ANS-Online

Een schreeuwende pedel, stijve mantelpakjes en liters bier: ANS maakte een rondgang langs constitutieborrels. Wat bezielt besturen om drie maanden lang borrels af te lopen en elkaar te feliciteren?

De constitutieborrels vieren weer hoogtij. In de eerste maanden van het nieuwe collegejaar organiseert vrijwel elke vereniging een receptie om het nieuwe bestuur te presenteren. Verenigingen hoppen van borrel naar borrel om de besturen te feliciteren met hun functie, oftewel te recipiëren. Onzinnige cadeaus en het jatten van de pedelstaf zijn onlosmakelijk verbonden met deze formele gelegenheid. Met zo’n vijf borrels per week kost het veel tijd en geld en kom je iedere keer dezelfde mensen tegen. Is het de moeite waard? ‘Alleen als de benzine eruit is te zuipen!’

Afgeragde jasjes en lulverhalen
Met de vele tradities lijken constitutieborrels een typisch corporale aangelegenheid. De mannelijke bestuursleden zijn gehuld in pak en de vrouwen presenteren zich in mantelpakjes. Bij roeiverenigingen dienen daaroverheen de bestuursjasjes te worden gedragen. Deze felgekleurde, oversized kledingstukken worden ieder jaar doorgegeven aan het volgende bestuur. Op de constitutiereceptie van roeivereniging Phocas
springen de roeiers van Asopos de Vliet (AV) uit Leiden het meest in het oog met hun afgeragde paarse vodden die bijeen worden gehouden met spelden. Phocas boft, hun jasjes zijn drie jaar geleden nog vernieuwd.
Het feliciteren van een bestuur dient in een vaste volgorde te gebeuren: eerst de voorzitter die in het midden staat, dan de vice-voorzitter aan de rechterhand, vervolgens de secretaris aan de linkerhand en daarna eventuele overige bestuursleden. Tijdens het recipiëren geeft de voorzitter van het uitgenodigde bestuur een speech waarin hij aan de hand van een cadeau een link legt tussen beide verenigingen. Dit wordt niet altijd even goed voorbereid. Zo blijkt tijdens de borrel van de Studenten ProgrammeringsCommissie (SPC) dat de sociologen van Den Geitenwollen Soc (GWS) niet op de hoogte zijn van het feit dat het SPC-bestuur een cadeau verwacht. Door tijdsgebrek worden een batterij en een pak thee van de GWS-kamer gegrist. Hun verhaal hierbij? ‘Een symbolisch lulverhaal over het toewensen van warmte’, aldus GWS-voorzitter Juriaan van Kan.

Jatten is de norm
Geheel in lijn met het corporale karakter van de borrels is het geoorloofd te jatten. Wanneer iets wordt ontvreemd, mag de dief een brief schrijven waarin een tegenprestatie van de beroofde vereniging wordt geëist. De gedroomde buit voor genodigden van een constitutieborrel is de pedelstaf. De taak van de pedel is om met deze staf luid op de grond te bonken en de naam van het volgende bestuur dat mag recipiëren aan te kondigen. Een onofficiële traditie is om de pedel zo dronken mogelijk te voeren, iets waarvan Phocas-pedel Bas Peeters luttele uren tevoren op de hoogte werd gebracht. ‘Met die traditie was ik het niet helemaal eens’, zegt hij enigszins aangeschoten om zeven uur ’s avonds. Het oude bestuur giet nog een biertje in zijn megafoon. Om diefstal te voorkomen worden de al dan niet beschonken pedel en staf vaak bijeen gehouden met kettingsloten of tape. Ook zijn er beschermheren die de pedel assisteren in het bewaken van zijn staf.
Niet elke constitutieborrel is even traditioneel. Zo neemt het bestuur van SPC in casual shirtjes met Cultuur op de Campus logo cadeaus in ontvangst en zijn ze niet volgens de vaste volgorde opgesteld. Het gastenboek is tweeledig: aan het echte boek is nog een creatief geknutseld bord vastgeketend met daarnaast een potje vingerverf. Ook de traditionele beschermheren zijn bij SPC ver te zoeken. Dit gebrek aan
beveiliging heeft tot gevolg dat de staf met de daaraan vast getapete pedel ruw naar buiten wordt gesleept. Chaos ontstond ook bij de receptie van Natuur- en Sterrenkundevereniging Marie Curie. GWS-voorzitter Juriaan vertelt: ‘Het bestuur vond het ontzettend spannend, ze waren zenuwachtig en kwamen ongelukkig over. Bètamannetjes in hun natuurlijke habitat dus.’ Ook als gasten staan de bètaverenigingen volgens Juriaan niet goed te boek. ‘Ze jatten veel en komen onaangekondigd op borrels. Ik vind dat stijlloos.’

