populariteit wordt bovendien bevorderd door bekende personen die er aandacht aan besteden. Zo danste Katja Schuurman in de film Oesters van Nam Kee rondom een paal en zijn er bij Oprah demonstraties gegeven.
Toch denkt trendwatcher Boszhard niet dat paaldans het gaat maken. ‘Misschien dat een kleine groep interesse blijft houden, maar de trend zal niet doorzetten. Hij zal geruisloos overwaaien.’ Is er geen sprake van een zogenaamde self-fulfilling prophecy? Boszhard denkt van niet. ‘Sportscholen en de media kunnen wel blijven roepen dat paaldansen geweldig is, maar uiteindelijk bepaalt de consument of iets aanslaat of niet. Paaldansen is geen consumententrend, het is een markttrend. De trend onder consumenten is fit en gezond willen blijven.’
Mulder daarentegen, denkt dat de trend gaat doorzetten, al zal het nog een aantal jaar duren voordat paaldansen is ingeburgerd. ‘Sommigen hebben nog steeds het idee dat paaldansen vies is, het zit nog steeds in het verdomhoekje.’
Dat vrouwen niet massaal aan de paal gaan, is niet gek. De dans bestaat voornamelijk uit met de benen wijd en ondersteboven aan de paal hangen. Niet de meest charmante poses om je sexy en sensueel bij te voelen. Bovendien staat het stripteasebeeld te veel in de weg om de trend te doen doorzetten. Dat beeld verdwijnt niet zomaar; stripclubs blijven paaldansacts aanbieden en de erotische aard blijft eveneens. Dus bedenk voordat je die paal van 575 euro koopt of je nog een cursus wilt volgen, want binnenkort zul je voor tips van de experts weer naar de stripclub moeten.

Klik hier voor alle artikelen van ANS januari 2006.