'Erover praten kan zo helend zijn'

Gisteren publiceerde ANS de brief van de 23-jarige Simon, waarin hij vertelde over de periode tijdens zijn studententijd waarin hij aan een depressie leed. Studentpsycholoog Annemiek Godefrooy was erg onder de indruk van de brief en met name van de rol die het studiegenootje van Simon speelde. 'Vragen hoe het écht met iemand gaat, is het beste dat je kan doen.'

Tekst: Irene Wilde
Illustratie: Inge Spoelstra

brief deel 2 450xWat dacht u toen u de brief van Simon las?
'Voor mij is het een heel bekend verhaal. Alle facetten waar hij over vertelt, zie ik terug in mijn spreekkamer: jezelf beroerd voelen, nergens meer aan toekomen en jezelf terugtrekken. Dat zijn wel de hoofdkenmerken van een depressie.'

Zou u kunnen uitleggen wat een depressie precies is?
'Het voornaamste kenmerk van een depressie is een lage stemming. Je voelt je niet goed, je voelt je lusteloos en zit niet lekker in je vel. Zelfs dingen die je normaal leuk vindt om te doen, boeien je niet meer. Op een gegeven moment heb je ook het liefst zo min mogelijk mensen om je heen en trek je je steeds verder terug. Mensen met een depressie komen tot niks, waarover ze zich dan schuldig over voelen. Dat schrijft Simon ook mooi in zijn brief: "Ik beloof dat het morgen weer beter gaat", maar dat gaat dus niet.

'Er is tegenwoordig veel aandacht voor burn-outs, maar ik wil wel benadrukken dat dit iets anders in dan een depressie. Een depressie en een burn-out hebben veel overeenkomsten, maar het grote verschil is dat de oorzaak van een burn-out altijd overbelasting is. Een depressie daarentegen kan je gewoon overkomen zonder aantoonbare reden.'

En hoe kom je daar dan uit?
'Het belangrijkste is om erover te praten. Ik geef ook altijd aan mijn cliënten mee dat ze moeten proberen om iemand te vinden bij wie ze het gevoel hebben hun verhaal kwijt te kunnen. Dat kan namelijk heel opluchtend zijn. Juist dat stukje van jezelf durven delen met anderen, kan heel prettig voelen. Je zit er daarna namelijk niet meer alleen mee, waardoor je wereld wat groter wordt.'

Waarom vinden mensen het zo moeilijk om hierover te praten?
'Dat komt vooral doordat mensen met een depressie het schaamtevol vinden om erover te praten en gaan denken voor anderen. Ze denken dat niemand op hun stemming te wachten en niemand hen zal begrijpen. Onder studenten in het bijzonder leeft vaak het idee dat je gezellig móet zijn, vaak mee een biertje moet gaan drinken en dat je een loser bent als je niet aan dat beeld voldoet.'

Wat kun je als buitenstaander het beste doen wanneer je vermoedt dat iemand niet zo'n lekker in zijn vel zit?
'Vragen hoe het met iemand gaat. Maar dan ook écht vragen! Het is vaak gemakkelijk om te meteen door te lopen als het antwoord "goed" is, maar vraag het eens een tweede of zelfs derde keer. Wat dat meisje deed bij Simon is het schoolvoorbeeld van hoe je zoiets moet aanpakken. Ga eens rustig met iemand op een bankje zitten om erover te praten. Het is zo helend voor de ander om erover te kunnen praten, maar ook voor jou kan het bijzonder zijn als iemand aan jou zijn verhaal kwijt durft.'

En wat moet je als buitenstaander vooral niet doen?
'Kom vooral niet aan met oplossingen of tips. Vaak hoor je dat vrienden proberen iemand op te beuren door dingen te zeggen als "ga lekker een rondje fietsen, dan is het zo weer over" of "kom lekker mee een biertje drinken, dan hoef je er even niet aan te denken." Dat zijn manieren om er zelf niet mee bezig te hoeven zijn. En als je het moeilijk vindt, omdat je niet weet waar diegene precies behoefte aan heeft: maak dat ook bespreekbaar. Vraag wat je voor iemand kan doen en op wat voor manier je kunt helpen. Wat je absoluut niet moet doen, is iemand buitensluiten. In zijn brief omschrijft Simon mooi dat zijn ouders meteen zeiden dat hij altijd welkom is thuis. Dat ze altijd van hem hielden, ook met zijn depressie. Dat is de beste reactie die je kan geven als omgeving.'

 

 

Lees meer

'Voor je het weet ben je vijf maanden verder'

Het kiezen van een onderwerp, het houden aan de deadlines: voor veel studenten is het schrijven van je scriptie een van de moeilijkere dingen van het afronden van de bachelor. Mariken de Kok, zelf oud-student van de Radboud Universiteit, is na een carrière in de marketing aan de slag gegaan als scriptiebegeleider. Met haar bedrijf Frisse Colleges helpt ze studenten bij het vinden van motivatie en het verwoorden van hun onderzoek.

Met welke problemen komen studenten het vaakst naar je toe?
'Dat kan van alles zijn: motivatieproblemen, perfectionisme, schrijfproblemen. Over het laatste krijg ik de meeste vragen. Het is vaak niet makkelijk om datgene dat je in je hoofd hebt bedacht, op papier te zetten. Aan de andere kant is het schrijven van een scriptie inhoudelijk ook moeilijk. Het is voor studenten lastig om te bedenken wat wel of niet in een scriptie thuishoort en wat je hoofd- of deelvragen zijn.'

Hoe kies je het beste een onderwerp voor je scriptie?
'Het is het belangrijkst om een onderwerp te kiezen dat je zelf interessant vindt en waar je meer over wil weten, wat dat dan precies is maakt niet zoveel uit. Wel is het slim om van te voren al wat literatuuronderzoek te doen. Het is namelijk een enorme opdracht om een scriptie te schrijven over een onderwerp dat nog zo nieuw is dat er maar weinig literatuur over te vinden is. Ook kan je van te voren al kijken welke docent je graag als begeleider wil hebben, zodat je een onderwerp kan kiezen dat in zijn of haar straatje ligt.'

Welke tips heb je voor studenten die met hun scriptie beginnen?
'Houd je ten eerste aan de deadlines die gegeven worden. Studenten zijn erg gewend aan het maken van tentamens. Omdat dat harde deadlines zijn, lukt dat meestal wel. Een scriptie is echter zo'n groot project dat je al snel denkt "Oh, ik begin morgen wel", maar voor je het weet ben je vijf maanden verder en heb je nog niks op papier staan. In de scriptie-academy, een van de onderdelen van Frisse Colleges, vragen we studenten daarom ook om iedere dag een evaluatie te sturen waarin ze vertellen wat ze die dag hebben gedaan.

'Mijn tweede tip is om tijdens het schrijven continu de hoofd- en deelvragen erbij te houden. Een scriptie moet daar namelijk antwoord op geven. Het gevaar bestaat al snel dat je uitweidt over allerlei onderwerpen die er eigenlijk niet zoveel mee te maken hebben.'

Wat moet je doen als je geen goede klik hebt met je begeleider?
'Je zou om een nieuwe begeleider kunnen vragen, bijvoorbeeld via een vertrouwenspersoon. Aan de andere kant ben je zelf ook verantwoordelijk voor een goede band met je begeleider. Probeer een professionele houding aan te nemen door te zorgen dat je op tijd je dingen inlevert en je afspraken nakomt. Dan bouw je credits op voor als je zelf een keer extra hulp nodig hebt van je docent.'

Heb je zelf ook problemen gehad tijdens het schrijven van je scriptie?
'Ja, over het schrijven van mijn scriptie voor mijn studie Communicatiewetenschappen heb ik langer gedaan dan ik wilde. Ik was te perfectionistisch en wilde een soort masterpiece schrijven waardoor ik totaal blokkeerde. Veel van de problemen waar studenten tegenaan lopen heb ik dus zelf meegemaakt.'

Op de websitevan Frisse Colleges staan meer tips en Youtube-filmpjes over het schrijven van je scriptie. 

 

 

Lees meer

[Ingezonden] Een groenere campus

De campus van de Radboud Universiteit is groen, maar niet groen genoeg. Sander van der Goes van AKKUraatd en Hannah Fröb van AGREEn pleiten daarom voor een steenbreek en een diverser groenbeleid op de campus. Dit is beter voor het klimaat, maar zorgt ook voor een aangenamere campus.

Als je de campus vanuit de Erasmustoren bekijkt, zie je dat er nog veel grijze, versteende plekken op de campus te vinden zijn. Denk hierbij aan het Linnaeusplein, het Erasmusplein, buitenmuren van gebouwen en een flink aantal daken waar nog geen zonnepanelen liggen. Te veel locaties op de campus bestaan nu uit stenen vlaktes en in de groene gebieden kan nog meer worden gedaan om biodiversiteit te stimuleren.

Voorbeeldfunctie waarmaken
Nederlandse steden verstenen steeds meer. Tegelijkertijd verdwijnt hierdoor meer en meer groen. Dit is niet alleen jammer voor onze leefomgeving, het is ook problematisch. Het creëert namelijk hittestress en vergroot de kans op wateroverlast. Stenen houden hitte vast en voorkomen dat de bodem water kan opnemen. Specifiek voor de universiteit is te zeggen dat er, met name op hele hete dagen, bijna geen geschikte locaties voor studenten te vinden zijn om te vertoeven. Op pleinen voel je al snel een verstikkende hitte en op het gras heb je geen schaduw.

Om dit probleem op gemeentelijk niveau aan te pakken zijn er al (private) initiatieven opgezet. Een van deze initiatieven is 'Operatie Steenbreek', een organisatie die de samenleving aanzet om hun leefomgeving te vergroenen. Dit doen ze in samenwerking met gemeenten, waterschappen, het bedrijfsleven en ook enkele universiteiten. Helaas doet de Radboud Universiteit (RU) hier niet aan mee.

De universiteit zou voorop moeten lopen als het gaat om vergroening en klimaat.

Ook in het kader van de European Green Capital probeert de gemeente Nijmegen burgers aan te sporen om hun tuinen te vergroenen, maar de universiteit blijft achter. Met de sloop van de compleet stenen Thomas van Aquinostraat wordt al een goed begin gemaakt: in plaats van deze stenen straat komt er compactere nieuwbouw met veel meer groen eromheen. Wij denken echter dat er nog meer te behalen is op dit gebied. De universiteit heeft in de maatschappij een voorbeeldfunctie, wat betekent dat ze voorop zou moeten lopen als het gaat om zaken als vergroening en klimaat.

Stenen eruit, groen erin
Wij pleiten ten eerste voor een steenbreek rondom het Linnaeusgebouw: Stenen eruit, groen erin. Het motto van de Green Capital Challenge sluit hier ook op aan: 'Nijmegen vergroent'. Ditzelfde willen wij voor het Erasmusplein. Momenteel ligt daar een kring van kiezelstenen. Wij zien graag dat de RU deze vervangt door beplanting. Door het vergroenen worden deze plekken ook aantrekkelijker voor studenten en medewerkers. Zij kunnen dan studeren of werken in een mooie omgeving onder een boom die zorgt voor een koele schaduw, in plaats van tussen de gloeiende stenen.

Ook de muren en de daken van de campus zien we graag vergroenen. Via een verticale tuin of een klimplant is een goed te onderhouden groenconcentratie te realiseren. De gemeente Nijmegen heeft hier zelfs een subsidiepotje voor. Door muren en daken te vergroenen, wordt de campus niet alleen een aangenamere plek om te verblijven, maar wordt ook de riolering van de universiteit minder belast. Zo draagt de universiteit haar steentje bij aan het tegengaan van wateroverlast en creëert zij een aangenamere werkomgeving voor student en medewerker.

De RU heeft veel potentie om groener en aangenamer te worden.

Niet alleen maar groener, ook biodivers
Het vergroenen van de campus is één ding, maar het verkrijgen van een goede biodiversiteit, dus een variatie in flora en fauna, is een tweede. Dit is belangrijk, want de afgelopen 27 jaar is 76 procent van de insectenpopulatie verdwenen. Dit terwijl wij mensen, net als de rest van het ecosysteem, afhankelijk zijn van deze dieren. De universiteit is al begonnen om dit aan te pakken, door in de groenstrook in het midden van de Heyendaalseweg een bloemenberm aan te leggen en insectenhotels te plaatsen. Dergelijke activiteiten om de biodiversiteit te bevorderen zouden op veel meer locaties op de campus kunnen. Daarnaast kan de universiteit nog veel meer doen om biodiversiteit te stimuleren. De University of Exeter hanteert bijvoorbeeld verbeterde plantschema's, een zero green waste policy en een variërend maaibeleid. De RU zou dit ook kunnen doen. Op deze manier voorzie je insecten het hele jaar van voedsel en creëer je voldoende habitats voor deze dieren.

