ANS-Online

Duffe opsommingen of ultiem entertainment? Tijdens het Wintertuinfestival verschanst ANS zich in de collegebanken om een genadeloos oordeel te vellen over de gastsprekers.

‘Het getuigt niet van veel eloquentie om te beginnen met een citaat uit eigen werk’, oreert Van Agt terwijl hij ettelijke seconden eerder aankondigde zijn pleidooi voor waardering van welsprekendheid daarmee aan te snijden. Met perfecte doch lange zinnen met hier en daar een kwinkslag weet de minister-president uit vroegere tijden iedere toehoorder duidelijk te maken hoe een betoog in elkaar moet zitten. Wanneer de inwoner van de Heilig Landstichting op precies de juiste momenten een adempauze neemt, blijkt dat hij het ‘gehoor’ weet te boeien: men kan letterlijk een speld horen vallen.

Met hier en daar een tangconstructie of een ringcompositie gaat de man met een verleden als RU-docent verder over waar een volmaakte rede in ieder geval aan moet voldoen. Gelach stijgt op uit de zaal als de spreker ‘een scheve schaats rijdt’ wanneer het om zijn voorwaarden voor een goede rede gaat. Het belangrijkste van een goede verhandeling is volgens de heer Van Agt echter het contact met het publiek. Zelf weet hij de zaal op magnifieke wijze aan zich te binden door ‘moeiteloos over te schakelen van forto naar sotto voce’.

Het laatste onderwerp dat de 78-jarige gastdocent aankaart blijkt hier en daar in de zaal voor ophef te zorgen. Gezegd moet dan ook worden dat zijn preek over ‘de verschrompeling van de Nederlandse taalschat’ en de opmars van het Engels bij tijd en wijlen archaïsch aandoet. Dat de heer Van Agt het af en toe ook niet zo nauw neemt blijkt wanneer hij het lidmaatschap van de Tweede Kamer een stepping stone noemt. Het vraagteken dat door iemand uit het publiek bij deze toespraak wordt gezet pareert hij echter met een glimlach op zijn gezicht en met een voor zijn leeftijd ongekende alertheid.

Het Laatste Oordeel der Toehoorders
Het college wordt door de menigte onthaald met een tientallen seconden durend applaus. Ook de reacties na afloop zijn prijzend: ‘Ik vond het interessant, hoewel ik niet echt iets geleerd heb.’ De flauwe grapjes worden niet door eenieder gewaardeerd, maar de meerderheid kan niets slechts zeggen over de redenaar. Zelf sluit Van Agt zich echter niet volledig aan bij de lof van het publiek: ‘U wilt toch niet zeggen dat u voor mij heeft betaald?’

College Retorica, woensdag 25 november 2009, 17.00-18.00, CC4
Spreker Dries van Agt
Uitstraling Druk gesticulerende, aimabele man op leeftijd
Publiek Gemêleerd doch hooggeschoold gehoor
Inhoud Welsprekendheid als hachelijk avontuur te midden van culturele prostitutie
Eindcijfer 8