Van de Baan: Mobiel planetarium

Wie: Olivér Boersma (22), eerstejaars masterstudent Sterrenkunde
Bijbaan: Werknemer bij een mobiel planetarium, 100 euro per dag

Tekst: Naomi Habashy en Vincent Veerbeek
Foto: Steven Huls 

Dit artikel verscheen eerder in de vierde editie van ANS.

Een mobiel planetarium, wat is dat eigenlijk en wat doe je ermee?
'Het is een opblaasbare koepel waarin het heelal wordt geprojecteerd. In het planetarium passen dertig mensen. De projector die het heelal op de koepel afbeeldt, is verbonden aan een laptop. Het programma is zo ingesteld dat we overal virtueel langs kunnen vliegen. We kunnen bijvoorbeeld de Melkweg in zijn geheel en de zon van dichtbij bekijken. Zo maken we in vijftig minuten een reis door het universum. Met het planetarium ga ik langs basis- en middelbare scholen en daar vertel ik kinderen en jongeren over de sterrenhemel.'

Van de Baan ANS 4 groot AWat zijn de leuke en minder leuke kanten van je werk?
'Ik vind de gezichten van de kinderen altijd fantastisch wanneer ik iets heel indrukwekkends laat zien. Wanneer ik het bijvoorbeeld langzaam donker laat worden in de koepel en de sterrenhemel verschijnt, raken kinderen erg onder de indruk. Het is ook opvallend hoeveel ze al weten over het heelal. Laatst was er een meisje van acht dat scherpe vragen stelde over zwaartekracht, dat vond ik heel slim. Het enige vervelende is dat ik vaak vroeg moet opstaan en ver moet reizen. Als ik om half negen moet beginnen en het is twee uur reizen, dan moet ik vroeg uit de veren. Op zo'n dag geef ik meestal zeven of acht shows van vijftig minuten, dus het zijn best lange dagen.'

Hoe ben je bij het mobiel planetarium terechtgekomen?
'Een paar medestudenten, onder wie een vriend van me, werkten al bij het mobiel planetarium. Dat leek mij ook gaaf om te doen. Toen de baas van het planetarium op zoek bleek te zijn naar nieuwe medewerkers, heb ik een mail gestuurd en kort daarna mocht ik beginnen. Er kwam geen sollicitatiegesprek aan te pas. Een mailtje met het feit dat ik Natuur- en Sterrenkunde studeerde, was voldoende.'

Wat zijn de meest bijzondere reacties die je van kinderen hebt gekregen?
'Kinderen stellen vaak grappige vragen, zoals "Wat gebeurt er met je als je in de buurt van een zwart gat komt?". De reacties zijn heel leuk als ik vertel dat je dan wordt opgerekt tot een soort spaghettisliert. Het is ook bijzonder als de maan verschijnt en kleine kinderen zeggen dat hun overleden opa of oma daar is. Dat zijn altijd de mooiste reacties.'

 

Lees meer

Van de Baan: Muzikant in bejaardentehuizen

Wie:Charlotte Beniers (20), tweedejaars Communicatiewetenschappen
Bijbaan:Muzikant in bejaardentehuizen, 25 euro per optreden

Tekst: Ramadan Hasani
Foto: Ted van Aanholt

Dit artikel verscheen eerder in de zesde editie van ANS.

Hoe zou je je baan omschrijven?
'Ik speel klassieke muziekstukken op de cello voor mensen in een verzorgingstehuis. Via de organisatie waarvoor ik werk, SpelenderGrijs, krijg ik een oproep om te spelen op een locatie in de buurt van Nijmegen. Ik begin het optreden met een compositie uit het verleden, bijvoorbeeld Bach, en dan werk ik langzaam naar modernere stukken toe. Om de stukken levendiger te maken, vertel ik iets over de componist en over de betekenis achter het stuk. Op deze manier probeer ik de ouderen mee te nemen in de muziek.'

Van de Baan ouderenmuziek grootWat is er bijzonder aan je bijbaan?
'Ik vind het leuk dat ouderen door de muziek uit hun dagelijkse routine worden gehaald. Muziek is heel belangrijk, omdat je mensen er echt mee kunt bereiken. Zelfs dementerenden zijn er met hun aandacht bij. Waar ze normaal gesproken de hele dag onverschillig in hun stoel zitten, worden ze door de muziek uit die starheid geschud. Mensen met Parkinson reageren ook bijzonder op muziek. Normaal trillen zij veel, maar zodra ik begin te spelen worden ze rustig. Dat vind ik echt leuk om te zien en het bevestigt ook mijn ideeën over wat muziek voor mensen kan betekenen.'