De RU heeft veel potentie om groener en aangenamer te worden dan ze nu is. Door het vervangen van stenen door groen, het plaatsen van groen op muren en daken en ervoor te zorgen dat dit groen bovendien divers is, kan de universiteit niet alleen haar steentje bijdragen op het gebied van wateroverlast, maar stimuleert ze ook biodiversiteit. Op deze manier kan de campus ook nog eens een fijnere verblijfplaats worden.

 

Lees meer

[Ingezonden] Wanneer niets resteert dan grijs

De 23-jarige RU-student Simon (liever geen achternaam) kwam tijdens zijn studententijd in een depressie. In deze ingezonden brief vertelt hij openhartig over hoe deze periode voor hem voelde en wat hem uiteindelijk heeft geholpen om erbovenop te komen.

Illustratie: Inge Spoelstra

depressie400xDe kleine wijzer van de klok werkt zich langzaam maar zeker naar een hoogtepunt, om zich daarna met dezelfde snelheid in het diepe dal van de middag te storten. In het schemerduister van de dag fluister je liefkozend "Werk wacht wel, ik wil je nog even om me voelen."1 tegen je deken.

Niet lang daarna kom je kreunend je bed uit, neem je niet de moeite om iets anders aan te doen dan je pyjama en werk je een lunch-achtig ontbijt naar binnen. De rest van de dag ligt maagdelijk verleidelijk naar je te lonken om jouw inspanningen te mogen ontvangen, maar je negeert haar. Je hebt immers wel wat beters te doen dan studeren: een eindeloze stroom YouTube-filmpjes wacht op jouw kijkplezier.

Het scherm van je mobiel (want waarom de moeite nemen je laptop aan te zetten?) is nu urenlang het enige dat je nodig hebt om je ledigheid te vullen. Is het eerste filmpje afgelopen? Klik door en kijk het volgende en het volgende en het volgende, net zolang totdat de natuurlijke behoeften je dwingen om iets te eten te drinken of die eerder tot je genomen dingen te lozen. Daarna kun je weer kijken. Kijken, kijken, kijken. Net zolang kijken totdat je een keer de moeite neemt om wederom in dat lieflijke bedje van je te kruipen en jezelf in slaap te wiegen met spijtvolle gedachten aan alle dingen die je vandaag eigenlijk had moeten doen.

Herken jij, Lezer, zo’n dag? Een luie dag die je je eigenlijk niet kunt veroorloven, maar waarvan jij vindt dat je je hem kunt veroorloven omdat je de dag erna alles goed gaat maken en dubbel zo hard aan het werk gaat? Vast wel, we zijn tenslotte volwassen studenten en verantwoordelijk genoeg om te doen en laten wat we willen. Zolang we ons werk op tijd af hebben en onze tentamens halen is er niets aan de hand.

Maar wat als zo’n dag meer regel is dan uitzondering? Wat als je dagenlang in het schemerduister van je kamer doorbrengt op min of meer de hierboven beschreven wijze? Wat als je aanwezigheid bij colleges slechts fysiek is en niet mentaal? Je geeft niets meer om het niet af hebben van je werk en je leeft van dag tot dag in een dichte, grijze waas.

Voor de buitenwereld houd je de schijn op dat er niets aan de hand is. De standaardvraag over hoe het met je gaat, beantwoord je zonder tekst en uitleg met het standaardantwoord "Goed." Je gaat gewoon naar activiteiten van je studievereniging, spreekt gewoon af met vrienden, en je hobby beleef je met ogenschijnlijk evenveel plezier als gebruikelijk.

Inwendig schaam je je echter kapot voor je gedrag. Je wéét dat als je niet nu aan je studie begint je nog erger in de problemen zal raken. Je docenten hebben je al meer dan eens aangesproken op je gedrag, je zegt dat het wel goed zal komen, houdt zelf de hoop dat dat daadwerkelijk gaat gebeuren, brengt de nacht voor de deadline slapeloos door met een liter cola en een zak chips om alsnog dat ene stukje af te krijgen om toch iets van een goed gevoel te krijgen, hoewel dat alles averechts werkt: vermoeidheid gaat je parten spelen. Colleges worden een nachtmerrie, niet eens door de niet meer op te brengen concentratie, maar alleen al door de gedachte aan de fietstocht naar de universiteit. Bij binnenkomst in het lokaal duik je het liefst ver weg in je eigen vertrouwde wereld van sombere gedachten aan een tafeltje achterin en je bent de eerste die de deur uit is, om vragen over je welzijn (want dat het slecht met je gaat, zal op den duur niet meer te verbergen zijn) te vermijden en het gelogen antwoord niet te hoeven geven.

Zo kabbelt je leven voort. De wereld is kleurloos, vijftig tinten grijs. Geluk is ver te zoeken. De situatie gaat escaleren. Menselijk contact vermijd je als een vegetariër de slager, je beperkt je hierin tot het hoognodige en je verlaat het eenzame geborgene van je kamer liever niet. Het thuisfront houd je zo veel mogelijk op afstand. Ja mam, alles gaat goed met de studie. Je hebt het heel druk – met nietsdoen, welteverstaan – en dus echt geen tijd voor een goed gesprek.

En dan komt dat ene moment, dat moment waarop een medestudent je vraagt hoe het met je gaat. Ze heeft je net gezien in college: een zielig hoopje ellende waar niet veel meer inzit dan een zich waardeloos voelende loser die bijna zijn studie op wil geven.

Ze stelt haar vraag op een toon die het midden houdt tussen bezorgdheid en begrip. Je hoort dat ze om je geeft. Op dat moment breek je. Je beseft je dat er niets anders meer opzit dan te vertellen wat er speelt, hoe kut je je al tijdenlang voelt, dat je niets meer ziet zitten, geen lust meer hebt voor wat dan ook. Er is geen houden meer aan. Op een bankje op het Erasmusplein doe je in één ruk je verhaal. Zij luistert, knikt af en toe, valt je niet in de rede tot je klaar bent.

Dan zegt zij dat ze je situatie herkent, dat zij ook zoiets heeft doorgemaakt. Ze vertelt hoe zij er mee om is gegaan, dat het niet helpt om weg te kwijnen in zelfbeklag, maar om hulp te zoeken, anders gaat er nooit iets gebeuren.

Het verhaal sterkt je: je bent niet de enige die dit overkomt. Je krijgt weer een beetje motivatie om iets te gaan doen. Om aan jezelf te werken. Om te redden wat er te redden valt. Je maakt een afspraak met de studieadviseur en dan gaat het snel: studentenpsycholoog, aangehouden advies op je BSA en voor je het weet heb je in het tweede jaar alsnog je propedeuse gehaald en mag je door met je studie.

Het is moeilijk voor je om terugkijkend de vinger op deze periode in de lente van 2015 te leggen: kwam het door je studie, die te veel van je eiste? Was het de eenzaamheid van je kamer die je niet goed kon verdragen? Was überhaupt het gaan leven op een studentenkamer een te grote stap in combinatie met je studie? Misschien was het een giftige cocktail van factoren. Het maakt ook niet uit. Je hoopt simpelweg dat deze verschrikking niet terugkeert.

Die hoop blijkt een jaar later ijdel. Je vriendin maakt het onverwacht uit en duwt je onbedoeld terug in het diepe dal waaruit je eerder bent geklommen. Met moeite en nog meer studievertraging krijg je jezelf terug op de rit tot het moment waarop je weer in het zwarte water valt. Dan gaat het zo slecht met je dat je je ouders huilend vertelt wat er nu al die jaren heeft gespeeld. Je bent bang voor hun reactie, maar ze reageren begripvol. Ze zeggen dat ze altijd van je zullen houden. Dat je je niet hoeft te schamen om hierover te praten.

Dat doe je nu niet meer. Je schrijft op wat je op je hart hebt en vertelt op die manier aan eenieder die het maar wilt horen dat je te kampen hebt met depressies. Je schrijft dat je leeft met dieptepunten in je geestesgesteldheid en dat je studie daaronder lijdt. Dat niemand medelijden met je hoeft te hebben. Dat je graag iets wilt doen om het taboe hierop te doorbreken.

1Deze zin heb ik ontleend aan het nummer Liefste van Typhoon.

Herken jij je in bovenstaande tekst? Maak dan een afspraak met de studentpsycholoog van de universiteit.

 

Lees meer

Ambassadeurs van de illustratie

Van bier tot breinscans, Maaike van den Heuvel en Gerco Hiddink van ontwerpstudio Hartebeest hebben ontwerpen gemaakt voor uiteenlopende opdrachtgevers als Oersoep en het Donders Instituut. Hun werk kenmerkt zich door een unieke combinatie van illustratie en grafisch design. 'Wij zien letters ook als illustraties en andersom.'

Tekst en foto's: Vincent Veerbeek

Hartebeest personen 750x

Veel studenten drinken weleens een biertje van Oersoep, maar zullen daarbij vooral oog hebben voor de inhoud van de fles. Wie niet te diep in het glaasje heeft gekeken, zal echter zien dat ook over de etiketten lang is nagedacht. Maaike van den Heuvel en Gerco Hiddink van ontwerpstudio Hartebeest zijn het brein achter deze ontwerpen. Hun bedrijf bestaat nu een jaar of acht, daarvoor werkten Van den Heuvel en Hiddink afzonderlijk. 'Op een gegeven moment kwam er een opdracht vanuit de afdeling Behavioral Sciences van de Radboud Universiteit die we samen moesten doen', vertelt Van den Heuvel. 'Toen besloten we dat het veel voordelen heeft om onze krachten te bundelen en zo samen een identiteit te vormen.' Deze identiteit komt naar voren in de naam Hartebeest, die volgens Hiddink twee elementen bevat. 'We vonden het leuk dat er iets stoers in zit, maar ook iets aaibaars.' Een soortgelijke tweeledigheid is terug te zien in de werkwijze van de ontwerpstudio, waarbij illustratie en grafische vormgeving hand in hand gaan en de nadruk op het geheel ligt.

In hun werk komen de achtergronden van Hiddink en Van den Heuvel als grafisch ontwerper en illustrator duidelijk naar voren. Deze stijl hebben ze inmiddels bij diverse opdrachten ingezet. Zo heeft het duo in het verleden ontwerpen gemaakt voor verschillende afdelingen van de Radboud Universiteit en het Trimbos-instituut. Nu en dan komen er zelfs opdrachten vanuit het buitenland binnen om albumhoezen of omslagen voor proefschriften te ontwerpen. Op dit moment is het duo druk met het ontwikkelen van hun eigen webshop, waar behang te koop is met Hartebeestpatronen. Deze patronen zijn ook in het atelier van de ontwerpers terug te zien, dat is bezaaid met mokken, posters en schetsen voor nieuw werk. Van den Heuvel en Hiddink hebben duidelijk passie voor hun vak en hebben inspiratie om nog even vooruit te kunnen. 'Vaak maak je aan het begin hele idiote dingen, maar dat is nodig om te ontdekken wat werkt voor het uiteindelijke ontwerp.'

'Het is het leukst als je een partner van de opdrachtgever blijft in het hele proces.'

Ontwerp op maatHartebeest Donders bijgesneden 350x
Het creatieve proces begint bij de opdrachtgever, waarbij eerst duidelijk moet zijn wat een organisatie precies wil. 'Als je een opdracht krijgt voor een nieuw logo moet je ook weten waarom dat er eigenlijk moet komen en of het verder gevolgen heeft voor de organisatie', legt Hiddink uit. 'Daarom spreken we altijd af bij de opdrachtgever.' Ter illustratie van het ontwerpproces laat Hiddink in het atelier zien hoe Hartebeest een nieuwe huisstijl ontwierp voor het Donders Instituut. Ook hier stonden de wensen van de opdrachtgever centraal. Niet alleen moest er een nieuwe stijl komen, die moest bovendien voldoen aan bepaalde eisen. 'Wij werden gevraagd om een nieuwe identiteit te ontwikkelen, maar de "d" van Donders moest wel een plek krijgen, want dat is echt hun handelsmerk.'

Wanneer helder is wat de opdrachtgever wil, gaan Hiddink en Van den Heuvel aan de slag met een eerste schets. 'We werken heel procesmatig. Vaak kijken we of een van ons al een idee heeft', legt Van den Heuvel uit. 'Als dat niet zo is, gaan we pingpongen. Dan doen we allebei suggesties tot we iets te pakken hebben om mee te beginnen.' Bij de opdracht voor het Donders vormde de "d" die in het uiteindelijke ontwerp een plek moest krijgen het beginpunt. 'We moesten iets met die "d", dus we gingen eerst kijken wat het precies is. Is het wel een d?' lacht Hiddink, terwijl op zijn computer de tientallen verschillende variaties voorbijkomen die hiervoor werden ontworpen.

