ANS-Online

De Opening van het Academisch Jaar, een bezoek van de burgemeester of het begin van het weekend: er valt altijd wel iets te vieren tussen Huize Heyendaal en het Sportcafé. Tijd voor een rondje uni om de borrelcultuur in kaart te brengen.

Tekst: Erik Denessen en Pepijn Reeser
Foto: Sjors Overman

We borrelen wat af. Studenten weten waar ze moeten zijn om goedkoop tot zelfs gratis te drinken, namelijk bij de samenkomsten die studieverenigingen en afdelingen geregeld organiseren. Het Nijmeegse docentencorps bezoekt het terras van het CultuurCafé minder frequent dan de studenten, maar haakt toch graag in voor een drankje. Zo veel als er wordt geborreld, zo weinig is er bekend over de aard en omvang van het fenomeen.
Aangezien er niet zoiets bestaat als Bureau Borrelzaken, blijkt het lastig te achterhalen hoeveel borrels op de campus plaatsvinden en welk bedrag ermee is gemoeid. De Universitaire Restauratieve Dienst (URD) zou een goed startpunt moeten zijn: deze zorgt immers voor het onontbeerlijke bier en de bitterballen. Directeur Gusta Cirkel kan helaas slechts enkele indicaties geven. ‘De URD draaide vorig jaar een omzet van 1,2 miljoen euro op de post “catering en evenementen”. Dit betreft niet alleen de kosten van alcoholica en versnaperingen, maar omvat bijvoorbeeld ook de maaltijden die bij het Honoursprogramma worden geserveerd.’ Het beeld wordt verder vertroebeld doordat lang niet alle borrels op de campus door de URD worden verzorgd. Dat er alleen al in het CultuurCafé dagelijks minimaal één speciale of minder speciale gelegenheid wordt gevierd, geeft toch aan dat het een omvangrijk verschijnsel met dito omzet betreft.

Aansluitend alcohol
Een kleine rondgang langs de faculteiten leert dat daar slechts sporadisch sprake is van georganiseerde gezelligheid. Een borrel is bijvoorbeeld op zijn plaats als er afscheid wordt genomen van een collega. Speciaal gezelligheidsbudget bestaat echter niet en borrels worden nauwelijks als op zichzelf staande activiteit georganiseerd. Het heeft er alle schijn van dat academische arbeid en alcohol in de ogen der faculteitsbestuurders moeilijk samengaan: zij reageren terughoudend op de vraag hoe vaak zij formeel of spontaan een collegiaal drankje drinken. Nijmeegse wetenschappers willen serieus worden genomen en niet als drankorgel bekendstaan.
Die paar faculteitsrecepties per jaar zijn niet verantwoordelijk voor het dagelijks gevulde CultuurCafé. Veel bijeenkomsten blijken dan ook impulsief te ontstaan. URD-directeur Cirkel: ‘Op de universiteit is borrelen een zeer informele aangelegenheid. Het betreft meestal collega’s die na het werk nog iets gaan drinken. Dit in tegenstelling tot de bedrijfscultuur in het UMC St. Radboud: daar wordt het hele jaar door vierentwintig uur per dag gewerkt. Om collegiale banden te bevorderen zijn daar wel speciale potjes om gezamenlijke borrels uit te betalen. Je zou het een borrelcultuur kunnen noemen.’
Voor actieve studenten valt op de campus behoorlijk wat te borrelen. Verenigingen organiseren borrels met thema’s zoals Suske en Wiske, playbackshow, Twister en sex on the beach. Bijzonder activerend is de Dance dance revolution-borrel, waarbij bezoekers op een Japanse arcademachine hun danskunsten mogen vertonen. Daarnaast worden lezingen, activiteiten en vakken vaak afgesloten met een informeel samenkomen. Wie zich inzet tijdens de introductie of op een van de universitaire voorlichtingsdagen wordt daarvoor door Dienst Studentenzaken (DSZ) rijkelijk beloond. Volgens Wouter Heinen, hoofd voorlichting DSZ, is dat een goede traditie. ‘Borrelen is een heel aangename manier om een activiteit af te sluiten waarvoor veel mensen zich hebben ingezet. Behalve het aangenaam verpozen worden er vaak handige contacten gelegd en soms komt het tot concrete afspraken of samenwerking waarvoor anders allerhande omwegen nodig zijn.’

Laffe borrelaars
Heinen meent dat borrelen niet alleen gezellig is, maar ook iets oplevert. Hij staat hierin niet alleen. Volgens onderzoekers van het Economisch Bureau van de ING-bank, zorgen borrels ervoor dat mensen zich in hun werkomgeving doorgaans veiliger en vertrouwder voelen, omdat ze elkaar beter kennen. Ze zijn dan minder geremd in omgang en communicatie en uiten makkelijker hun ideeën, wat de creativiteit ten goede komt. Het klinkt als het intrappen van een open deur, maar wat te denken van de implicaties voor onze eigen universiteit? Om het werkklimaat en de communicatie tussen en binnen verschillende afdelingen te verbeteren, lijkt borrelen het ei van Columbus. Is het tijd voor het College van Bestuur om borrelen verplicht te stellen?
Ben Dankbaar, hoogleraar Bedrijfswetenschappen, reageert genuanceerd: ‘Of het nu een borrel, een lunch of een gesprek bij de koffieautomaat is: iedere manager weet dat informeel contact in een organisatie erg belangrijk is. Daar ontstaan vaak nieuwe ideeën en het brengt mensen in contact. Maar dat er meer borrels moeten worden georganiseerd, zodat er meer ideeën ontstaan, is overdreven.’
Het wegnemen van remmingen en bevorderen van contact hoeft natuurlijk niet altijd onder het genot van een alcoholische versnapering te gebeuren. Onder de activiteiten die Personeelsvereniging Radboud organiseert, vallen volgens bestuurslid Jan Medendorp juist bewust geen borrels. ‘Wij doen aan voetbal en tafeltennis, maar we spelen geen derde helft. Omdat we worden gesubsidieerd, willen we alle schijn vermijden dat we geld opmaken aan drank.’ De angst vanwege alcohol imagoschade op te lopen, wordt bevestigd. Of willen de leden van de gezelligheidsvereniging beweren dat iedereen met de auto komt?
Dat er over het gebruik van alcohol tijdens en na kantooruren liever niet wordt gesproken en harde cijfers nergens zijn te vinden, is niet zo vreemd. Het neemt niet weg dat op de campus de nodige glazen worden geledigd. ‘Hard werken is één ding, je wilt ook wel eens ontspannen met iets anders dan een kopje thee’, merkt Marilou van Bremen, secretaresse bij het Institute for Molecules and Materials, terecht op. ‘Ik heb aan het eind van een mooie zonnige dag ooit last minute een kratje bier gehaald bij een studievereniging. Natuurlijk trekken ook medewerkers en docenten wel eens spontaan een fles wijn open.’

Ook ANS organiseert een borrel. Iedereen die het leuk lijkt om te schrijven/fotograferen/tekenen/webloggen voor ANS is van harte welkom om op woensdag 9 mei om 16:00 uur een biertje te komen drinken op ons kantoor: Heyendaalseweg 141, kamer -1.250.