Met een M16 op schoot
De beelden van Katoesjaraketten, Gazastad in puin en honderden Palestijnse doden en gewonden staan op het netvlies gebrand. Hoe ziet het dagelijks leven van studenten in het veelbesproken Israël er uit? Een reportage over verkiezingen, dienstplicht en grenscontroles.
‘Bijna iedere student heeft, voordat hij of zij begon met studeren, enkele jaren verplicht in het leger gezeten. Mannen én vrouwen. De mannen moeten drie jaren dienen, vrouwen twee.’ Aan het woord is de voorlichter van de Hebrew University in Jeruzalem. Ook tijdens hun studie moeten Israëli’s ieder jaar dertig dagen terugkomen om te dienen als reservisten. Rita Clausner – een mooi meisje met een verlegen oogopslag – was een van hen. ‘Iedereen krijgt een eigen M16 die je altijd bij je moet houden. Wanneer ik in het weekend in de bus naar huis reed, voelde ik me altijd erg ongemakkelijk met dat ding op schoot. Stel dat ik hem kwijt zou raken!’
De grootste en oudste universiteit van Israël ligt bovenop een berg aan de rand van Jeruzalem. Vanaf de campus kijk je kilometers uit over de stad die al decennia lang een prominente rol speelt in het conflict tussen Joden en Palestijnen. In 2002 ontplofte hier tijdens de lunchpauze een bom in de mensa. Negen studenten kwamen om het leven en meer dan tachtig studenten raakten gewond. De voorlichter vertelt: ‘Het was een schokkende gebeurtenis voor iedereen op de universiteit. Het gevoel van onveiligheid zorgt altijd voor onrust.’
Veiligheidstrauma
Lopend over de markt in Jeruzalem wordt iemand aangesproken door een beveiligingsbeambte. Hij moet de inhoud van zijn tas laten zien, om te bewijzen dat hij geen wapens bij zich heeft. Zomaar een voorbeeld van de strikte veiligheidsmaatregelen die hier aan de orde van de dag zijn. Inwoners van Jeruzalem kijken er allang niet meer van op. De vele bomaanslagen uit het verleden maken dat niemand dit als een inbreuk op zijn of haar privacy ervaart; iedereen lijkt wel een slachtoffer van een aanslag te kennen.
Op bezoek bij het Israëlische Rode Kruis passeren de meest extreme verhalen de revue. Zo vertelt een medewerker dat hij opgeroepen werd om hulp te verlenen na een zelfmoordaanslag. Een vriend van hem bleek ook slachtoffer. Zijn vriend overleed, maar de dader leefde nog en kreeg medische zorg. ‘Iedere patiënt verdient hulp’, verklaart de medewerker. ‘Ook als deze zelf de oorzaak van het bloedbad is.’
De onveiligheidsgevoelens die er onder de bevolking heersen, zie je terug in de Israëlische verkiezingen. ‘Security’ is hierbij het belangrijkste thema. Op 10 februari jongstleden gingen de Israëli’s naar de stembus. Door de oorlog in Gaza hebben de verkiezingscampagnes amper aandacht gehad en leken de verkiezingen voor de gewone burger geen prioriteit te hebben. Verwacht werd dat de rechtse partij Likud van oud-premier Nethanyahu en de ultrarechtse partij Yisrael Beiteinu van Avigdor Lieberman zouden winnen. Zij zijn niet bereid om concessies te doen aan de Palestijnen. ‘Onderhandelen over de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever werkt blijkbaar niet. We hebben ons teruggetrokken uit Libanon in het noorden en uit de Gazastrook in het zuiden, toch leidde dit beide keren tot oorlog’, aldus Ariël Kodler, campagnemedewerker van de Likud-partij.
Uitzichtloosheid
Ctrl-Alt-Delete. Het staat met grote graffitiletters aan de Palestijnse zijde van de 5 meter hoge afscheidingsmuur gekalkt. Een stil, maar duidelijk protest. Deze muur is door de Israëli’s langs de gehele linie van de Westelijke Jordaanoever gebouwd. Het prikkeldraad en de mannen met mitrailleurs bij de grenspost doen denken aan een zwaarbewaakte gevangenis. Naast ons staat een Palestijn, wiens auto grondig wordt doorzocht. Wij mogen na een korte check gewoon doorrijden.
Op de Westelijke Jordaanoever wonen 2,5 miljoen Palestijnen. Daarnaast zijn er 149 Joodse nederzettingen gebouwd. Joodse kolonisten trokken hier heen om zich er te vestigen in de overtuiging dat ‘God hen dit land heeft beloofd’. Deze nederzettingen worden door de Palestijnen, maar ook door de Verenigde Naties, gezien als een cruciale belemmering van het vredesproces. De Joodse nederzettingen, en de wegen er naar toe, worden omringd door hoge muren. Beide zijn verboden gebied voor Palestijnen. Hierdoor wordt de Westelijke Jordaanoever opgedeeld in eilandjes van
Palestijns grondgebied, omsingeld door Joodse enclaves.
Door de komst van de beruchte muur tussen Israël en Palestina is het aantal zelfmoordaanslagen de laatste jaren drastisch verminderd. Toch lijkt de kans op vrede, na het disproportionele oorlogsgeweld van de Israëli’s in Gaza, kleiner dan ooit. Ook de uitkomst van de verkiezingen gaat waarschijnlijk niet voor een oplossing van het conflict zorgen. Ondanks dat de gematigde partij Kadima verrassend de overwinning in de wacht sleepte, is het nog onduidelijk wie er gaat regeren. Het rechtse blok heeft namelijk grotere kansen om een coalitie te vormen. ‘Het maakt niet uit wie er gaat regeren’, zegt journalist Nasser Atta somber. ‘Binnen nu en twee jaar valt het Israëlische kabinet voor de zoveelste keer en is er nog steeds geen oplossing voor het conflict met de Palestijnen.’
Ondertussen wordt er aan de Hebrew University in
Jeruzalem gewoon doorgestudeerd. Zo is er in de kelder van de universiteit een multimediaruimte ingericht. Hier zijn video-opnames van alle belangrijke colleges opgeslagen. Studenten die opgeroepen worden voor militaire dienst kunnen, wanneer ze terugkomen, hier de collegestof bijwerken. Vooralsnog is de Geneeskundeafdeling het drukst bezocht. Na de ervaringen in het leger willen studenten leren om mensen beter te maken, in plaats van oorlog
te voeren.
Deze reis werd gemaakt door een groep studenten van de BKB-academie. Deze academie maakt ieder jaar een reis naar een land waar op dat moment verkiezingen zijn. Kijk voor meer informatie en foto’s van de reis op BKBacademie.nl
