ANS leest: Rodaan Al Galidi, Hoe ik talent voor het leven kreeg (2017)

Redactie
Aanklacht tegen de Nederlandse asielprocedure

Na Kader Abdollah en Abdelkader Benali sluit Rodaan Al Galidi zich aan bij het rijtje schrijvers van migrantenliteratuur. Het blijft fascinerend om Nederland te zien door de ogen van een buitenstaander. Het beeld dat in Hoe ik talent voor het leven kreeg wordt geschetst is zowel positief als bitter. De roman is gebaseerd op de eigen ervaringen van Al Galidi, maar hij benadrukt dat hij slechts schrijver is en niet de verteller van het verhaal. De hoofdpersoon, Semmier Kariem, is een fictief personage.

Tekst: Simone Bregonje

Tragikomedie
In 1998 komt de Irakees Semmier Kariem na een verblijf in Zuidoost-Azië aan op Schiphol. Daar begint het langste wachten van zijn leven. De negen jaar daarna brengt hij achtereenvolgens door in een opvangcentrum, op een boerderij in Veenhuizen en een asielzoekerscentrum (AZC). Zijn eerste kennismaking met Nederlanders levert lachwekkende situaties op. Vooral de achtjarige dochter van de boer uit Veenhuizen die een agenda heeft, kan rekenen op verbazing van de asielzoekers. Het boek bestaat uit een aaneenschakeling van grappige en schrijnende situaties. Het eindeloze wachten om je te kunnen melden omdat de agent achter de balie andere dingen aan het doen is. De asielzoeker die zelfmoord pleegt, maar waarvan niemand weet waar zijn as gebleven is. Het hopen op een brief van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. De asielzoekers die zich plots bekeren tot het christendom, omdat een van hen zo een verblijfsvergunning kreeg. Hieruit blijkt duidelijk dat het leven in een AZC bijzondere situaties oplevert.

Eindeloos wachten
Al Galidi beschrijft het AZC als een graf waarin de tijd van een paar honderd mensen begraven ligt. Hoe ik talent voor het leven kreeg is een illustratie van deze mensen en hun verhalen en eigenaardigheden. Het boek is niet chronologisch opgebouwd, omdat het laten bewegen van de tijd volgens Al Galidi het moeilijkste is aan het vertellen over het leven in het AZC. Zo weet het verhaal de indruk te wekken dat de tijd in het AZC stilstaat. Op sommige momenten lijkt alles beter dan het leven in kamer O139 in het AZC en Semmier denkt er zelfs over om terug te gaan naar Irak. Daarnaast probeert hij meerdere keren te vluchten naar andere landen, maar omdat vluchtelingen asiel moeten aanvragen in het land waar ze aankomen, wordt hij telkens teruggestuurd.

'Hoe vaak liep ik door het AZC met het gevoel dat het de eerste dag was die gewoon langer duurde dan andere dagen.'

Het boek leest dan ook als een aanklacht tegen de Nederlandse asielprocedure. Het wachten en de onzekerheid zijn haast onmenselijk. Hoe ik talent voor het leven kreeg speelt zich af in ons eigen Nederland, waar alles altijd zo goed geregeld lijkt. Lijkt, want de asielzoekers in de roman zitten stuk voor stuk vast in een web van bureaucratie. Op deze manier opent de roman de ogen van de lezer. Toch zegt Al Galidi zelf niet boos te zijn op Nederland. Wel is hij boos op Sadam Hoessein, die van hem een asielzoeker maakte.

Op de fiets
Desondanks is Hoe ik talent voor het leven kreeg geen zware kost. Het wachten van de asielzoekers uit de roman wordt onderbroken door grappige anekdotes. Zo komt de lezer erachter dat asielzoekers eerder leren fietsen dan dat ze Nederlands leren spreken. Abdoelwahid uit Jemen is echter een uitzondering op de regel. Het fietsen zelf lukt Abdoelwahid wel, maar recht fietsen is een ander verhaal. Dit tot grote ergernis van de Nederlanders die zij op de fiets tegenkomen. Een passerend meisje moet uitwijken voor de Jemeniet en vloekt daarom hard. Abdoelwahid besluit haar te achtervolgen en verhaal te halen. Het Asielzoekers (een soort mengvorm van alle talen uit het AZC en het Nederlands) van Abdoelwahid maakt het probleem alleen maar groter. Semmier moet dit oplossen, hij spreekt immers redelijk Nederlands. Als Abdoelwahid vraagt waarom het meisje zo vloekte, verzint Semmier een verhaal over een oma die op haar sterfbed ligt. Daarop biedt Abdoelwahid zijn excuses aan, gevolgd door 'fijne leven oma boven', de Nederlanders verbijsterd achterlatend. Dit is maar een van de vele lachwekkende situaties uit het boek.

Hoe ik talent voor het leven kreeg schetst een goed maar onthutsend beeld van het leven in een AZC door de ogen van een asielzoeker. Af en toe is het lastig om de verschillende verhalen uit elkaar te houden en sommige passages zijn ietwat langdradig, maar dat doet niet af aan de waarde van de roman. In het kader van de multiculturele samenleving is dit zo'n boek dat iedereen een keer gelezen moet hebben.

 

Reacties (0)

Op dit bericht is nog niet gereageerd.

Laat een bericht achter

  1. Reageer als gast
0 Characters
Bijlagen (0 / 3)
Deel jouw locatie