ANS-Online

Duffe opsommingen of ultiem entertainment? Iedere maand verschanst ANS zich in de collegebanken om een genadeloos oordeel te vellen over het onderwijs – deze keer aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Tekst en foto: Iris Ruijs

College

Grondige studie van vraagstukken uit de politieke en sociale filosofie. Donderdag 11 mei, 16.00 tot 18.00 uur, Auditorium C van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte te Leuven.

Docent
Prof. dr. A. Van de Putte

Uitstraling
Strenge, wijze grijsaard met passie voor oreren

Inhoud
Dé oplossing voor de problemen van de multiculturele maatschappij

Publiek
Zwijgende vierdejaars met blauwe vingers van het schrijven

Eindcijfer
7

Zodra professor Van de Putte het lokaal binnentreedt, verstommen de studenten en houden ze hun pen in de aanslag. De oude man, strak in pak, is een kwartier te laat, maar verontschuldigt zich niet. Hij neemt plaats achter de spreekstoel, slaat zijn dikke map open en begint direct met de stof. ‘Vandaag zal ik u vertellen over societal culture. Cultuur treedt ons leven binnen als een keuzecontext; zij biedt opties voor diverse lifestyles.’ Hij verhaalt verder over multiculturalisme en liberalisme. Het 25-koppige publiek pent zo snel mogelijk mee met de stortvloed aan woorden. Tijdens zijn verhaal kijkt de spraakwaterval geen enkele keer in zijn papieren. Hij blikt vriendelijk het zaaltje in en diept alles op uit het blote hoofd. Tientallen jaren ervaring als hoogleraar hebben van hem een professional gemaakt. Een slokje water heeft hij niet nodig. De toehoorders evenmin; in tegenstelling tot studenten aan de RU heeft niemand een flesje drinken bij zich.
De studenten zitten aan Amerikaans ogende collegebankjes – het tafelblad is opklapbaar en ondersteunt alleen de rechterarm. Geen enkel blaadje glijdt van de schuin aflopende tafeltjes af. De enige die een greep naar de grond doet, is een jongen die zijn mobieltje achter zich heeft laten vallen. Waar een Nijmeegse student hem zonder gène zou oppakken en respectloos zou sms’en, kijkt de jongen angstvallig naar Van de Putte alvorens zijn gsm zo onopvallend mogelijk te pakken en op te bergen. Zijn voorzichtige handeling is begrijpelijk wanneer een van de studenten later vertelt dat Van de Putte erg streng is. ‘Het vorige college werden twee meisjes gesommeerd te vertrekken. Zij fluisterden eventjes.’
Een halfuur noeste arbeid van de toehoorders verder, onderbreekt de prof plots zijn verhaal door een krijtje te pakken en drie woorden op het bord te schrijven. Tot zover de visuele ondersteuning. Nou is een college dat volledig bestaat uit een Powerpoint-presentatie altijd nutteloos, slechts luisteren is het andere uiterste. Academisch ten top, maar enkele sheets ter illustratie dragen toch wel bij aan het onthouden en begrijpen van de stof. Bovendien vormt het een welkome afwisseling. Gelukkig is het college zonder dia’s en dergelijke ook goed te volgen. Het verhaal is gestructureerd en sommige zaken worden op twee of drie verschillende manieren uitgelegd. Het publiek hoeft niet alleen naar de interessante en serieuze uitweidingen van filosofische denkbeelden te luisteren. Een cynisch grapje zo nu en dan behoort ook tot de collegestof.
Na een uur kondigt de docent een pauze van tien minuten aan. Hij rent nog net niet het lokaal uit, maar tijd om hem aan te spreken en iets te vragen, krijgen de studenten niet. Daar lijken ze echter ook niet veel behoefte aan te hebben. Terwijl sommigen hun aantekeningen bijwerken, zoeken anderen de zon op.
Buiten zit een aantal studenten op een grasveldje temidden van goed onderhouden struiken en bomen. Naast het veld ligt een pad van kasseien dat langs de paar sfeervolle oude, met klimop en blauwe regen begroeide gebouwen van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte loopt. Het is te proeven dat de wortels van de Katholieke Universiteit Leuven reeds in de vijftiende eeuw liggen. Vergeleken bij deze universiteit is de RU een groot blok beton zonder sfeer en geschiedenis. Opvallen doet de faculteit niet, aangezien de smalle ingang van het mooie parkachtige terrein aan een druk straatje tussen winkels en huizen ligt. Een hoge oude smeedijzeren poort geeft toegang. Bovenaan is Institute Supérieur de Philosophie te lezen. Het is gelukkig het enige Franstalige aan de faculteit; onderwijs wordt in het Nederlands gegeven.
Wanneer Van de Putte het lokaal weer opzoekt, volgen de studenten, die hem al die tijd vanuit hun ooghoeken in de gaten hebben gehouden, gedwee. Dit uur is de stof wat algemener van aard. De docent praat over de rol van filosofie in de huidige tijd. ‘Is filosofie nog nodig of zijn alle problemen al opgelost?’ Alhoewel deze vraag een uitstekend uitgangspunt voor een interessante discussie zou kunnen zijn, is dat helaas niet de bedoeling. Het dient uitsluitend om over na te denken. De prof praat alweer door.
Net zoals in het eerste gedeelte van het college stellen de studenten geen vragen, ondanks de af en toe pittige inhoud. Zoals een van hen na afloop aangeeft, zou Van de Putte ‘op zijn pik zijn getrapt als hem een vraag wordt gesteld.’ Jammer, aangezien het een goed docent betaamt het stellen van vragen niet te ontmoedigen. Van de Putte doet echter geen enkele moeite zijn publiek bij het college te betrekken. Hij gaat ervan uit dat de studenten vanzelfsprekend zijn geïnteresseerd in hetgeen hij vertelt. Dat mag worden verwacht van laatstejaars en lijkt hier ook het geval. De toehoorders tonen veel respect voor hun filosoof door hem niet uit zijn concentratie te halen. Daar kunnen sommige Nijmeegse studenten nog een puntje aan zuigen.
Van de Putte besluit het college met een boeiend betoog: ‘Als het volk in discussie is, ligt de politieke macht bij geen van hen en toch bij allen. De macht ligt in het tussen, in het samen spreken en handelen. Daar is de stabiliteit; in die gemeenschappelijke ruimte waar de macht groeit. Daarom moet die publieke ruimte worden gereactiveerd om het probleem van multiculturaliteit op te lossen.’ Hierna verlaat Van de Putte het lokaal even vlug als in de pauze. Alleen degenen die hem achterna snellen, kunnen hem aanschieten; een kleine kans die door niemand wordt benut.

Het Laatste Oordeel der Studenten
Enigszins verbazingwekkend zijn de toehoorders unaniem vol lof over Van de Putte. De ‘éminence grise’ kan typeringen als ‘wijze mammoet’, ‘rasechte redenaar’ en ‘de Aristoteles van Leuven’ in zijn zak steken. Dat is te danken aan zijn grote kennis en ‘overdonderende ervaring’. Hij zou wel wat meer voorbeelden mogen aanhalen en ‘minder repetitief’ te werk gaan. Verder hoeft er volgens de studenten niets te worden veranderd aan zijn doceerkwaliteiten: ‘Zijn stijl is zijn charme.’
Niet alleen over de prof zijn de studenten enthousiast, ook het thema van het college wordt enorm gewaardeerd. Het is ‘brandend actueel’ en ‘doet nadenken’. Een student zegt: ‘Iedereen zou tegenwoordig een dergelijke cursus over multiculturaliteit moeten volgen.’