Zijn er minder leuke kanten aan je baan?
'Het klinkt misschien lullig, maar soms vind ik het moeilijk om met oude mensen om te gaan. Ik raak best vaak afgeleid door mensen die hoesten of rochelen. Daarnaast speel ik altijd voor een andere groep, dus ik weet van tevoren niet wat ik kan verwachten. Demente mensen gaan soms schelden of zeggen dingen als: "Zet die herrie uit, man!" Ik heb ook een keer meegemaakt dat ik gepruttel hoorde terwijl ik aan het spelen was. Kort daarna rook ik een vieze poepgeur. Het is dan moeilijk om geconcentreerd te blijven, maar gelukkig zijn er medewerkers die de ouderen snel te hulp schieten.'

Wil je later verder in de muziek?
'Nee, ik denk dat het een hobby blijft. Voorheen speelde ik bij het Nijmeegse Studentenorkest, zoiets wil ik wel graag blijven doen. Ik oefen ook veel te weinig om er professioneel in verder te gaan. Bovendien hoor ik van veel mensen die professioneel muziek maken dat ze hun passie verliezen. Dat zou ik zonde vinden van mijn hobby.'

 

Lees meer

Van de baan: Puppyfotograaf

Wie: Syl Bogers (24), derdejaarsstudent Natuurkunde
Bijbaan: Puppyfotograaf, 75 euro per USB-stick

Tekst: Floor Toebes
Foto: Roeloef Hoeksema

Dit artikel verscheen eerder in de derde editie van ANS.

VdB3 400xWaarom maak je foto's van puppy's?
'Ik fotografeer al van jongs af aan. Eerst hield ik me voornamelijk bezig met natuurfotografie, maar toen mijn vriend en ik een pup namen, verschoof mijn beeld van landschappen naar jonge honden. Ik heb een hondenfotografiecursus gevolgd en een fokker bezocht om de cursus in praktijk te brengen. Daar zag ik hoe leuk pups van vier weken oud zijn. Baasjes krijgen hun pup vaak pas als hij wat ouder is, waardoor ze die eerste periode niet meemaken. Omdat ik dat zonde vind, leek het mij een leuk idee om professionele foto's aan te bieden van de eerste levensweken van hun pup.'

Hoe gaat een puppyfotograaf te werk?
'Ik lig altijd op de grond om de puppy's te kunnen fotograferen. En zelfs dan is het een hele uitdaging: de pups zijn meestal meer bezig met het eten van mijn haar dan dat ze zich druk maken over hoe goed ze op de foto staan. Als ik genoeg mooie foto's heb geschoten, selecteer ik de beste. Die bewerk ik zodat ze aan het eind van de rit naar de baasjes kunnen.'

Vreten de pups behalve aan je haar ook aan je tijd?
'Ik ben momenteel veel tijd kwijt aan het opbouwen van een netwerk. Daarvoor benader ik fokkers via Marktplaats. Als een fokker geïnteresseerd is, plannen we in totaal vijf bezoeken in. Eerst maak ik kennis met de jonkies, daar gebruik ik minimaal een middag voor. Vervolgens kom ik langs voor foto's als ze een, drie, vijf en zeven weken oud zijn. Elk fotobezoek duurt twee à drie uur. In totaal ben ik per fokker ongeveer een hele werkdag bezig. Omgerekend naar een uurloon is die 75 euro per usb-stick dus niet zo gek veel. Aan de andere kant is dit voor mij de perfecte bijbaan, want wat is er nou leuker dan het fotograferen van puppy's?'

Zou je hiermee door willen gaan na je studie?
'Ik ga sowieso door met fotografie. Als je dat eenmaal in je hebt, kom je daar niet zo snel van af. Fulltime fotograferen wil ik niet. In de fotografie kun je namelijk het meeste geld verdienen aan familiefoto's en dat trekt me niet zo. Puppy's fotograferen naast een andere baan zie ik wel zitten. Ik zal na mijn studie hoe dan ook kiekjes blijven maken.'