Gezelligheid kent geen prijs
Constitutieborrels worden vaak opgeluisterd door zusterverenigingen uit andere steden. Op de vraag of het de moeite waard is stad en land af te reizen voor dit soort recepties, antwoordt een van de bestuursleden van het Leidse AV: ‘Als de benzinekosten eruit te zuipen zijn wel’. Drank blijkt een belangrijke factor in het succes van een constitutieborrel. Wanneer er veel besturen zijn kan het uren duren voordat je aan de beurt bent om te recipiëren. Drank is dan het uitgelezen middel om de tijd te doden. Ook voor Bas Borst, vice-preses intern van Argus, is het van belang of er gratis onbeperkt kan worden gedronken. ‘De constitutieborrels van grotere verenigingen zijn meestal goed verzorgd, daar is de drank afgekocht. Bij kleinere verenigingen krijg je vaak maar een of twee consumptiebonnen. Dan wegen de baten van het bezoeken van de borrel niet op tegen de kosten’, verklaart Bas. Waar de baten behalve gratis drank verder uit bestaan, weet hij zelf ook niet precies. ‘Het is traditie en het is gezellig.’
Dat een afgekochte bar geen garantie is voor een gezellige avond, blijkt wanneer een in mantelpakje gehulde dame op de Phocas-receptie tegen een collega-bestuurslid zegt: ‘Het is echt kei schraal, ik denk dat ik hier alleen ga indrinken en dan naar de stad ga.’

Alcohol of appeltaart?
De meeste bestuurders die hun tijd liever elders besteden of anderszins kritiek hebben op het fenomeen constitutieborrels, willen dit niet publiekelijk kenbaar maken. De angst om het zwarte schaap binnen de verenigingswereld te worden is groot. Een bestuurslid dat om deze reden liever anoniem wil blijven, vertelt: ‘Met name binnen studieverenigingen zijn de kosten voor constitutieborrels een issue. Leden hebben hier niet direct profijt van, maar betalen er via contributie wel aan mee. Van het geld dat naar zo’n borrel gaat zou je ook mooie activiteiten voor de leden kunnen organiseren.’ Met een volledig afgehuurde locatie als het
chique de Kolonie, waar de constitutieborrel van de Juridische Faculteitsvereniging plaats had, kunnen die kosten in de duizenden euro’s lopen. AKKU-secretaris Arne Pronk werpt hier een kritische blik op. ‘Verenigingen moeten het rendement wel in de gaten houden.’ Arne lijkt geen boodschap te hebben aan het gezelligheidsargument. ‘Ik zie het als werk. Ik kom naar borrels met een agenda, mijn doel is om bepaalde mensen te kunnen spreken.’ In het kader van netwerken kunnen constitutieborrels volgens Arne wel degelijk nuttig zijn. ‘Aan je eigen borrel heb je vrij weinig, dan spreek je iedereen maar vluchtig. Bij andere borrels
kun je mensen gemakkelijk aanschieten. Uit zulke gesprekken kunnen interessante dingen voortkomen, zoals het organiseren van een debat.’ Een enkele vereniging ziet toch meer in een andere vorm van contact leggen. Het AIESEC- bestuur koos er dit jaar bijvoorbeeld voor bij verenigingen langs te gaan met een appeltaart. Vice-voorzitter Kathrine van den Bogert vertelt: ‘Het oude bestuur zei ons dat ze vorig jaar een maand lang brak waren van het borrelen en dat je net zo goed met een taartje op visite kon gaan. Die manier van kennismaken bevalt ons veel beter en we merken ook dat andere besturen er positief op reageren.’
Wellicht zal de alcohol ooit nog definitief worden ingeruild voor de appeltaart.

Benieuwd naar de tegenprestatie van SPC? Kom dan op maandag 23 november om 13:00 uur naar de Rode Laars.

Klik hier voor de andere artikelen van ANS november 2009.