Een liefdesroman en een melancholisch verhaal

Literatuurtip februari

Uit de allesomvattende brei van literaire werken een exemplaar kiezen voor in je boekenkast is geen kattenpis. Daarom plaatsen ANS en het literair tijdschrift Op Ruwe Planken maandelijks aanraders voor leesvoer online. Deze maand schreef Tom Verstappen de Literatuurtip. 

Februari heeft de naam een beetje een troosteloze maand te zijn. Maar in die melancholie is de groot mogelijke schoonheid te vinden. Voor deze literatuurtips heb ik daarom gekozen voor drie boeken in het thema 'weemoedige winteravonden'. Ga kopje onder, maar vergeet niet weer naar boven te komen.

De uitvreter, Titaantjes & Dichtertje - Nescio (1918)
'Jongens waren we – maar aardige jongens. Al zeg ik 't zelf. We zijn nu veel wijzer, stakkerig wijs zijn we, behalve Bavink, die mal geworden is.' Nescio – de man van de openingszinnen - was de auteur van een klein, maar wonderschoon oeuvre.  De invloed van deze eigenaardige Amsterdammer, met een voorliefde voor onze mooie Waalstad Nijmegen, is niet te onderschatten. Grote schrijvers als Remco Campert, Gerard Reve ('Ik voltooi eigenlijk geen bladzij, zonder dat ik tenminste een keer aan Nescio heb gedacht') en Louis Paul Boon ('Nooit werd er iets mooiers in onze hele Noord- en Zuid-Nederlandse literatuur geschreven.') zijn slechts drie schrijvers in de lange rij van bewonderaars. Zijn verhalen, doordrenkt met melancholie en hier een daar een snufje humor, blijven hun herkenbaarheid en kracht houden. Zelfs honderd jaar na dato. Nescio's taal heeft de tand des tijds met het zoveel gemak doorstaan en dat het nog lang bij ons zal blijven. En maar goed ook.

Julia - Otto de Kat (2009)
Net als bij dat andere bekende liefdesverhaal is Julia hier ook een onbereikbare liefde. De veel te onbekende schrijver Otto de Kat heeft met Julia een van mijn favoriete boeken geschreven. Protagonist Chris Dudok weent over de geschiedenis van Julia, een vrouw op wie hij intens verliefd werd maar door de oorlog uit het oog verloor en nooit meer terug vond. Julia is de persoon waar je wel verliefd op moet worden, Chris diegene die dit vol overgave doet. De simpele verhaallijn (man treurt over liefde die hij niet kan krijgen) wordt uitmuntend uitgespeeld door De Kat en krijgt een originele wending. Een boek dat meer aandacht verdient, gaat dat lezen!

Sneeuw - Orhan Pamuk (2002)
Het briljante boek van Nobelprijswinnaar Pamuk verhaalt over diverse ideeën en thema's; de oppositie tussen oost en west, religie en atheïsme, traditie tegenover vernieuwing. Toch is wat mij twee jaar na het lezen van de roman nog steeds het meest bij staat de sfeer van de roman. De wereld in het boek voelt gedempt, traag en donker met hier en daar een warm hoekje bij een kachel. Elk woord krijgt een betekenis mee, achter iedere handeling zit een berg symboliek. Toch doet het niks af aan het verhaal, een opmerkelijke prestatie. Bijzonder knap werk dat in symboliek en esthetiek uitblinkt zonder ooit de balans te verliezen. Ideaal voor een regenachtige middag.

 

Redactie
Drie verhalen met grote thema's

Literatuurtip januari

Uit de allesomvattende brei van literaire werken een exemplaar kiezen voor in je boekenkast is geen kattenpis. Daarom plaatsen ANS en het literair tijdschrift Op Ruwe Planken maandelijks aanraders voor leesvoer online. Deze maand schreef Floor de Ruiter de Literatuurtip. Ze studeert Algemene Cultuurwetenschappen aan de RU.

Het materiële leven - Marguerite Duras
Het materiële leven is een klein boekje dat grote thema's behandelt. Verdeeld in korte hoofdstukken schrijft Duras – ook toneelschrijfster, regisseuse en feministe – over nagenoeg alles. Over haar ongewone, onstuimige leven, over politiek, schrijvers, seksualiteit, mannen, huizen, alcohol, over de dood. Sommige verhalen zijn zwaar, andere lichter, allemaal zijn ze even eerlijk. Het boekje zat wekenlang in mijn binnenzak en ook de inhoud blijf je gegarandeerd met je mee dragen.

De stenen dagboeken - Carol Shields
De stenen dagboeken is geen dagboek. Wel is het een bundeling verhalen, briefwisselingen, zelfs boodschappenlijstjes. Het is een archief van een leven. Niet per se een bewogen leven, maar juist daarom van belang. Het gaat over de onmogelijkheid om een leven te beschrijven, over de onbetrouwbaarheid van herinneringen, over de verhalen die anderen over je vertellen. Mijn favoriete boeken zijn boeken zoals deze: waarin weinig lijkt te gebeuren, maar waar je tussen de regels door moet lezen en de mooiste dingen ontdekt.

Alle verhalen - Gabriel García Márquez
Gabriel García Márquez schrijft over eenzaamheid, liefde en dood, in de meest bizarre verschijningsvormen. Hij trekt je zijn verhaalwerelden binnen – magische, vaak onmogelijke werelden die toch geloofwaardig aandoen. Het is zo'n zeldzame bundel waarbij je elke keer opnieuw baalt wanneer een verhaal is afgelopen. De verhalen blijven bij je en gek genoeg denk ik eraan terug alsof ik terugdenk aan een droom.