 

Lees meer

Wie ben jij zonder mij

Met hun nummer Ik heb een man gekend braken ze in 2014 in een klap door in de Nederlandse cabaretwereld. Cabaretduo Yentl en de Boer vertelt over nummers schrijven en voorstellingen in elkaar zetten.'Vaak worden onze liedjes "geniaal" genoemd, terwijl we nooit ingewikkelde grappen maken.'

Tekst: 
Julia Mars
Foto's: Imtiaz Willems

Dit artikel verscheen eerder in de eerste editie van ANS.

Yentl 400xCabaret is het leukst als mensen zichzelf erin kunnen herkennen, vindt het muzikale duo Yentl en de Boer. Christine de Boer en Yentl Schieman baseren hun absurdistische cabaretnummers dan ook zo veel mogelijk op ervaringen uit hun eigen leven. Af en toe denken mensen zelfs dat de nummers over henzelf gaan. 'Vaak wordt gedacht dat ons nummer Morph een liefdesliedje over ons tweeën is', vertelt De Boer met een scheve grijns. 'Dat is het ook wel een beetje. Morph gaat over twee mensen in een relatie die steeds meer op elkaar gaan lijken.' Ze glimlacht naar Schieman. 'We merkten dat we als duo steeds meer naar elkaar toe groeiden. Vaak hebben we iets matchends aan, zonder dat we dat hadden afgesproken.'

Het is niet gek dat De Boer en Schieman steeds meer op elkaar zijn gaan lijken. De twee kennen elkaar al sinds ze op de Amsterdamse theaterschool zaten, waar ze samen veel projecten deden. Een paar jaar na hun afstuderen besloten ze om als duo voorstellingen te gaan maken. Hun doorbraak in de Nederlandse cabaretwereld kwam in 2014, toen ze met hun nummer Ik heb een man gekend de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied wonnen. Een ingewikkelde formule voor succes hebben de dames niet. 'Veel van onze liedjes zijn puur voor de grap geschreven.'

Jullie nummers ontvangen veel goede recensies. Hoe komen jullie aan inspiratie voor de onderwerpen?
De Boer: 'Vroeger op de theaterschool dachten we dat we grote kunst moesten maken, dat voorstellingen over moeilijke onderwerpen moesten gaan. Toch werden die voorstellingen het slechtst beoordeeld.'
Schieman: 'Juist toen we die gedachte loslieten en gewoon maakten wat we zelf grappig vonden, waren de docenten enthousiast.'
De Boer: 'Ook nu zijn onze liedjes niets anders dan observaties van dingen die we meemaken. De nummers hoeven niet grootser of poëtischer te zijn dan het gewone leven, vinden we. Af en toe staan we er nog steeds van te kijken dat de recensies zo lovend zijn. Vaak worden onze liedjes "geniaal" genoemd, terwijl we nooit ingewikkelde of intelligente grappen maken.'
Schieman: 'Door de inhoud van de liedjes simpel te houden, kunnen mensen zich beter in de nummers herkennen. Op die manier raakt het ze meer. Zitten in de treingaat over ergernissen aan dingen die je onbewust zelf ook doet. Bijvoorbeeld instappen in een trein, terwijl anderen nog moeten uitstappen.'
De Boer: 'Wanneer we iets leuks of grappigs zien gebeuren, maken we altijd meteen een notitie in onze telefoons om het te onthouden. Ons telefoongeheugen gaat dan ook helemaal op aan spraakopnames en notities.'
Schieman: 'Veel van die spraakopnames zijn heel vals ingezongen. Het is ontzettend gênant wanneer je ze terugluistert.'
De Boer: 'Of wanneer je ze aan iemand anders wil laten horen. Dat vind ik zelfs naar Yentl toe een beetje beschamend.'

'In een van onze nummers vermoord ik mijn vriend.'

Christine 400xDe man wordt redelijk vaak negatief voorgesteld in jullie liedjes, waarom is dat zo?
De Boer: 'Het nummer Ik heb een man komt uit een periode waarin Yentl en ik allebei vrijgezel waren. We waren toen gefascineerd door de absurde manieren waarop mannen indruk op vrouwen proberen te maken.'
Schieman: 'De imperfectie van de man is een leuk thema om over te schrijven. Als ze allemaal perfect zouden zijn, ben je zo uitgeschreven. Mijn moeder zei vroeger altijd "Ik heb liever dat je slaapt" tegen me als ik stout was. Later kwam het idee in me op om de zin te gebruiken in een lied dat over een man gaat. De man in Ik heb liever dat je slaaptpraat altijd luid en is heel aanwezig. Eigenlijk is hij alleen maar lief als hij slaapt. Dat leek me een interessanter verhaal dan dat over mijn moeder.'

