Commentaar
Bestaat er een studie die zijn volledige duur interessant blijft? Ik denk het niet. Telkens wanneer ik hierover klaag vertellen mensen mij: ‘Elke studie heeft zijn mindere kanten, daar moet je gewoon even doorheen.’ Even doorheen? Pardon? Als ik het goed begrijp, ben ik mijn tijd aan het verdoen met het leren van dingen waar ik nooit iets aan zal hebben, puur om het papiertje te halen. Wanneer ik twijfel over mijn studie, denk ik meteen terug aan het interview in de septemper-ANS van dit collegejaar. Daarin verkondigt A.F.Th. doodleuk dat zijn docenten een beurs voor hem gingen zoeken omdat hij een jaar lang alleen maar Nietzsche wilde lezen. Natuurlijk werkt het nu niet meer zo. Maar geeft toe: het klinkt goed.
Als u benieuwd bent wat ik studeer, ik zal er eerlijk voor uitkomen: Sociologie. ‘Wat doen die lui eigenlijk?’ hoor ik u denken. Niet veel meer dan met gegevens goochelen in SPSS en daar voorlopige waarheden uit laten rollen. Ik heb daar eens goed over nagedacht. Stel, je stelt je respondent twee vragen: ‘Eet u ongezond?’ en ‘Kijkt u naar De Tokkies?’. We gooien de resultaten eventjes in SPSS et voilà: Mensen die ongezond eten kijken vaker naar De Tokkies. In het volgende onderzoek kijken we ook naar ‘opleidingsniveau’. En wat zien we dan? Lager opgeleiden kijken vaker naar De Tokkies én eten vaker ongezond eten. Een derde onderzoek: in de enquête wordt ook gevraagd naar het inkomen. We voeren weer een goocheltruc uit in SPSS en er is weer een nieuwe waarheid geboren: Lager opgeleiden kijken vaker naar De Tokkies en verdienen minder. Mensen die minder verdienen eten ongezonder.
Het is kortom alleen mogelijk de waarheid te achterhalen als alle mogelijke factoren worden meegenomen in een onderzoek. Theoretisch gezien dus ook de vragen: ‘Heeft u ooit de vreugdedans van een monotreem mogen aanschouwen?’ en ‘Eet u bij negerzoenen altijd eerst het chocoladen omhulsel eraf?’ Natuurlijk is het nooit mogelijk om alles te vragen of om elke plausibele reden te bedenken. De echte waarheid zullen we dus nooit achterhalen. Dat idee zorgt niet bepaald voor een goede motivatie Sociologie af te maken.
Het bracht wel mij op het idee voor een stelling voor de Welles Nietes van deze maand: de wetenschap komt dichter bij de waarheid. Toen we hier vijf minuten langer over nadachten, kwamen we tot de conclusie dat elke wetenschapper die we zouden benaderen direct zou vragen wat de waarheid precies is en of die überhaupt bestaat. Die stelling is het dus niet geworden, want dan zou de Welles Nietes verzanden in een hele andere discussie. Persoonlijk vind ik dat wel een interessante discussie. Misschien is Filosofie iets voor mij. Ach, die studie heeft vast ook zijn mindere kanten.
De hoofdredactie.