 

 

 

Op Ruwe Planken
Kort maar krachtig

Literatuurtip oktober

Uit de allesomvattende brei van literaire werken een exemplaar kiezen voor in je boekenkast, is geen kattenpis. Daarom plaatsen ANS en het literair tijdschrift Op Ruwe Planken maandelijks aanraders voor leesvoer online. Deze maand schreef Wout Waanders de Literatuurtip. Hij heeft Nederlands gestudeerd en de masters Literair Bedrijf en Bedrijfscommunicatie gedaan. 

De eilanden - A. Alberts
Het debuut van de schrijver met de welluidende naam Albert Alberts. Een verhalenbundel. Opvallend is de afwezigheid van namen. De verhalen spelen zich af op eilanden, in bossen die niet specifieker worden aangeduid dan 'het noorderbos'. Daardoor krijgen de verhalen iets eigenaardigs, maar tegelijk ook iets gezelligs. Ga je met de herfstvakantie naar een waddeneiland? Neem dit boek mee.

Proefspel en andere verhalen - F.B. Hotz
Korte verhalen over arme jazzmuzikanten en veel koperwerk. En ja, weer een verhalenbundel. Verhalenbundels worden maar met mate uitgegeven, omdat ze moeilijk te promoten zijn. Immers: bij Pauw willen ze liever een auteur die maar één verhaal te vertellen heeft. Logisch. Maar daardoor worden deze bundels ten onrecte vergeten. Bovendien: voor iedereen die langzaam leest of die dikke boeken vervelend vindt is dit de ideale oplossing.

De Hoogmoedige Doden - Kenzaburo Oë 
Deze Japanse Nobelprijswinnaar schreef ook veel korte verhalen. Voor de Nederlandse markt zijn ze ooit in de jaren 70 in deze bundel samengebracht. Alle verhalen lopen heel erg uiteen, maar de stijl is dezelfde. Waar Hotz en Alberts aanhangers zijn van de kale en uitgekleedde vertelkunst, is Oë een stuk bloemrijker - de Japanse bergen met mistnevels drijven zo je neus in.

 

Op Ruwe Planken

Literatuurtip september

Uit de allesomvattende brei van literaire werken een exemplaar kiezen voor in je boekenkast, is geen kattenpis. Daarom plaatsen ANS en het literair tijdschrift Op Ruwe Planken  maandelijks aanraders voor leesvoer online. Hester van den Elzen opent het jaar. Ze is student Filosofie en redacteur bij Op Ruwe Planken.

Verzameld werk – Hans Faverey
Ik werd voor het eerst met Favereys poëzie geconfronteerd in het examenjaar van de middelbare school. Na meerdere boekverslagen te hebben geschreven over boeken die min of meer overeenkwamen, was deze poëzie een verrassing die me niet meer losliet. Faverey schrijft raadselachtige poëzie die naar dingen verwijst, maar tegelijkertijd ook niet. Beschreven voorwerpen zijn voor het einde van het gedicht weer uit datzelfde gedicht verdwenen. Een gedicht van hem is een taalspel dat over de taal zelf gaat.

Het werk van Faverey dwingt je anders te kijken naar de wereld – en naar de taal waarin we deze wereld vatten. Verwacht geen makkelijk leesvoer. Je moet zijn gedichten zeer aandachtig en langzaam lezen. Als je je echter eenmaal mee laat voeren in zijn poëzie, zal Faverey je niet snel meer loslaten.

De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje – Jonas Jonasson (2013)
Nombeko is een Zuid-Afrikaanse analfabete die geen analfabete is. Het boek De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje leidt de lezer in hoog tempo langs de absurde verwikkelingen van Nombeko, een dronken ingenieur, drie Chinese meisjes die ganzen uit de Han-dynastie maken, de Mossad, en Holger en Holger – een tweeling waarvan de helft niet bestaat. Dat dit alles gebeurt in een volkomen normale wereld, die de wereldgeschiedenis van de 20e eeuw volgt, maakt het verhaal nog scherper. Het boek is goed geschreven en zet je vooroordelen over wat normaal en niet compleet is op zijn kop.

“'Ben je niet boos op me vanwege die atoombom?' 'Ach,' zei Holger. 'Die dingen kunnen gebeuren.'”

De naam van de roos – Umberto Eco (1985)
De naam van de roos volgt het verhaal van William van Baskerville en Adson van Melk die proberen uit te zoeken wie de dader is van een reeks moorden in een abdij in het noorden van Italië. Een sleutelrol is hierbij weggelegd voor de tweede Poëtica, een al dan niet bestaand, maar in ieder geval niet overgeleverd werk van Aristoteles over de lach. Het boek beschrijft een strijd tussen het verkrijgen en verbergen van kennis. Het duurt even voordat je in het verhaal komt, maar vervolgens leest het boek als een ware detective: spannend en meeslepend. Zowel filosofisch als literair is het een erg interessant boek.

Drie totaal verschillende boeken, maar met één rode draad: hoe graag we het ook willen, de wereld is niet ordelijk en overzichtelijk. We zien dingen niet zoals ze zijn, en hoe meer we proberen om toch te beschrijven wat we zien, hoe meer de wereld ons ontglipt. Dan kunnen we er maar beter om lachen.

 

Op Ruwe Planken