Passen en metenHartebeest pp 450x
Zodra Hiddink en Van den Heuvel een aantal ontwerpen hebben waar ze tevreden mee zijn, gaan de ontwerpers opnieuw in gesprek met de opdrachtgever. 'Uiteindelijk komen we op het punt dat we met de opdrachtgever overleggen om te kijken of onze ideeën hen aanspreken. Zo merken we het vanzelf als we een andere richting op moeten', vertelt Van den Heuvel terwijl hij een PowerPoint voor een opdrachtgever toont. Meestal gaat het slechts om kleine aanpassingen, hoewel er ook lastige kwesties zijn. 'Kleurdiscussies zijn altijd heel moeilijk', vult Hiddink grinnikend aan. 'Wij letten bijvoorbeeld op leesbaarheid en contrast, terwijl het voor een opdrachtgever vooral intuïtief is.' Na een aantal gesprekken ligt er zo een voorstel op tafel waar ontwerper en opdrachtgever tevreden mee zijn. Bij Donders viel uiteindelijk de keuze op een bepaalde "d" die aan alle wensen voldeed. Als laatste kijken Van den Heuvel en Hiddink ook wat een opdrachtgever nog meer met het ontwerp kan. 'Het is het leukst als je een partner van de opdrachtgever blijft in het hele proces', vertelt Hiddink, terwijl hij laat zien hoe een ontwerp kan worden ingezet voor banners, visitekaartjes of briefpapier.

'Als een van ons iets niet goed vindt, is het geen Hartebeestdingetje.'

In woord en beeld
Bij het maken van hun ontwerpen onderscheidt Hartebeest zich vooral van andere ontwerpers door de nadruk te leggen op het totaalplaatje. 'Het komt vaak voor dat een bedrijf alleen de lay-out bedenkt en een andere organisatie illustraties of foto's erbij maakt, maar dat er verder geen communicatie is', legt Van den Heuvel uit. 'Wij proberen die twee werelden echt te integreren, dus ik bemoei me met de lettertypes en Gerco met de illustraties. Zo ontstaat een wisselwerking.' Het resultaat is een eigenzinnige stijl die handgemaakte tekeningen integreert in een digitaal ontwerp. 'Sommige mensen zien illustraties als iets voor kinderen, maar dat is onzin', vertelt Hiddink. 'Wij zijn in die zin wel een soort ambassadeurs van de illustratie.' Ook qua werkwijze vullen Van den Heuvel en Hiddink elkaar naar eigen zeggen goed aan. 'We denken totaal andersom', lacht Hiddink. 'Ik ben wat rationeler, Maaike wat intuïtiever.' Op die manier komt er altijd iets uit waar beide partners trots op zijn. 'Als een van ons iets niet goed vindt, is het geen Hartebeestdingetje.'

Hartebeest ontwerpen 750x

Van A tot Z
Naast hun bijzondere manier van werken, geven Hiddink en Van den Heuvel ook een eigen draai aan hun werk met behulp van lettertypes. In het werk van Hartebeest is geen Comic Sans of Times New Roman terug te vinden en veel letters worden helemaal zelf ontworpen. Net als bij de rest van het ontwerp is ook hier de context van de opdrachtgever belangrijk. 'Bij Streekbakker Jorrit hebben we bijvoorbeeld gekeken naar hun dagelijkse praktijk', vertelt Hiddink. 'Ze werken veel met machines, dus daar past een stoer logo bij. Het is mooi als een letter daarbij aansluit, bijvoorbeeld wanneer het eruit ziet als iets wat uit roestvrijstaal kan worden geslagen.'

Letters komen dus vaak voort uit een ontwerp, maar toch is typografie volgens Hiddink een bijzonder vak dat veel oefening vereist. 'Pas als je letters helemaal uit elkaar haalt en opnieuw in elkaar zet, krijg je een beetje gevoel voor wat het eigenlijk zijn.' Hiddink wijst een paar overeenkomsten aan tussen de letters in het ontwerp voor Streekbakker Jorrit, zoals de rondingen van de A en de R, of het eigenwijze karakter van de i. 'Typografie is echt een ambacht en je kunt het wiel telkens opnieuw uitvinden.' Bij het maken van een ontwerp komen volgens Hiddink dan ook vaak dingen naar voren die in eerste instantie niet gepland waren maar wel goed voelen. Om al hun ideeën nog beter tot hun recht te laten komen, zijn de ontwerpers begonnen met het bedenken van patronen die ze in de vorm van behang verkopen in een eigen webshop. Dit geeft hen de mogelijkheid om buiten de opdrachten om hun eigen ontwerpen en producten te ontwikkelen. 'Het zit blijkbaar in onze genen om patronen te ontwikkelen.'

 

Lees meer

Anna in Engeland: De eerste indruk

Kunstgeschiedenisstudent Anna Koudijs verblijft een half jaar in Lincoln, Groot-Brittannië. Voor ANS schrijft ze elke maand over hoe zij als Nederlandse student de Brexit beleeft, maar ook over haar bevindingen in het land en het contact met de bewoners.

Daar sta ik dan op de parkeerplaats van een hotel in Lincoln mijn ouders uit te zwaaien, terwijl ik de tranen van het afscheid uit mijn gezicht veeg. Ik woon al vier jaar niet meer thuis, maar het is toch een raar idee dat ik ze een half jaar niet zal zien. Hoe vaak je ook gehoord hebt dat studeren in het buitenland een ontzettend gave ervaring is, de eerste paar dagen zijn vooral ontzettend spannend en eng.

Wonen in Groot-Brittannië is even wennen. Hoewel ik het een fantastisch land vind, vraagt het alledaagse leven wel om het nodige aanpassingsvermogen. De mensen hier zijn ontzettend vriendelijk en behulpzaam, maar ook eigenwijs. Alles wordt net even anders gedaan dan op het Europese vasteland. Zo weet iedereen wel dat ze hier aan de linkerkant van de weg lopen en rijden. Dit klinkt niet zo ingewikkeld, maar wacht maar tot je de straat over moet steken. Elke keer weer sta ik te denken: 'Van welke kant komt het verkeer nou?' Daarnaast verontschuldigen ze zich voor alles (en dan bedoel ik ook letterlijk alles) en blijkbaar is het ook normaal om om 10 uur 's ochtends je 'full English breakfast' weg te spoelen met een pint bier.

Toch is dit voor mij als (kunst)geschiedenisstudent de perfecte plek om te studeren. Lincoln is gelegen op een heuvel die al zeker tweeduizend jaar bewoond wordt. De prachtige middeleeuwse kathedraal midden in het oude centrum torent uit boven de rest van de stad. Lincoln zelf ademt geschiedenis. Maar wat mijn verblijf juist in deze tijd nog interessanter maakt, is dat ik in Engeland ben terwijl hier geschiedenis wordt geschreven. Zoals het er nu naar uitziet zal Groot-Brittannië op 29 maart de Europese Unie verlaten. Ik ben net een paar dagen in Lincoln als het Britse parlement de voorgestelde deal met de EU massaal wegstemt. De spanning hangt voelbaar in de lucht.

Groot-Brittannië is extreem verdeeld als het gaat om de Brexit en ook in Lincoln is het een gevoelig onderwerp om over te beginnen. Veel studenten zijn tegen het vertrek uit de EU, terwijl de 'locals' er grotendeels een andere mening op na houden. Ergens kan ik de ontevredenheid van de Engelsen wel begrijpen. Terwijl Lincoln's oude centrum de trots van de stad is, kent deze plaats ook zeker haar minder mooie kanten. Tot het einde van de twintigste eeuw was Lincoln een stad met veel zware industrie. Die is inmiddels verdwenen, maar een groot deel van de bevolking bestaat nog steeds uit arbeiders door de nabijgelegen Siemensfabriek. Het gemiddelde uurloon van een fabrieksarbeider is hier nog geen acht pond. Even ter vergelijking: voor een kop koffie betaal je hier makkelijk 2,50 pond. Dat is bijna drie euro. Rondkomen is dus voor een deel van de inwoners een behoorlijke uitdaging.

Dat het leven in Lincoln niet voor iedereen makkelijk is, is dan ook heel goed zichtbaar op straat aan het grote aantal daklozen. Ik praat erover met één van de Italiaanse uitwisselingsstudenten. Ook zij verbaast zich erover. Als we hierover een opmerking maken tegen een Engelse student reageert hij haast laks en haalt hij zijn schouders op: 'Tja, het zijn allemaal drugsverslaafden.' Het is duidelijk dat dit voor hem de normaalste zaak van de wereld is. Ik vraag me af of ik er zo makkelijk aan zal wennen gedurende de komende maanden.

 

 

 

 

 

 

 

Lees meer

Anna in Engeland: De eerste indruk

Kunstgeschiedenisstudent Anna Koudijs verblijft een half jaar in Lincoln, Groot-Brittannië. Voor ANS schrijft ze elke maand over hoe zij als Nederlandse student de Brexit beleeft, maar ook over haar bevindingen in het land en het contact met de bewoners.

Daar sta ik dan op de parkeerplaats van een hotel in Lincoln mijn ouders uit te zwaaien, terwijl ik de tranen van het afscheid uit mijn gezicht veeg. Ik woon al vier jaar niet meer thuis, maar het is toch een raar idee dat ik ze een half jaar niet zal zien. Hoe vaak je ook gehoord hebt dat studeren in het buitenland een ontzettend gave ervaring is, de eerste paar dagen zijn vooral ontzettend spannend en eng.

Wonen in Groot-Brittannië is even wennen. Hoewel ik het een fantastisch land vind, vraagt het alledaagse leven wel om het nodige aanpassingsvermogen. De mensen hier zijn ontzettend vriendelijk en behulpzaam, maar ook eigenwijs. Alles wordt net even anders gedaan dan op het Europese vasteland. Zo weet iedereen wel dat ze hier aan de linkerkant van de weg lopen en rijden. Dit klinkt niet zo ingewikkeld, maar wacht maar tot je de straat over moet steken. Elke keer weer sta ik te denken: 'Van welke kant komt het verkeer nou?' Daarnaast verontschuldigen ze zich voor alles (en dan bedoel ik ook letterlijk alles) en blijkbaar is het ook normaal om om 10 uur 's ochtends je 'full English breakfast' weg te spoelen met een pint bier.

Toch is dit voor mij als (kunst)geschiedenisstudent de perfecte plek om te studeren. Lincoln is gelegen op een heuvel die al zeker tweeduizend jaar bewoond wordt. De prachtige middeleeuwse kathedraal midden in het oude centrum torent uit boven de rest van de stad. Lincoln zelf ademt geschiedenis. Maar wat mijn verblijf juist in deze tijd nog interessanter maakt, is dat ik in Engeland ben terwijl hier geschiedenis wordt geschreven. Zoals het er nu naar uitziet zal Groot-Brittannië op 29 maart de Europese Unie verlaten. Ik ben net een paar dagen in Lincoln als het Britse parlement de voorgestelde deal met de EU massaal wegstemt. De spanning hangt voelbaar in de lucht.

Groot-Brittannië is extreem verdeeld als het gaat om de Brexit en ook in Lincoln is het een gevoelig onderwerp om over te beginnen. Veel studenten zijn tegen het vertrek uit de EU, terwijl de 'locals' er grotendeels een andere mening op na houden. Ergens kan ik de ontevredenheid van de Engelsen wel begrijpen. Terwijl Lincoln's oude centrum de trots van de stad is, kent deze plaats ook zeker haar minder mooie kanten. Tot het einde van de twintigste eeuw was Lincoln een stad met veel zware industrie. Die is inmiddels verdwenen, maar een groot deel van de bevolking bestaat nog steeds uit arbeiders door de nabijgelegen Siemensfabriek. Het gemiddelde uurloon van een fabrieksarbeider is hier nog geen acht pond. Even ter vergelijking: voor een kop koffie betaal je hier makkelijk 2,50 pond. Dat is bijna drie euro. Rondkomen is dus voor een deel van de inwoners een behoorlijke uitdaging.

Dat het leven in Lincoln niet voor iedereen makkelijk is, is dan ook heel goed zichtbaar op straat aan het grote aantal daklozen. Ik praat erover met één van de Italiaanse uitwisselingsstudenten. Ook zij verbaast zich erover. Als we hierover een opmerking maken tegen een Engelse student reageert hij haast laks en haalt hij zijn schouders op: 'Tja, het zijn allemaal drugsverslaafden.' Het is duidelijk dat dit voor hem de normaalste zaak van de wereld is. Ik vraag me af of ik er zo makkelijk aan zal wennen gedurende de komende maanden.