In veel van de nummers blijven jullie dicht bij jullie eigen ervaringen. Wat vindt jullie omgeving hiervan?
Schieman: 'Over het algemeen is het niet zo dat we hele persoonlijke dingen in onze nummers delen. De details die we erin verwerken, maken we heel theatraal. Een goed voorbeeld is een van onze nieuwste nummers, Het moordlied.'
De Boer: 'In dat nummer vermoord ik mijn vriend. Het nummer gaat over een vrouw die een heel monotoon leven leidt. In een poging om uit dit leven te stappen, vermoordt ze haar vriend. Om het verhaal levendig te maken, heb ik details over mijn eigen vriend gebruikt. Later zag hij de tekst thuis op de piano staan. Toen hij las hoe hij aan het einde van het stuk om zeep wordt gebracht, moest hij even slikken. Gelukkig kon hij de humor er ook wel van inzien.'

'Wanneer ik zonder Christine op het podium sta, krijg ik een beetje hartkloppingen.'

Jullie zijn heel veel samen. Doen jullie ook nog projecten zonder elkaar?
De Boer: 'Nee, niet veel. We schrijven weleens liedjes apart, maar wanneer iets echt goed is, komt het toch altijd wel bij Yentl en de Boer terecht. Het gebeurt maar zelden dat we iets buiten het duo houden.'
Schieman: 'We zijn allebei aangesloten bij een singer-songwritercollectief, waar we los van elkaar onze eigen liedjes spelen. Dat vind ik altijd veel spannender dan wanneer ik samen met Christine op het podium sta. Soms krijg ik zelfs een beetje hartkloppingen.'
De Boer: 'Wanneer ik met iemand anders speel, merk ik pas echt wat ik normaal gesproken aan Yentl heb. Samen zijn geeft een veilig gevoel. Toch is het ook leuk om dingen zonder elkaar te doen. Als je altijd met zijn tweeën bent…' Schieman: 'Dan verras je elkaar niet meer. Alleen spelen is een goede leerervaring. Als we samen zingen, zijn we altijd met elkaars stem bezig. Wanneer je solo zingt, ben je op jezelf aangewezen. Als ik alleen zin, gebruik ik mijn stem minder goed. Daarom is het goed om veel alleen te blijven oefenen.'

Yentl en de Boer 400xKomt jullie werk beter tot uiting als duo dan apart?
Schieman: 'Dat zou ik niet direct zeggen, maar we versterken elkaar wel. In het schrijven van liedjes en in het maken van voorstellingen vullen we elkaar zeker aan.'
De Boer: 'Bij het maken van een voorstelling heb je natuurlijk allebei je eigen smaak. Yen komt vaak met wat raardere fantasyideeën voor de show, zoals een pratende vogel of een donkere kelder. Zelf zou ik daar niet zo snel mee komen. Ik heb wat meer oog voor filosofische thema's. Over wat het leven is, of geluk.'
Schieman: 'Soms heb ik een idee, maar weet ik niet hoe ik dit het beste tot uiting kan brengen. Christine geeft er dan net een andere draai aan. Zo kom je samen op de beste ideeën.'

Zit er een houdbaarheidsdatum aan Yentl en de Boer?
De Boer: 'Wat mij betreft gaan we nog heel lang door samen.'
Schieman: 'Het samenspelen is altijd weer anders voor ons.We proberen onszelf continu te verbeteren. Door steeds in het moment te staan, blijft het leuk.'
De Boer: 'Het maakt ook niet uit hoe lang je een liedje al speelt, het publiek reageert altijd anders. Dat is het unieke van theater, het is een soort dialoog. Mensen vinden een liedje niet plotseling saai. Naast liedjes hebben we ook veel andere plannen. In een toekomstige show willen we graag met een muzikant erbij werken. Ook lijkt het ons leuk om een popalbum te maken, een hele andere sound. We willen onszelf vooral niet herhalen.'

 

 

Lees meer