ANS-Online

Op zoek naar pareltjes uit ranzige studentenkeukens, schuift ANS iedere maand aan bij een avondmaaltijd. Wat schaft de pot en wat bakken de koks van culinaire kennisvragen? Deze maand: Ramadan

Tekst: Ciaran O’Connor en Stefan Meeuws
Foto’s: Marieke Haafkes

Ramadan moebarak. Gezegende ramadan.
Het begint langzaam te schemeren als Lola (21), tweedejaars Tandheelkunde, in de keuken rozijnen en kruiden aan de rijst toevoegt. Naast haar is Yahya (20), derdejaars Geneeskunde, druk bezig met een salade en tzatziki. Het aanrecht staat vol met pannen en schalen gevuld met specialiteiten uit de Perzische keuken. Wegens ruimtegebrek zitten niet-vastende huisgenoten noodgedwongen hun eten op schoot voor te bereiden. De keuken ontvlucht, zit Fatih (20), tweedejaars Geneeskunde in de kamer. Met veel precisie snijdt hij wortels in kleine reepjes. Proeven of het eten smaakt kan niet: tot zonsondergang wordt er gevast. Lola: ‘Als het niet lekker is, schrijf dan maar op dat Yahya heeft gekookt.’
Tijdens het koken vertelt het trio uitgebreid over de negende maanmaand van de islamitische tijdrekening. ‘Niet eten of drinken van zonsopkomst tot zonsondergang is de eerste dagen zwaar’, vertelt Yahya. ‘Als ik ’s avonds eindelijk mag eten, wil ik kwalitatief goed voedsel. Dan eet ik geen fastfood.’ Als de zon rond kwart over acht onder de horizon zakt, is het tijd voor maghrib, het avondgebed. Nadat er dadels uit Indonesië en Afghanistan zijn rondgegaan, trekken we onze schoenen uit en gaan Lola’s kamer binnen. Het vasten mag worden verbroken.
‘Op het moment heb ik geen tentamens, maar de ramadan vormt wat dat betreft sowieso geen probleem. Het leren duurt iets langer dan normaal, maar het is niet onmogelijk’ vertelt Lola. ‘De maand is een speciale ervaring. Als je na een tijdje aan het vasten bent gewend, is het raar wanneer het voorbij is. Ik ga het missen.’ De tafel staat vol met eten: rijst met rozijnen uit Afghanistan, kebab en kip naar Iraans recept. Lola’s moeder heeft speciale saus voor over de rijst gemaakt. ‘De ingrediënten zijn helaas geheim,’ lacht ze. ‘Maar we gebruiken allebei heel veel liefde als we koken.’
De ramadan vormt een van de vijf zuilen van het islamitische geloof. Yahya: ‘Iedereen moet natuurlijk zelf beslissen over deelname, maar niet meedoen is een keuze waar ik niet achter sta.’ Vanaf de puberteit vast iedereen in principe mee. Yahya herinnert zich zijn eerste jaren goed: ‘Ik was trots dat ik eindelijk mee mocht doen, maar ben het ook een keer vergeten. Op de middelbare school werden op donderdag lekkere puddingbroodjes verkocht. Ik nam een flinke hap en realiseerde me met volle mond dat ik eigenlijk aan het vasten was!’
Lola verdwijnt in de keuken om niet veel later terug te komen met een uitgebreid dessert. Verschillende smaken ijs op een bodem van verse stukjes banaan, abrikoos en diverse druiven. Tot slot mogen we een keuze maken uit een gigantische selectie theesmaken. Nu het geluid van knorrende magen is verstomd, willen we krakende hersenen horen.

Culinaire kennisvragen
In welk jaar werden voor het eerst chips gemaakt?
Yahya: ‘Ik denk rond de industriële revolutie.’
Lola: ‘Zie jij mensen op een zwartwitfoto chips eten?’
Yahya: ‘Dan zeggen we 1950.’