 

 

 

 

 

 

 

Lees meer

ANS bezocht: Foxlane bij Grote Prijs van Nederland

Zondag lieten de psychedelische melodieën van Foxlane de muren van poptempel Paradiso trillen tijdens de finale van Grote Prijs van Nederland. De Nijmeegse studentenband wist het hele publiek aan het dansen te krijgen en ging er dan ook met de publieksprijs vandoor. 'Dit was toch echt wel ons beste optreden ooit.'

Tekst: Julia Mars
Foto's: Mitzie Samuels en Valerie van Hazendonk

Sinds de Nijmeegse band vorig jaar de studentenband wedstrijd Kaf en Koren won, is de muzikale carrière van frontman Guus Timmermans, bassist Norman Samuels, gitarist Christaan Végh en drummer Joris van der Veeken in een stroomversnelling gekomen. Zo waren ze afgelopen zomer te vinden op meerdere festivals binnen en buiten Nederland, brachten ze hun eerste EP uit en kwam hun nummer Birmingham op de razend populaire Spotify-afspeellijst van Peaky Blinders terecht. Begin dit jaar scheef de band zich in voor Grote Prijs van Nederland, een competitie voor opkomend muzikaal talent. Zonder enige moeite bereikte de band de finale. Zondag was het eindelijk zo ver en namen ze het voor de laatste keer op tegen concurrentie.

Foxlane busNEC supportersbus
Foxlane moet het in de finale opnemen tegen vijf andere finalisten in de categorie bands/electronics Amartey, Samora, Out of Skin, Mexican Surf en Small Town Bandits. Minimaal de helft van het publiek in de zaal is gekleed in Foxlane-shirts en van het balkon hangt een vlag met daarop een enorme penis en de naam van de band, wat flinke indruk maakt op de concurrentie. Geheel in stijl is de entourage van zo'n zestig man sterk met de NEC-supportersbus van Nijmegen naar Paradiso gekomen. 'Het plan om de bus te regelen begon eigenlijk als een grap', legt Guus maandag uit, net wakker en nog met een kater. 'Toen kregen we geld van de Grote Prijs en konden we het plan ineens waarmaken.' Bij het vervoer van de trouwe fans is alles tot in de puntjes verzorgd, met bier gesponsord door Oersoep en liveoptredens van De Naakte Waarheid en Taveneer. Zo kan vanaf het begin van de avond niemand om de Nijmeegse band heen, ook al speelt Foxlane pas als vijfde.

Onheilige moshpit
De zaal is door de andere bands al goed opgewarmd, maar vanaf het moment dat Foxlane het podium betreedt, is duidelijk dat deze band het meeste los maakt bij het publiek. Het leger aan supporters onthaalt de band met een oorverdovend kabaal. De band begint het optreden met hun nog niet uitgebrachte nummer Halley's Comet. Het nummer valt in de smaak en de kenmerkende psychedelische gitaarklanken zorgen ervoor dat het publiek al snel in een flow komt. 'Iedereen kwam al meteen lekker los', zegt Timmermans tevreden. 'Daardoor kwamen wij er ook helemaal in.' Bij de hitsingle Birmingham, waarmee de band een tijdje geleden nog in het nieuws kwam, is het publiek niet meer te houden. Recht voor het podium ontstaat een moshpit waar niemand aan kon ontkomen en op die manier maken de trouwe fans van Foxlane de voormalige kerkzaal behoorlijk onheilig.

Foxlane optredenDe Grootste Winnaar van Nederland
Afropopartiest Amartey Amartey wint de juryprijs, maar na zo'n spectaculair optreden is het eigenlijk geen verrassing meer: aan het eind van de avond gaat Foxlane er met de publieksprijs vandoor. De band wint hiermee 750 euro werkbudget en drie studiosessies bij Q-Factory in Amsterdam. Vanuit hun sponsor komt daar nog een extra prijs bovenop, vertelt Guus. 'Omdat we hebben gewonnen krijgen we nog eens 100 gratis Oersoepbiertjes extra.' Zodra de band het podium verlaat, worden de leden om de hals gevlogen en opgetild door hun fans, die door het dolle heen zijn. Samen met de fans vierde de bandleden hun overwinning tot in de vroege uurtjes. 'Ik lag vanochtend pas om 8:00 uur in bed', zegt Guus nog slaperig. 'Maar Paradiso was echt ons beste optreden ooit.'

 

Lees meer

ANS bezocht: Gemeenteraadsverkiezingendebat

Afgelopen dinsdag gingen jonge kandidaten van de vijf grootste partijen in de Nijmeegse gemeenteraad met elkaar in debat op uitnodiging van ANS, studentenvakbond AKKU en Ovum Novum. Op de sociëteit van Ovum Novum kruisten politici Marieke Smit (GroenLinks), Casper Soetekouw (D66), Yurre Wieken (SP), Jop Tangelder (PvdA) en Nick de Graaf (VVD) de degens over diverse onderwerpen die studenten aangaan.

Minder malafide
Nadat de diverse sprekers zijn geïntroduceerd met een serieuze en een ludieke vraag, is het tijd voor de eerste stelling, die te maken heeft met de aanpak van huisjesmelkers. Het woord 'malafide' wordt herhaaldelijk in een adem genoemd met de term huisbaas. Hoe de verschillende kandidaten ook tegen het huurprobleem aankijken, de dagen van mensen als Ton Hendriks lijken geteld. Hierbij benadrukken met name Smit en Wieken dat er niet per se kwantitatief meer kamers moeten komen, maar wel kwalitatief betere, omdat veel van de kamers die er zijn te wensen overlaten. Soetekouw vindt het belangrijk om malafide pandeigenaren aan te pakken, omdat het grootste deel van de studentenkamers van particulieren is en daar dus ook de meeste problemen liggen.

Debat publiekOntgroeningen
Als tweede onderwerp komen de ontgroeningen van studentenverenigingen en disputen aan bod. Zich bewust van het feit dat dit onderwerp de aanwezige leden van Ovum Novum aan het hart gaat, besluiten de kandidaten het veilig te spelen en het belang van een bruisend studentenleven te benadrukken. Stuk voor stuk keuren ze excessen af, maar welke rol er precies voor de gemeente is weggelegd, is een heikel punt. Tangelder en De Graaf vinden het niet echt iets waar de gemeente veel aan kan doen, Wieken legt de verantwoordelijkheid in eerste plaats bij de Radboud Universiteit. Smit benadrukt het belang van samenwerking tussen studentenorganisaties en de gemeente om extreme voorvallen te voorkomen. Soetekouw sluit zich aan bij het belang van goed contact tussen de verschillende partijen. Hoewel geen van de kandidaten zelf een ontgroening heeft doorgemaakt, lopen de antwoorden op de vraag of ze mee zouden doen uiteen. 'We moeten niet ontgroenen maar vergroenen', vat Smit haar visie op de traditie samen, met het nodige gelach vanuit de zaal tot gevolg.

Geen wietplanten in de raadszaal
Na de pauze blijft het debat in de groene hoek en komt een stelling over de wietteelt aan bod. Op dit punt blijken de kandidaten redelijk eensgezind in hun oordeel. Nijmegen moet deelnemen aan het experiment om wietteelt te reguleren en zo criminaliteit tegen te gaan. Tangelder spreekt gekscherend over het invoeren van 'staatsplantages', waarna duidelijk wordt dat er nog wel onenigheid is over de precieze invulling en de rol die de gemeente krijgt. De teelt moet in elk geval voor een deel worden overgelaten aan experts, of dit nou wiettelers of tuinbouwers zijn, zodat de gemeente dit niet zelf hoeft te doen. Op de vraag wanneer de kandidaten zelf voor het laatst een jointje hebben opgestoken, lopen de antwoorden uiteen van 'vorige week' tot geheelonthouding.

'We moeten niet ontgroenen maar vergroenen.'

Bus, fiets, auto
Bij de vierde stelling, over de bereikbaarheid van Nijmegen en de campus, ontstaat meer discussie. De partijen zijn het erover eens dat bepaalde knelpunten, zoals de Heyendaalseweg, moeten worden aangepakt, maar welke voertuigen de meeste aandacht verdienen is niet duidelijk. Waar Smit en Wieken om milieuredenen vooral de nadruk leggen op fietsers en het openbaar vervoer, benadrukt De Graaf dat de belangen van automobilisten ook niet uit het oog moeten worden verloren. Ook de verbouwing van station Nijmegen en de mogelijkheid van een spoorlijn naar Kleef worden besproken, waar vooral Smit zich positief over uitspreekt. Wieken argumenteert daarnaast voor het behoud van de bussen door de Burchtstraat om het centrum voor iedereen bereikbaar te houden, iets waar de andere partijen fel op tegen zijn. Verder wordt gesproken over de mogelijkheden voor meer parkeerplekken in het centrum, een speerpunt van De Graaf, en nieuwe fietsenstallingen, iets waar vooral Soetekouw zich voor uitspreekt.

Debat kandidaten grootMilieu
Als laatste wagen de kandidaten zich aan het voorstel om een milieuzone in te voeren in de Nijmeegse binnenstad, waarbij bepaalde vervuilende voertuigen uit het centrum worden geweerd, hoewel niet helemaal duidelijk is welke precies. Waar Soetekouw en Tangelder voor maatregelen op dergelijke schaal zijn, hetzij met de nodige kanttekeningen, uiten de andere deelnemers zich om uiteenlopende redenen tegen het plan. De Graaf noemt het onderscheid tussen auto's die voor of na 2005 gemaakt zijn 'totale willekeur'. Wieken legt herhaaldelijk uit dat hij het een hopeloos plan vindt, omdat onderzoek heeft aangetoond dat het niet werkt, maar krijgt weinig reactie. Smit ziet liever een grootschaligere aanpak die op de hele stad betrekking heeft. Tijdens de discussie die volgt, pleit De Graaf voor een Europese aanpak omdat lokaal ingrijpen te veel kost en betrekkelijk weinig oplevert, terwijl de andere partijen hun eigen visies presenteren op hoe er het beste op lokaal niveau kan worden gehandeld.

Nadat de discussies over zijn, wordt de avond afgesloten met een borrel, waarbij sommige kandidaten elkaar nog even opzoeken om standpunten te vergelijken. De studenten gaan naar huis met een hoop nieuwe informatie over de grote thema's en de houding van de diverse partijen. Zo zijn ze hopelijk iets beter voorbereid op de keuze die op 21 maart zal moeten worden gemaakt.

 

Lees meer

ANS bezocht: Happietaria 2018

Voor de tiende keer is pop-uprestaurant Happietaria deze maand te vinden in Nijmegen, waarbij de opbrengst van elk diner wordt gedoneerd aan het goede doel. ANS schoof woensdag aan voor een Afrikaans geïnspireerde maaltijd.

Tekst: Julia Mars en Vincent Veerbeek
Foto’s: Vincent Veerbeek

Happietaria OpbrengstmeterAfrikaanse sfeer met een fotobooth
Het voormalige Bistro Allerlei in de Regulierstraat is omgetoverd tot een knusse eethoek met Afrikaanse details. Aan de muur prijken houten maskers die gedoneerd zijn door het Afrika Museum en boven de bar hangen vlaggetjes met Vlisco print. Hiermee wordt de aandacht getrokken naar het goede doel van dit jaar: een ontwikkelingsproject dat Eritrese vluchtelingen in Ethiopië helpt bij het volgen van een vakopleiding, omdat de situatie in hun thuisland onhoudbaar is. Op een scorebord bij de bar wordt de opbrengst van de actie bijgehouden. De tafels zijn romantisch aangekleed met een kaarsje en een rode roos. Haaks op de knusse sfeer staat in de hoek een twijfelachtige selfie-booth zoals die ook te vinden is in café TweeKeerBellen.

Voor ieder wat wils
Als voorgerecht zijn er verschillende opties, zoals een samboosa. Dit bladerdeeggebakje uit de Eritrese keuken, gevuld met groente, vult nauwelijks, maar is een aangenaam hapje vooraf. Voor wie zich liever aan iets minder exotisch waagt, is er ook de optie van een flinke portie bruschetta. Het is even zoeken onder de berg rucola, maar dan heb je ook wat.

Happietaria Voorgerecht 1Happietaria Voorgerecht 2

Voor de Nederlander
De 'Doro Wat', een Ethiopisch stoofgerecht met kip, wordt geserveerd met rijst en haricot verts. Het gerecht is duidelijk afgestemd op de Nederlandse bezoeker, want de rijst is nat en er moet aardig wat sriracha saus overheen worden gegooid voordat het voldoet aan de Ethiopische peperstandaarden. Ook voor het hoofdgerecht zijn er genoeg opties voor wie het liever wat dichter bij huis zoekt. De vegetarische ‘Happieburger’ smaakt uitstekend en is goed gevuld, met een nephamburger, de nodige groente en een mengsel van curry en mayonaise. Het geheel wordt geserveerd op een heerlijk broodje, dat dit gerecht helemaal afmaakt. De klassieke friet en salade ontbreken niet aan dit gerecht.

Happietaria Hoofdgerecht 2Happietaria Hoofdgerecht 1

Tuntelig toetje
Koffie met popcorn in een chocoladebootje is precies wat de naam doet denken. Creatief bedacht, maar wat lastig te consumeren. Het Eritrese chocoladebootje is ook terug te vinden bij de andere toetjes, zoals het crême brulée ijs. Waar het bootje met popcorn al lastig naar werken viel, brengt het bootje met ijs je poging je nagerecht elegant op te eten pas echt tot een zinken. Gelukkig is er voldoende chocola, banaan en slagroom om het geklungel met de bootjes te compenseren.

Happietaria Nagerecht 1Happietaria Nagerecht 2

Voor een maaltijd betaal je gemiddeld 18 euro en het geld gaat naar een project voor Eritrese vluchtelingen in Ethiopië. Happietaria is nog tot 13 maart te bezoeken.

 

Lees meer

ANS bezocht: Onbederf'lijk Vers 2018

Poëziefestival Onbederf'lijk Vers vulde de binnenstad van Nijmegen in de nacht van 17 oktober opnieuw met mooie en aangrijpende verhalen. Op zes verschillende locaties droegen achttien dichters, waaronder zowel grote namen als opkomende talenten, hun beste poëzie voor.

OBV4 750x

Onbederf'lijk Vers is een gratis poëziefestival dat wordt georganiseerd door studenten van de Radboud Universiteit. Dit jaar stonden grote namen zoals Anne Vegter en Rodaan al Galidi op het programma, aangevuld door opkomende dichters. De avond bestond uit drie rondes waarin op zes verschillende locaties in de binnenstad drie tot vier sprekers gedichten voordroegen.

In café De Wunderkammer stonden Derek Otte, Timo Verbeek, Lev Avitan en Richard Nobbe op het programma. Het knusse café, dat ook wel het rariteitenkabinet van Nijmegen wordt genoemd, leende zich perfect als locatie voor poëzievoordracht. De gedimde sfeerverlichting, luie stoelen en opgezette dieren als decoratie zorgden voor een mysterieuze sfeer.

OBV1 450xStadsdichter van Rotterdam Derek Otte bijt de spits van de ronde af. Nonchalant onderuitgezakt op een stoel leest hij voor uit zijn bundel Regelgeving. Zijn gedichten zijn luchtig met een humoristische ondertoon, zoals zijn gedicht Lover op de cover (uitspraak: luver op de cuver) over stenenkolenengels. Lover of de cover / what is er on the hand / I try to speak English / but I fell through the mand. Vanuit de zaal klinkt gegniffel. Otte weet duidelijk hoe hij het publiek warm moet maken. Na een aantal van deze luchtige poëzie staat hij op. Zijn blik wordt ineens serieus. Antilliaan, zijn volgende voordracht, gaat over vooroordelen die mensen hebben tegenover etnische minderheden. Ondanks de omschakeling naar dit serieuze onderwerp blijft Otte dicht bij zijn eigen stijl en eindigt met een luchtige noot. 'Toch geloof ik dat we, als we er samen aan werken, vooroordelen kunnen voorkomen.'

OBV3 450xNa Otte is Timo Verbeek aan de beurt. De eerste indruk die Verbeek maakt is totaal anders dan die van zijn voorganger. Hij is achttien, nog ietwat onwennig en heeft een opvallende pilotenbril op. Ook Verbeek begint met het voordragen van gedichten uit zijn gedichtenbundel. 'Deze bundel heb ik voor mijn profielwerkstuk geschreven', vertelt hij. 'Daar ga ik jullie uit voorlezen.' De gedichten uit zijn bundel gaan dan ook vooral over tienerzaken: meisjes ontdekken en wilde nachten met vrienden. Zijn voordracht is aardig, maar Verbeek blijft verscholen achter zijn bundel. Pas bij zijn laatste gedicht, dat hij wel uit zijn hoofd kent, komt hij echt los. Het verhaal gaat over het verlies van zijn vader een aantal jaar geleden. Ditmaal gebruikt Verbeek grote handgebaren en een luide stem tijdens zijn voordracht. Het publiek is inmiddels stilgevallen, duidelijk geraakt door het verhaal.

Lev Avitan is de volgende spreker. Avitan is in Nijmegen en omstreken een bekende gast bij andere poëzieëvenementen zoals Mensen Zeggen Dingen. Kenmerkend aan hem zijn zijn harde, confronterende woorden die ieder aan het denken zetten. Dat Avitan sinds een jaar campusdichter van de Radboud Universiteit is, is goed te merken aan de onderwerpen van zijn gedichten. Avitan dicht over klimaatverandering en het vinden van eigen identiteit. In een gedicht dat gaat over seks met een meisje maakt hij ingewikkelde verwijzingen naar mythologie en muzieknoten. Door Avitans gevoel voor ritme en intonatie weet hij het publiek in zijn greep te houden, maar de academische ondertoon zorgt dat zijn gedichten minder persoonlijk aanvoelen dan die van zijn voorgangers.

De laatste spreker van de avond is Richard Nobbe. Nobbe heeft een humoristische stijl en zijn gedichten gaan vooral over dingen die hij in zijn alledaagse leven meemaakt. Zijn eerste gedicht gaat over snackbar Happy Corner. 'Terwijl ik daar laatst betaalde zei de eigenaar me "bedankt, kameraad"', leidt Nobbe zijn gedicht in. '"Kameraad", dat is iets wat alleen communisten zeggen. Daarom heet mijn volgende gedicht: Bij snackbar Happy Corner werken spionnen uit Noord Korea.' Het publiek moet lachen en daarmee is de toon voor zijn voordracht gezet. Gedichten over vloggen en de rijdende rechter volgen en met deze luchtige vorm van poëzie komt de avond tot een eind.

Na afloop was er in De Wunderkammer een afsluitende borrel, waar het publiek met elkaar en de aanwezige dichters konden napraten over de avond. De sprekers op Onbederf'lijk Vers waren ook dit jaar weer verrassend, vernieuwend, maar vooral divers.

 

 

Lees meer

ANS bezocht: Opening Elinor Ostromgebouw en C

Het Elinor Ostromgebouw is inmiddels al een maand in gebruik, maar afgelopen donderdag vond de officiële opening van het gebouw en de nieuwe theaterzaal C plaats. Eerst waren er toespraken met de nodige flauwe woordgrappen in de hal bij de ingang, gevolgd door een divers cultureel programma in C.

Foto's: Ted van Aanholt en Vincent Veerbeek

Geen glazen plafond
Opening EOS 1 ceremoniemeesterJan-Kees Helderman, voorzitter van de facultaire onderzoeksgroep Bedrijfskunde en ceremoniemeester tijdens de opening, trapt de middag af en vertelt over de naamgeving van het gebouw. Elinor Ostrom was de eerste vrouwelijke winnaar van de Nobelprijs voor economie. 'Het gebouw bestaat weliswaar uit veel glas, maar heeft geen glazen plafonds om te doorbreken', zegt Helderman. Later voegt Wilma de Koning, vice-voorzitter van het College van Bestuur, toe dat Ostrom zelf geen economie had gestudeerd maar politicologie, omdat ze als vrouw geen wiskunde op de middelbare school mocht volgen. Ostrom is dus het boegbeeld van gelijke kansen voor mannen en vrouwen.

Paul Hendriks, decaan van de Faculteit der Managementwetenschappen, blikt terug op het voormalige onderkomen van de faculteit, de Thomas van Aquinostraat (TvA). 'Ik verwacht dat de gemiddelde studietijd omlaag zal gaan, nu studenten niet meer zoveel tijd kwijt zijn met de weg vinden', zegt Hendriks. Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en alumnus Politicologie is het met Hendriks eens. Bruls vertelt over zijn eigen studententijd en gebruikt een citaat van een Amerikaanse historica. '"Wij kleuren onze kijk op het verleden in door het heden." Niemand in de jaren 80 was positief over TvA.' Bruls is dan ook zeer blij met het nieuwe gebouw dat transparant en licht is, waar afdelingen elkaar zonder veel moeite kunnen vinden. De opening is officieel wanneer de ceremoniemeester na twee mislukte pogingen een fles champagne met een zwaard opent en iedereen het glas heft.

Opening EOS 3 LEFMuzikaliteit alom
Na de officiële opening van de nieuwe Managementfaculteit vinden er enkele optredens plaats in theaterzaal C. De groep LEF houdt een multidisciplinaire voorstelling genaamd Desire waarin onder andere zang, dans en theater verwerkt zijn. Op het podium liggen schijven van glas die ronddraaien en weerspiegelen op een groot doek, waar een schaduwspel te zien is. Na deze bevreemdende voorstelling is het podium voor Merlijn Twaalfhoven. In zijn praatje, getiteld Effects of artistic thinking, legt hij uit dat iedereen een kunstenaar in zich heeft. Dit demonstreert hij door het publiek aan het werk te zetten en zo samen een compositie te creëren. Het resultaat is misschien nog geen meesterwerk, maar het toont wel aan dat kunst maken niet alleen voor kunstenaars is. Het derde optreden van de avond is van Martine Bakker en Bobbie Wall, met de voorstelling Alleen als we samen mogen. Ze nemen het publiek met behulp van countrymuziek en dagboekfragmenten mee op een reis door het Amerikaanse zuiden, van Austin naar Nashville. Bakker vertelt en Wall zingt over hun vriendschap en wat het betekent om alleen of samen te zijn.

Opening EOS 4 operaOp avontuur
Nadat het publiek wat te eten of te drinken heeft gehaald buiten de zaal, gaat de show weer verder. Een lezing van Radboud Reflects volgt, waarin filosofen Simon Gusman en Arjen Kleinherenbrink met elkaar in gesprek gaan over waarom avonturen niet in het echte leven bestaan. 'De werkelijkheid heeft geen plot, want van te voren staat nog niks vast.' Mensen gaan vaak op reis om zichzelf te ontdekken. We hebben namelijk de drang om overal een betekenis achter te zoeken, waardoor we verslaafd raken aan avonturen. Zodra je het avontuur in je dagelijkse leven hebt verwerkt, is het echter geen avontuur meer. Na Radboud Reflects volgt een filmisch intermezzo van Cultuur op de Campus met korte films van Pixar over schattige vogels en robots in de ruimte. Tegen het eind van de avond is een operette van Carmina Ludicra te zien, die Les Cloches de Corneville spelen in N.E.C. t-shirts. Het is een mengsel van klassieke operamuziek in het Nederlands en grapjes tussendoor.

Tot slot speelt de Studenten Big Band Nijmegen tijdens de afterparty een combinatie van funk, jazz en fusion. Het nieuwe gebouw van Managementwetenschappen is in ieder geval feestelijk en creatief ingewijd door studenten en werknemers van de Radboud Universiteit. TvA zal hier niet erg gemist worden.

 

Lees meer

ANS bezocht: Race of the Classics 2018

Van 2 tot en met 8 april vond de dertigste editie van deRace of the Classics plaats, kortweg 'de Rees' genoemd, een studentenzeilrace op tallships. ANS trok een zeiljas aan en voegde zich bij Team Radboud Universiteit.

Tekst: Dennis van der Pligt
Foto's: Kevin May

Zeilen was ooit het pakkie-an van hard werkende zeelieden op vissers-, handels- en oorlogsschepen, met alle ontberingen van dien. Tegenwoordig is het vooral een hobby, volgens de stereotypering met name van kakkers. Bij de Race of the Classics zijn echter studenten van allerlei slag en uit diverse steden van de partij. Deze weeklange studentenzeilwedstrijd over de Noordzee wordt uitgevochten met tallships van dertig, veertig meter lang, die soms zo'n honderd jaar oud zijn. Dit jaar bestond de Rees uit drie etappes: Rotterdam-Ipswich, Ipswich-Scheveningen, Scheveningen-Beverwijk. Ook Nijmegen bracht een twaalfkoppige groep zeilenthousiastelingen bijeen: Team Radboud Universiteit mocht bij een ervaren bemanning aan boord van de Iris.

ANS bezocht RotC groepsfoto groot

Samen uit, samen thuis
Vol inspanning trekken vijf man de 'klauw' omhoog, een stuk hout waarmee de 'piek' vastzit aan de mast. Met evenveel inzet hijsen vier andere teamleden die piek omhoog, de dwarsbalk waaraan het imposante grootzeil is bevestigd. Langzaam maar zeker ontvouwt die witte doek zich in de richting van de lichtgrauwe Noordzeehemel. Het is hierbij belangrijk dat de piek schuin omhoog steekt. Als die omlaag bungelt, gaat het zeil klapperen. Al puffend moet een bemanningslid dus ook nog coördineren tussen de twee groepen. 'Klauw stoppen, piek door!' schalt het over het dek. Nadat negen paar ogen vanuit dikke zeiljassen inderdaad opmerken dat de klauw te hard gaat, klinkt al snel weer 'klauw door!'. Dan is plots een luid en eenvoudig 'ho!' hoorbaar. Het grootzeil staat, de groep hijgt. Samen happen ze naar lucht. Zeilen is een teamsport.