Helaas, honderd jaar te laat gegokt. In 1853 was een klant ontevreden over de aardappelschijfjes die hem werden geserveerd. De verontwaardigde kok loste het probleem op door zo dun mogelijke aardappelschijfjes te bakken. Geen breintje voor het drietal.

De ramadan duurt een maand. Hoe lang duurt de christelijke vastentijd?
Lola: ‘Veertig dagen? Of zijn dat de joden?’
Fatih: ‘Nee, ik denk vijf dagen, of zeven.’
Yahya: ‘Ik denk ook veertig.’

Wonder boven wonder duurt de veertigdagentijd, zoals de christelijke vastentijd ook wordt genoemd, veertig dagen. De moslims scoren hiermee hun eerste breintje.

Welke groente werd in 1540 als giftig en grootste veroorzaker van kanker gezien?
Fatih: ‘Misschien is het aardappel.’
Lola: ‘Nee, ik denk dat het iets vreemds is. In de middeleeuwen waren ze een beetje raar. Misschien is het tomaat.’
Yahya: ‘Tomaat klinkt wel raar.’

Raar maar waar. Tot in de late middeleeuwen dachten veel mensen dat deze rode groente afkomstig was van de duivel. Een breintje is verdiend.

Oleg Zhomitskiy houdt momenteel het wereldrecord mayonaise eten. Hoeveel mayonaise verorbert deze man in acht minuten?
Yahya: ‘Daar wil ik echt geen Youtube-filmpje van zien… Ik denk dat je binnen een minuut wel zo’n pot naar binnen kan werken. In een gewone pot zit vijfhonderd gram. Als je alles binnen kunt houden, dan moet zes kilo in acht minuten haalbaar zijn.’

Een dag lang vasten is niet bevorderlijk voor wiskundeknobbels. Ook al had Yahya zijn rekenmachine erbij gepakt, dan nog zat hij veel te hoog. Het record staat momenteel op 2,7 kilo.

Welke chilipeper is heter? De rode of groene?
Yahya: ‘Hmm… Ik verwacht dat ze allebei even heet zijn.’
Lola: ‘Ik denk dat dit een strikvraag is. Volgens mij zijn het de pitjes die belangrijk zijn.’
Yahya: ‘Laten we zeggen dat ze even scherp zijn.’

De kleur maakt inderdaad niets uit. Het is de grootte van de pepers die de heetheid bepaalt. Scherp opgemerkt. Hiermee verdient het team hun derde en laatste breintje.

Qabeli pilau
450 gr basmati rijst
0,75 dl plantaardige olie
2 middelgrote uien, gehakt
2,75 dl water
2 grote wortels
100 gr blauwe pitloze rozijnen
2 theelepels tsjar masala
¼ theelepel saffraan
1,5 l water
zout en peper

Laat de rijst minstens een half uur weken. Schil de wortels en snijdt ze in luciferdunne reepjes. Verhit 0,5 dl van de olie in een wok en roerbak de gehakte uien tot ze bruin zijn. Schep ze uit de pan en roerbak hierin bijvoorbeeld kip. Verhit de overige 0,25 dl olie in een pan en fruit de reepjes wortels tot ze lichtbruin zijn. Voeg de rozijnen toe, fruit ze op laag vuur tot ze beginnen te zwellen.
Voeg de uitgelekte rijst toe aan het kokende water (1,5 dl). Voeg een theelepel zout toe. Kook de rijst minstens 2-3 minuten voor en laat ze daarna uitlekken. Doe de rijst in een grote pan, strooi de tsjar masala en saffraan erover en voeg de wortels en rozijnen toe. Als bijgerechten zijn tzatziki en een salade met paprika en tomaat aan te bevelen. Daarmee wordt de maaltijd echt compleet.

Het juryrapport:
De Moslims vasten veertig dagen per jaar. Wellicht dat ze in die periode extra veel aan eten denken? Hun kennis van de cuisine is hoe dan ook op peil. Drie breintjes mogen ze in hun zakken steken.