Ben, schipper, eigenaar en bewoner van de Iris, houdt vanaf het roer een oogje in het zeil en stuurt de andere drie bemanningsleden aan. Geregeld zeilen zij recreatief op soortgelijke vaartuigen. Team Radboud krijgt instructies van deze ervaren bemanning. Zonder zeebenen kun je dus gewoon meedoen. Op het tussendek leren enkele teamleden het 'opschieten' van touw, dat wil zeggen het netjes oprollen en vastknopen. Bemanningslid Hans wijst in de verte naar andere schepen in de Rees-vloot, en legt het verschil tussen kitsgetuigd en schoenergetuigd uit. 'De Iris zelf is kitsgetuigd, haar achterste mast is namelijk korter dan haar voorste.' Voor schoenergetuigd geldt het omgekeerde, zulke schepen doen ook mee. Samen vormen al die bolle zeilen van de diverse Rees-vloot een waar spektakel.

ANS bezocht RotC schepen groot

Met overgeven en overgave
Om niet zomaar uit hun nest te rollen, proberen de meesten zoveel mogelijk in de stabielere stuurboordbedden te liggen. Door de wind helt de Iris tijdens de eerste nacht immers flink over stuurboord. Na vier uur slaap zal de helft van het team de anderen afwisselen en het schip besturen, een routine die zich herhaalt. Sommige teamleden worden helaas wat zeeziek en voelen soms vooral de behoefte de Noordzee aan te vullen.

Bovendeks wordt ondertussen besloten dat een topzeil gestreken moet worden om het schip weer rechter te laten varen. Onder andere teamleden Rinske en Kevin krijgen deze taak, en met goede zin trekken ze aan de betreffende lijn. Vol overgave haalt Kevin met links, dan weer met rechts de lijn binnen, totdat hij op een zeker moment een totaal ander touwtje vastpakt. Bij de eerstvolgende ruk blaast ineens Rinskes reddingsvest op - daar was dat koordje dus van. Droogjes grinnikt bemanningslid Jan: 'Rinske is opgeblazen'.

De verbazing en lichte schrik maken plaats voor gelach, terwijl Engeland opdoemt. Eenmaal aan wal in Ipswich maken alle teams zich klaar voor het eerste feest. Hoewel het evenement in naam een race is, lijkt de organisatie helaas meer bezig met de festiviteiten dan met het competitie-element. Hoe de wedstrijd precies in elkaar steekt, blijft ook voor de schippers soms in mist gehuld.

ANS bezocht RotC boegspriet grootDe diepte van de zee
Met de oren gespitst luistert het team benedendeks naar bemanningslid Marjan, die de geheimen van de Noordzee blootlegt. De beginselen van het navigeren worden geleerd. Op de kaart staan allerlei tekens die vragen oproepen. 'Die boei geeft aan dat je er ten westen van moet blijven', legt Marjan uit. 'Daar voorbij is het water immers te laag.' Oude scheepswrakken die ook op de kaart staan, maken duidelijk dat laagwatergebieden ooit veel slachtoffers maakten. Ondanks de overzichtskaarten die enorme gebieden tonen, kan op zee zijn aanvoelen als een kleine wereld. Vanaf het achterdek overzie je immers het hele schip. De kleine deurtjes en bedjes versterken bovendien dit gevoel van een besloten omgeving.

Wanneer je echter over de reling de verre horizon hemel en zee ziet scheiden, begint te dagen hoe majestueus de wijde omgeving is. In de machtige Noordzee liggen uitgestrekte windmolenparken en dichtbevolkte vaarroutes voor reusachtige vrachtschepen. Al die mensencreaties werpen door de ondergaande zon lange schaduwen over het drukke water, een schouwspel waar het Nijmeegse team slaperig maar tevreden van geniet. Met raadselachtige strafpunten op de eindstand in Beverwijk wordt Team Radboud uiteindelijk dertiende van de negentien deelnemende schepen. Hoewel de organisatie maar een gebrekkig wedstrijdgevoel creëerde, werd de ervaring ruimschoots goed gemaakt door het ontstane teamgevoel.

 

Lees meer

ANS kijkt: 13 Reasons Why (2017-heden)

'Aflevering 13, 38.20 min: kijk niet!', dat schreeuwde het internet over het tweede seizoen van ​13 Reasons Why​. De specifieke scène zou te heftig zijn. Veel kijkers zullen echter te nieuwsgierig zijn geweest om zich te laten leiden door die waarschuwing, en zullen dan ook met afkeer op de bank hebben gezeten tijdens die grafische scène in de spannende seizoensfinale.

Tekst: Myrte Nowee

Welkom bij jouw bandje 
Het verhaal van het eerste seizoen draait om de zelfmoord van Hannah Baker (Katherine  Langford). Voordat ze stierf, nam ze dertien opnames op cassettebandjes op waarin  ze uitlegt waarom ze er een einde aan heeft gemaakt, elke reden gericht aan een persoon. De opnames worden afgeleverd bij iedereen die wordt genoemd. Een van die mensen is  Clay Jensen (Dylan Minnette), die de opnames luistert terwijl het gewone leven doorgaat. Alle dertien afleveringen zijn zo ingedeeld dat de cassettebandjes worden afgespeeld als voice-over, waardoor het publiek het heden te zien krijgt, vermengd met flashbacks over het verhaal van Hannah. Zo krijgt de kijker beetje bij beetje een completer beeld van waar Hannah's verdriet vandaan komt en hoe dit zich opbouwt. Ook geeft het inzicht in de onderlinge relaties tussen de hoofdpersonen over wie de opnames gaan. 

 

 

Roodkapje en de wolf 
Het tweede seizoen heeft een soortgelijke indeling, maar dit keer worden de afleveringen vanuit het perspectief verteld van de personen die moeten getuigen in de rechtszaak van Hannah's ouders tegen de school. Dit is heel interessant omdat het verhaal van Hannah nu door de ogen van andere mensen wordt getoond. Zo wordt haar personage van verschillende kanten belicht. Het verhaal van roodkapje is anders als de wolf het vertelt. Ook krijgt het verhaal hiermee meer lading en wordt de serie als geheel realistischer. Niemand is perfect en die imperfectie wordt op deze manier in beeld gebracht zonder dat het afbreuk doet aan je sympathie voor Hannah. 

Ook ziet de kijker de andere hoofdpersonen in het verhaal veranderen doordat zij nu hun eigen verhaal mogen vertellen en ze te maken krijgen met thema's als herstel en rouwverwerking. Daarnaast wordt door de rechtszaak goed in twijfel getrokken of de school wel daadwerkelijk verantwoordelijk is geweest voor Hannah's dood, wat de ouders van Hannah in de rechtszaak tegen de school claimen. Toen de makers de verhaallijn af hadden, stemden ze zelf over de zaak alsof zij het juryoordeel gaven, en werd het vijf tegen vijf. Missie geslaagd dus. 

Maatschappelijke problemen 
Het verhaal wordt in het tweede seizoen ook een stuk uitgebreider. Het verhaal draait allang niet meer alleen om Hannah, maar pakt ook andere kwesties aan die in Amerika voor veel problemen zorgen, zoals wapengeweld, seksueel geweld tegen vrouwen, racisme en het falen van het rechtssysteem. De makers willen met de serie dan ook een dialoog op gang brengen, en dat lijkt te zijn gelukt. Nog geen maand nadat het tweede seizoen van de Netflix serie online vond de Parents Television Council, een Amerikaanse lobbygroep tegen vloeken, geweld en seks in de media, dat hij offline gehaald moest worden. Hun belangrijkste reden hiervoor was een erg gewelddadige scène in de laatste aflevering. Maar is het censureren van geweld dat ook in het echt voorkomt verstandig? 

Voor ons in Nederland is het moeilijk te bevatten hoe waarheidsgetrouw de serie is gemaakt. Zelfs al gaat het er niet op iedere Amerikaanse middelbare school zo aan toe, het is minder aangedikt dan het misschien lijkt voor een Nederlands publiek. Dat wordt vooral duidelijk in Beyond the Reasons, een soort talkshow waarbij de makers en acteurs in gesprek gaan over de serie met specialisten, zoals doktoren, advocaten en psychiaters. De producenten leggen de keuzes uit die ze maakten en vertellen over het onderzoek dat ze hebben gedaan om de verhaallijnen te schrijven. Zo zijn ze bijvoorbeeld met een van de acteurs bij een afkickkliniek geweest om de fases van afkicken te bestuderen voor diens personage. 

En toen 
Dat de serie veel losmaakt is duidelijk, maar of hij meer problemen veroorzaakt of juist bijdraagt aan de oplossing moet nog blijken. Qua verhaalopbouw en acteerprestaties is de serie zelf in ieder geval van hoog niveau. Seizoen twee is wel wat minder sensationeel en wordt op IMDB ook iets lager beoordeeld. Waar in het eerste seizoen vanaf aflevering zes ongeveer de spanning er echt in ging zitten, moet het tweede seizoen het vooral van de laatste twee afleveringen hebben. Desalniettemin geeft het een mooie aanvulling op het verhaal. Het tweede seizoen heeft wederom een open einde en een derde seizoen is al beloofd. Katherine Langford heeft aangegeven niet mee te willen doen omdat het verhaal van Hannah nu af is naar haar idee, dus het is afwachten hoe de makers hiermee omgaan. 

Bij de spraakmakende scène in de laatste aflevering scène moet iedereen zelf beslissen of hij hem kijkt of niet. Zonder geluid terugkijken op YouTube is ook een goede optie. Het hele seizoen erom niet kijken is in ieder geval niet nodig.

 

 

Lees meer

ANS kijkt: A Series of Unfortunate Events (2017-heden)

'Look away, look away, there's nothing but horror and inconvenience on the way.' Met deze sinistere woorden begint elke aflevering van A Series of Unfortunate Events. Toch is wegkijken het laatste wat kijkers willen doen bij deze verfilming van de gelijknamige jeugdboekenreeks. Net als seizoen een biedt het tweede seizoen, dat sinds begin deze maand op Netflix te zien is, een hoogst vermakelijke combinatie van hilarische humor en diepzinnig drama.

Tekst: Vincent Veerbeek

Van de regen in de drup
Na de dood van hun ouders, die zijn omgekomen bij een mysterieuze brand, belanden Violet, Klaus en Sunny Baudelaire bij een ver familielid genaamd Count Olaf (Neil Patrick Harris). Hoewel de Baudelaires in eerste instantie goede hoop hebben op een liefhebbende voogd, blijkt al snel dat de twijfelachtige theateracteur echter alleen op de erfenis van hun ouders uit te zijn. Nadat de schurk door de mand valt, worden de kinderen bij een nieuwe voogd geplaatst. Vanaf daar volgt het verhaal van A Series of Unfortunate Events met name in het begin van de serie een vast patroon, waarbij de kinderen telkens bij een nieuwe voogd terechtkomen en hun best moeten doen om uit de klauwen van Count Olaf te blijven. Die duikt keer op keer op in de doorzichtige vermommingen, waarmee hij toch iedereen behalve de Baudelaires op het verkeerde been weet te zetten. Na het vinden van een geheimzinnig foto van hun ouders en een groep onbekenden beginnen de Baudelaires langzaam het mysterie rond hun ouders en de schimmige organisatie waar zij lid van waren te ontrafelen.

Boek in beeld
Hoewel sommige elementen uit de boeken in de serie zijn aangedikt, zoals de nadrukkelijkere aanwezigheid van verteller Lemony Snicket, is de televisieserie in veel opzichten een trouwe bewerking van de oorspronkelijke boeken. De televisiebewerking slaagt er vooral in het gevoel van de brontekst over te brengen. De taalspelletjes, duistere humor en karikatuurachtige personages zijn kenmerkend voor de boeken en worden in de serie waarheidsgetrouw verwerkt. Net als de boeken zit de tv-serie vol literaire verwijzingen, van personages vernoemd naar Edgar Allan Poe tot een stuk dialoog die bestaat uit de openingswoorden van Nabokov's Lolita. Tegelijkertijd erkent de serie haar eigen status als televisieprogramma, met veel knipogen en de nodige fourth wall breaking. Zo verwijzen sommige karakters expliciet naar termen als 'seizoenen' of 'afleveringen' waar je normaalgesproken een tijdsaanduiding zou verwachten. Ook worden op strategische momenten liedjes toegevoegd die niet in de boeken voorkwamen, maar uitstekend passen binnen de sfeer van het verhaal.

Schoonheidsfoutjes
Ondanks de vele positieve kanten van de serie, is A Series of Unfortunate Events geenszins een toonbeeld van perfectie. Omdat het is gebaseerd op een reeks jeugdboeken worden dingen soms tot in het oneindige toegelicht. Verteller Lemony Snicket, die keer op keer het verhaal onderbreekt om een woord of uitdrukking toe te lichten met de woorden 'a phrase which here means', gaat op een gegeven moment vervelen, zeker omdat de helft van zijn uitleg overbodig is en soms bijna aanvoelt als een onderschatting van de kijker. De makers van de serie lijken zich hier tot op zekere hoogte van bewust, want veel personages doen precies hetzelfde tegenover de Baudelaires, met steevast als antwoord van Klaus: 'We know what that means.' De Baudelaires zijn niet zo dom als mensen denken en de kijker ook niet.

Een ander kenmerk van de serie dat uiteindelijk gaat vervelen, is de manier waarop sommige personages worden weggezet. Zeker in het begin worden keer op keer dezelfde karaktereigenschappen benadrukt, waardoor de meeste personages karikaturen van zichzelf zijn. Violet vindt graag dingen uit en Sunny zet het liefst overal haar tanden in, terwijl Count Olaf kwaadaardig en ijdel is. Gelukkig maakt de serie ook hier flinke vooruitgang naarmate het tweede seizoen vordert en de nadruk verschuift naar de tol die de gebeurtenissen eisen op de personages. Zo is er in een van de laatste afleveringen van seizoen twee zelfs een scène waarin Count Olaf wordt geconfronteerd met zijn daden. Hier schemert plots een andere, meer onzekere kant van de slechterik door. Het roer wordt niet direct omgegooid, maar wel wordt langzaam duidelijk dat de personages meer zijn dan de typetjes die in het begin worden geïntroduceerd.

Hoewel A Series of Unfortunate Events dus de nodige schoonheidsfoutjes bevat, zijn deze makkelijk te vergeven vanwege het vlotte tempo, de mooi vormgegeven omgevingen en de vaak zwartgallige humor. Zo krijgt de serie het voor elkaar niet alleen de inhoud van de boeken goed te verfilmen, maar ook de sfeer daarvan. Daarmee krijgt het iets voor elkaar waar veel andere verfilmingen, ook de eerdere filmversie van A Series of Unfortunate Events, de mist ingaan.

 

Lees meer

ANS kijkt: Altered Carbon (2018-heden)

Personages inAltered Carbon bestaan net als mensen in onze wereld uit een lichaam en een geest. De geest, gedragingen en persoonlijkheid worden echter opgeslagen op een harde schijf die qua uiterlijk veel weg heeft van een fidget spinner. Het lichaam is maar een omhulsel waarin deze harde schijf geplaatst wordt. Dit lichaam is – als je rijk genoeg bent – te vervangen, aan te passen en te kopiëren. Sinds begin februari is de nieuwe sciencefictionserieAltered Carbon op Netflix te zien. Weet deze zich te onderscheiden van het al zo ruime aanbod op dit videostreamplatform?

Tekst: Siebe Konst

Cyberpunk gemixt met sciencefiction
Altered Carbon is gebaseerd op het gelijknamige boek uit 2002 van de Engelse schrijver Richard K. Morgan en speelt zich af in het jaar 2358. Technologie uit andere werelden heeft voor robots en lasers gezorgd maar dus ook voor onsterfelijkheid. De producenten hebben veel aandacht besteed om de wereld uit het boek op het televisiescherm te krijgen en de serie ziet er dan ook prachtig uit. De omgevingen lijken op die uit Blade Runner of Total Recall met cyberpunk elementen. Het is een wereld die ondanks alle nieuwe technologie en rijkdom vol zit met criminaliteit en armoede. Hoewel er wordt verwezen naar andere planeten speelt de serie zich af op aarde.

Moord en mysterie
Het verhaal draait om Takeshi Kovacs, gespeeld door Joel Kinnaman. Kinnaman is al bekend van de Netflix-serie House of Cards en de film Suicide Squad. Takeshi wordt 250 jaar nadat zijn oude lichaam is vernietigd onvrijwillig wakker gemaakt en in een totaal nieuwe huid gestopt. Dit lichaam is uitgerust met kungfu, spierkracht en snelheid. Hij komt echter al gauw tot de realisatie dat hij niet zomaar is teruggehaald. Takeshi moet namelijk de moord op Laurens Bancroft (gespeeld door James Purefoy) oplossen. Alleen hij kan dit omdat hij een Envoy is, een soort supersoldaat die razendsnel nieuwe lichamen kan adopteren. Tevens is hij de laatste in zijn soort en emoties zijn vrijwel niet aanwezig bij hem. Dat is handig, want zo kan Takeshi erg objectief blijven tijdens het onderzoek. De andere hoofdrol is weggelegd voor Martha Higareda, die politieagente Kristin Ortega speelt. Zij heeft de taak Takeshi te babysitten.

Zoveelste Netflix-serie?
Hoewel er tegenwoordig talloze sciencefictionseries op Netflix te vinden zijn, is Altered Carbon uniek omdat doodgaan in deze serie in veel gevallen slechts tijdelijk is. Je vervangt je lichaam toch net zo makkelijk weer voor een nieuw exemplaar, mits je genoeg geld hebt, of je laat het klonen. De harde schijf laten kopiëren, waardoor je eigenlijk bijna onsterfelijk bent, is ook geen enkel probleem. Hierdoor kan de serie met zijn karakters een oneindig aantal richtingen op en kan elk karakter door verschillende acteurs gespeeld worden. Zo is Bancroft bijvoorbeeld degene die Takeshi terug laat halen uit de voorlopige dood om zijn eigen moord op te lossen. Dit is slechts een van vele plotwendingen in deze serie. Wie Altered Carbon maar zijdelings volgt, zal moeite hebben het verhaal bij te benen. Daar is de serie gewoonweg veel te complex voor. Gelukkig wordt de kijker beloond met genoeg dramatische, mooie en spannende content.

Tientallen verhaallijnen
Doordat de serie zich in het begin richt op een beperkt aantal personages, is het voor de kijker nog wel te volgen. Gaandeweg komen er echter in rap tempo karakters en verhalen bij en kan het plot wat verwarrend worden. Als je de setting echt leuk vindt en hierdoor gemotiveerd kan blijven kijken. is het de kijktijd zeker waard. Wat de serie verder verrijkt, is het uitstekende samenspel tussen Takeshi en Kristin. De karakteropbouw is diep met voldoende achtergrond en toch blijft het gissen wat de motieven zijn van de karakters. Niks is zo simpel als het lijkt. Dit is een kracht, maar dus ook een zwakte. De serie kan een ontelbaar aantal richtingen op. Dit zorgt voor verassingen en voor verwarring, zoals subplots die tijdelijk wegvallen en elders hervat worden of karakters die verdwijnen en met een totaal ander uiterlijk in een andere aflevering opduiken. Dit alles maakt Altered Carbon een uitdagende serie.

Altered Carbon is sinds vorige maand te zien op Netflix en bevat naast een uitstekend verhaal ook spectaculaire visuals en uitstekend geportretteerde personages. Het is nog onzeker of er een tweede seizoen komt. Wat we wel weten is dat Joel Kinnaman zeer waarschijnlijk niet meedoet doordat hij verdergaat bij concurrent Amazon. Normaal is het een doodsteek voor een serie als het hoofdpersonage vervangen wordt. Door de constructie van Altered Carbon is dit echter allemaal mogelijk.

 

Lees meer

ANS kijkt: Annihilation (2018)

Recent verscheen Annihilation op Netflix, een sciencefiction horrorfilm die het verhaal vertelt van bioloog Lena. Ze betreedt een wereld waarin alles wat ze heeft geleerd over flora en fauna op wankele benen komt te staan. Regisseur Alex Garland baseerde de film op Jeff VanderMeers gelijknamige boek. De film was bedoeld voor het grote scherm, maar na een beperkte bioscooprelease in Canada, China en de Verenigde Staten leidden de tegenvallende resultaten toch tot een dealtje met Netflix. Jammer, want een werkje van dit kaliber verdient zonder twijfel een Ultra IMAX 3000 3D Deluxe behandeling.

Tekst: Max Wolf

Bestemming onbekend
Kane (Oscar Iscaar), de echtgenoot van Lena (Natalie Portman), keert een jaar na zijn vermissing van een geheime missie zonder aankondiging terug naar huis. Hij weet bijna niets meer van het afgelopen jaar en stort binnen enkele minuten na thuiskomst in. Wanneer Lena en hij onderweg zijn naar het ziekenhuis wordt de ambulance onderschept door een groep geheime soldaten die hen meenemen naar Area X, een militaire basis. Dit gebied bevindt zich in de buurt van 'The Shimmer', een groeiend elektromagnetisch veld dat alles opslokt in zijn pad. Lena krijgt te horen dat haar man op expeditie is geweest in The Shimmer in een poging de origine en effecten ervan op het opgeslokte gebied te achterhalen. Hij blijkt de enige van talloze expeditieleden te zijn die de tocht heen en terug overleefde. Kane raakt in een coma waardoor Lena alsmaar nieuwsgieriger wordt naar The Shimmer. Ze is ontzettend nieuwsgierig en wil weten wat haar echtgenoot heeft meegemaakt. Hierdoor besluit ze mee te gaan met de volgende expeditie. Samen met vier andere vrouwen gaat ze op een zelfmoordmissie waarin ze hoopt antwoorden te vinden die haar man kunnen redden.

Oprechte angst
Hoe dichter het expeditieteam bij de oorsprong komt, hoe vreemder de omgeving wordt. Met name de flora en fauna blijken meer aangetast te zijn met elke stap die het team zet. Het is dan ook de kracht van deze film om oprecht eng te zijn zonder in elke scène een jumpscare in te bouwen. Angstaanjagend zijn zonder je daarvoor hartaanvallen te hoeven bezorgen is voor weinig horrorfilms weggelegd. Alex Garland bereikt dat effect echter met gemak. De combinatie van kunstzinnige visuals, buitenaards klinkende muziek en de setting in een droomwereld (die tegelijk een nachtmerrie is) geven de film een sfeer die je zonder twijfel peentjes laat zweten.

Diepere vraag
Hoe dieper het expeditieteam komt, hoe meer de wetenschappelijke leden van het groepje erachter lijken te komen wat The Shimmer doet met de individuen die het betreden. Vormgegeven als een vloeiende substantie van magistraal gebroken wit licht lijkt The Shimmer het DNA van al het levende wat het betreedt in een blender te gooien. Zo zien teamleden hun vingerafdrukken veranderen, lijken planten menselijke vormen aan te nemen en vice versa. Het verklaart de mate waarin vorige expedities vermoedelijk hun toerekeningsvatbaarheid verloren om vervolgens nooit meer terug te keren.

Deze verklaring opent niet alleen een deur voor de filmmakers om hun fantasie op de vrije loop te laten, maar het stelt ook een diepere vraag. Teamleden worden stukje bij beetje anders, zowel fysiek als mentaal. In het begin van te film is al te zien dat Lena de expeditie overleeft, ze wordt immers in een van de allereerste shots ondervraagd over alle gebeurtenissen die tijdens haar tocht hebben plaatsgevonden. Toch zie je per scène dat ze een stuk anders uit The Shimmer gekomen is. Het is alsof het verhaal je hiermee bijna toejuicht om in een existentiële crisis te belanden wanneer Lena niet meer volmondig kan zeggen dat ze daadwerkelijk Lena is. Aan welke eigenschappen en kenmerken ontleen je je identiteit als alles constant verandert? Als kijker houdt de film je door deze vraag nog langdurig in zijn greep.

Desalniettemin is het makkelijk om Annihilation te ervaren als vaag en onbegrijpelijk als je niet je concentratie erbij houdt. Wellicht dat dat heeft geleid tot de tegenvallende bioscoopbezoeken in de Verenigde Staten, Canada en China. Toch is de film een verademing voor liefhebbers van het sci-fi horrorgenre omdat het zonder goedkope trucjes eng is. Complexer staat niet gelijk aan beter, maar Alex Garland en Natalie Portman kunnen nog weleens het tegenbewijs zijn voor dat statement.

 

Lees meer

ANS kijkt: Arrested Development (2003-heden)

Waar gecancelde series vroeger in de vergetelheid raakten of vereeuwigd werden door fans op het internet, is de kans tegenwoordig groter dat Netflix of een ander streamingplatform ermee aan de haal gaat. Zo ook de serie Arrested Development. Bijna even turbulent als het verhaal van de Bluth-familie die in Arrested Development centraal staat, is de productiegeschiedenis van de serie zelf. Na drie succesvolle seizoenen op de Amerikaanse televisie ging de stekker er in 2006 uit en leek de toekomst onzeker. Pas in 2011 besloot Netflix de rechten te kopen en drie jaar later verscheen een rommelig vierde seizoen. Inmiddels zijn de hoofdrolspelers beroemd en drukbezet, maar het is toch gelukt om iedereen opnieuw bij elkaar te krijgen. Zo is er nu na vijf jaar een half vijfde seizoen, de rest volgt later dit jaar.

Zootje ongeregeld
De serie vat zichzelf samen in de iconische zin waar elke aflevering mee begint. 'Now the story of a wealthy family who lost everything and the one son who had no choice but to keep them all together.' Die zoon is Michael Bluth, gespeeld door Jason Bateman. Wanneer vader George Bluth wordt gearresteerd voor investeringsfraude met zijn vastgoedbedrijf moet de familie zich aanpassen aan hun nieuwe, minder weelderige levensstijl. Michael, de enige rationele van het zootje ongeregeld, ziet zich gedwongen alle zeilen bij te zetten om te voorkomen dat zijn familie zich verder in het ongeluk stort. Van moederskindje Buster tot wereldvreemde zus Lindsey en haar excentrieke man Tobias, de Bluths zijn stuk voor stuk compleet labiel. In de eerste drie seizoenen staan dan ook de gevolgen van de arrestatie van vader George voor deze chaotische familie centraal.

Om de serie nieuw leven in te kunnen blazen, werden voor het vierde seizoen nog meer financiële moeilijkheden bedacht en zijn dit keer alle familieleden elkaar uit het oog verloren. Hierdoor staat elke aflevering een individueel personage centraal in plaats van de hele cast. Dit vierde seizoen was zo'n puinhoop dat de makers later besloten een "remix" van het seizoen uit te brengen met normale afleveringen waarin meer dan een personage centraal staat. Ook seizoen vijf maakt een terugkeer naar de oorspronkelijke vorm, waarbij het grootste deel van de cast in elke aflevering te zien is. Dan pas wordt duidelijk hoezeer de serie profiteert van de chemie tussen de personages.

Oude koeien
De humor van Arrested Development is ronduit bizar te noemen. Belachelijke misverstanden en de meest absurdistische typetjes, niets lijkt te gek. Het is vooral bijzonder hoe de serie desondanks geloofwaardig en leuk weet te blijven. Een groot deel van de humor is bovendien gebaseerd op running gags en veel grappen worden in de loop van de seizoenen opgebouwd en herhaald. Helaas worden vijftien jaar na dato nog steeds dezelfde grappen gerecycled, waardoor het soms allemaal erg uitgemolken aanvoelt. Michaels zoon George Michael blijft bijvoorbeeld worstelen met zijn gevoelens voor nicht Maeby, die in seizoen vijf nog steeds misbruik van hem maakt. Een ander kenmerk van de typische Arrested Development-humor is de stem van producent Ron Howard, die de perikelen van de Bluths aan elkaar praat. De droge vertelstem die beschrijft wat er gebeurt en daarbij vaak de personages tegenspreekt, is ook in seizoen vijf nog altijd bron van grote hilariteit. Helaas speelt hij zelf ook mee in het vierde en het vijfde seizoen en wordt algauw duidelijk dat hij beter de serie vanaf de zijlijn had kunnen blijven becommentariëren.

Politiek vermaak
Een groot deel van de humor komt bovendien van de politieke ondertoon die Arrested Development eigen is. De Bluths zijn een stelletje typische Republikeinen, die niets snappen van mensen buiten hun eigen rijke, blanke bubbel. Het is duidelijk dat de eerste seizoenen uit het tijdperk van George W. Bush stammen, met de nodige verwijzingen naar zijn presidentschap. Het is dan ook jammer dat de politieke humor die in de eerste seizoenen nog enigszins subtiel is, tot zulke proporties wordt opgeblazen in het nieuwste seizoen. Beeldschermen met nieuwsbeelden van Donald Trump op de achtergrond en de meest voor de hand liggende grappen. Die overcompensatie is vooral jammer omdat seizoen vier puur toevallig de spijker op de kop sloeg. Veel elementen uit dat seizoen doen denken aan het presidentschap van Trump, met grappen over een muur langs de Mexicaanse grens en een omstreden politicus. En dat in 2013, twee jaar voordat Trump met veel bombarie zijn presidentscampagne begon.

Het is bewonderenswaardig dat iemand na het tenenkrommende vierde seizoen nog zin had om meer Arrested Development te maken. Seizoen vijf mag dan iets beter zijn, na vijftien jaar is het eindeloos herhalen van grappen en verwijzingen wel en beetje klaar. Het is daarom te hopen dat de serie met de tweede helft van dit seizoen afscheid kan nemen zonder nog meer gezichtsverlies te lijden.

 

Lees meer

ANS kijkt: BlacKkKlansman (2018)

Het is een komedie, en grappig is de film zeker, maar BlacKkKlansman laat het publiek met een onheilspellend en ambigu gevoel achter.

Tekst: Aafke van Pelt

Op het eerste gezicht lijkt de op een waargebeurd verhaal gebaseerde film BlacKkKlansman misschien een komedie. Het verhaal speelt zich af in Colorado in de jaren zeventig, toen rassenscheiding in Amerika nog een groot probleem vormde. Een Afro-Amerikaanse politieagent, Ron Stallworth (John Davis Washington), doet zich voor als een blanke man aan de telefoon en weet zo een plek te veroveren binnen de Ku Klux Klan (KKK) en te kijken wat de ze precies van plan zijn. Een soort undercover-missie, dus, om de plannen te ondermijnen. De KKK is een extreemrechtse organisatie die bekend staat om geweld tegen niet alleen zwarte mensen, maar ook tegen homoseksuelen en Joden. Wanneer de KKK Stallworth wil ontmoeten stuurt hij zijn blanke collega Flip Zimmerman naar de Klan om zich als Stallworth voor te doen.

Niet om mee te spotten
BlacKkKlansman balanceert tussen komedie en confrontatie. De film neemt een humoristische ondertoon aan om het zware onderwerp, geweld vanuit de KKK, wat lichter en makkelijker maken. Want ondanks de vele scherpe grappen is de KKK niet iets om zomaar mee te spotten, en de regisseur, Spike Lee, was zich hier erg van bewust. De humor - het bespotten van de KKK, het grappige concept, de zelfspot van meerdere personages in de film - wordt gebruikt om te onderstrepen hoe belachelijk de Klan eigenlijk was (en nog steeds is), en hoe belachelijk het eigenlijk is om homofobisch, racistisch of antisemitisch te zijn. De Klanleden worden afgebeeld als dom, wereldvreemd en gek op wapens - er is geen positief aspect te vinden binnen de Klan.

Confrontatie
Ondanks de grappen en het spotten met de leden van de KKK is de film geen klucht. Lee schroomt niet om het geweld tegen zwarte mensen echt te laten zien. De kijker zal zich soms ongemakkelijk voelen, droevig zelfs. Personages vertellen levensechte verhalen over het lynchen van onschuldige mensen op straat, alleen om de kleur van hun huid. Het is een confrontatie waar het publiek niet omheen kan. De spanning in deze film wordt extra benadrukt omdat je als kijker niet zeker weet of het goed komt – het kan evengoed mislopen.

Een waarschuwing
In BlacKkKlansman weet Lee de balans tussen humor en politiek goed te vinden. Nergens wordt dit duidelijker dan aan het einde. Door een flash-forward naar het heden, naar beelden van speeches van president Trump en opstanden op straat laat BlacKkKlansman zien dat, ondanks het feit dat het verhaal van Stallworth goed afliep, de strijd nog niet afgelopen is. De extreemrechtse bewegingen komen weer steeds sterker naar voren en het idee van de KKK lijkt ineens niet zo belachelijk en onrealistisch meer. Het is een waarschuwing. Als er niets gebeurt, lijkt de film te zeggen, zullen mensen zoals Stallworth weer nodig zijn en zo ver mogen we het niet laten komen.

 

Lees meer

ANS kijkt: BoJack Horseman, seizoen vijf (2018)

Seizoen 5 van BoJack Horseman bevindt zich op metaterrein. Voor veel fans is het makkelijk om BoJacks misstappen met de mantel der liefde te bedekken, maar seizoen 5 dwingt kijkers tot een confrontatie: is BoJack nog wel goed te praten?

BoJack Horseman is, kort samengevat, een tragikomische animatieserie over een vergane Hollywoo(d)ster (en tevens paard), BoJack Horseman (Will Arnett). Na vijf seizoenen laat de serie zich echter moeilijk samenvatten in één zin. Daarvoor heeft de serie teveel lagen en thematische diepgang. Daarnaast zijn de side characters inmiddels net zo uitgediept als BoJack zelf. Waar de serie in seizoen 4 dieper is ingegaan op de familiegeschiedenis van BoJack, focust seizoen 5 zich – uitzonderingen daargelaten – voornamelijk op het heden. BoJack heeft een nieuwe rol te pakken als Philbert, een detective in de gelijknamige serie die geproduceerd wordt door Princess Carolyn (Amy Sedaris). Die laatste is ondertussen druk bezig met het vervullen van een babywens. Goede vriendin Diane (Alison Brie) en 'concullega' Mr. Peanutbutter (Paul F. Tompkins) staan voor een langverwachte wending in hun relatie, BoJacks voormalige publicist Ana Spanakopita (Angela Bassett) en esteemed character acress Margo Martindale (Margo Martindale) maken een redelijk onheilspellende comeback. Naast de reeds bekende personages worden er in seizoen 5 een paar nieuwe karakters geïntroduceerd, die elk wat toevoegen aan het verhaal, maar tot nu toe vooral bestaan als ondersteuning van de bestaande personages.

Verklaren, niet vergeven
Het seizoen draait thematisch gezien om confrontatie en vergeving. In seizoen 1 doet BoJack een smeekbede aan Diane, toen zijn ghostwriter: 'I need you to tell me that I'm a good person'. Sindsdien heeft BoJack praktisch het tegenovergestelde gedaan van zichzelf verbeteren. Keer op keer heeft hij zich egoïstisch gedagen, hij heeft bijna seks gehad met een minderjarige en was een belangrijke enabler in de overdosis van zijn voormalige collega. Het antwoord op die smeekbede zou dus volmondig 'nee' kunnen zijn, maar de serie zocht liever de complexiteit van dit oordeel op. Drugsgebruik, een slechte jeugd en een depressie maken het makkelijk om BoJacks gedrag te verklaren.
Verklaren is echter niet hetzelfde als goedpraten, zo maakt seizoen 5 duidelijk. De serie reflecteert op zichzelf en op de kijker door veel toespelingen (of expliciete opmerkingen) te maken over foute, rijke, machtige mannen in Hollywood die keer op keer over de schreef gaan. Hun misdaden worden door producenten, fans, journalisten en andere beroemdheden vaak al te snel vergeven. Ook voor kijkers is het makkelijk om BoJacks gedrag goed te praten, omdat hij gevoelsmatig, zelfs na zoveel misstappen, een sympathieke antiheld is. Tegen het einde van seizoen 5 valt die sympathie echter bruut weg en even zijn er nog maar weinig redenen om op een goed einde voor BoJack te hopen.

Gewaagd experiment
Seizoen 5 blinkt niet alleen inhoudelijk uit. Ook visueel en vormtechnisch is het een sterk seizoen. Naast wat vreemde hoeken – het is altijd raar om een geanimeerd figuur plots in zij- of zelfs onderaanzicht te zien – zitten er prachtige beelden tussen. Ook de meer experimentele afleveringen zijn grotendeels geslaagd. 'Free Churro' is bijvoorbeeld een monoloog van een half uur en maakt bijzonder veel indruk, hoewel het makkelijk is de aandacht tijdens het kijken af en toe te laten verslappen. Teveel van zulke vormexperimenten achter elkaar worden soms een beetje overweldigend, maar BoJack Horseman blijft deels een comedy en daarom zijn er over het algemeen genoeg lichthartige momenten om te compenseren. Aflevering 3, 'Planned Obsolesence', is absurdistisch en enorm grappig, maar geeft daarnaast een verdiepende inkijk in de manier waarop BoJacks voormalige huisgenoot Todd (Aaron Paul) met zijn aseksualiteit omgaat.

De makers van BoJack Horseman hebben de afgelopen seizoenen een antiheld gecreëerd die zichzelf langzaam heeft afgebroken. Nu moet BoJack eindelijk echt verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf. Hierdoor voelt het seizoen als een perfecte opzet voor een afsluitend seizoen. Of dit met of zonder happy ending gaat zijn, laat zich raden. In een typische BoJackstijl zou er waarschijnlijk überhaupt niet zoiets als een volledig gelukkig of ongelukkig einde bestaan, slechts een einde.

 

Lees meer