Uit de kunst: Velorama

Redactie

Nederland; fietsland. De fiets is nu niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld, maar dit is niet altijd zo geweest. Nationaal Fietsmuseum Velorama, het enige fietsmuseum in Nederland, laat de geschiedenis zien van het voertuig dat nog maar twee eeuwen oud is.

Tekst: Sofie Bongers
Foto's: Jeyna Sow

Een beetje verstopt, aan de voet van de Waalbrug en het Valkhofpark, ligt het mooie oude pand van het museum. Terwijl je binnen komt in het kleine, ietwat kneuterige museum hoor je de houten vloer onder je voeten kraken en komt een muffige geur je tegemoet. Nadat je ogen zijn gewend aan het weinige daglicht binnen, valt op dat er niet veel bezoekers aanwezig zijn.

UDKvelorama1Van loopfiets tot hoge bi
De begane grond, een van de drie verdiepingen van het museum, is al goed gevuld met stalen rossen. Netjes geordend, fiets aan fiets, staan hier drie- en vierwielers, loopfietsen en de eerste houten hoge bi's. Deze bi's met een groot voorwiel en een klein achterwiel, zijn het standaardbeeld dat de meeste mensen hebben van een oude fiets. Het museum leert je echter dat dit niet de oudste fietsen zijn. De start van het museum toont namelijk een bordje met informatie over de voorloper van de fiets: de loopfiets. Deze fiets bestaande uit een balk, twee wielen en een stuur op het voorwiel, werd in 1817 gemaakt door Freiherr von Drais. 

UDKvelorama2Opmerkelijke rijwielen
Via een houten wenteltrap beland je op de volgende verdieping. Bij alle fietsen staat een bordje dat het jaartal van fabricatie en de naam van de ontwerper vermeldt. Bij veel rijwielen is sprake van twee grote wielen, een zitje en een hendel in het midden. Het is moeilijk om een voorstelling te maken van hoe de fietsen in het verleden werden gebruikt, omdat de namen van de fietsen soms weinig zeggen en informatiebordjes missen. Het zou daarom een leuke toevoeging zijn geweest als her en der wat meer informatie werd gegeven, bijvoorbeeld aan de hand van beeldmateriaal, zodat het raadplegen van Wikipedia niet nodig is. Op deze etage is naast de ontwikkeling van de fiets, ook de ontwikkeling van haar accessoires, zoals de fietsbel, te zien. Deze zag er een eeuw geleden nog uit als iets wat lijkt op een trompet. Wat verder opvalt op de verdieping, is een rijwiel voor twee personen. Je gedachten nemen de vrije loop. Hoe ideaal zou het zijn om je dronken vriend of vriendin te vervoeren met dit ding na een avondje nachtbraken?

           UDKvelorama3   UDKvelorama4

Bekende fietsen
Waar op de eerste twee verdiepingen fietsen van vroeger zijn te zien, kan op de laatste verdieping de moderne fiets worden bekeken. Veel van de modellen, die officieel luchtbandfietsen heten, zijn echter nog steeds afwijkend van de moderne fiets, waardoor het museum alsnog goede voorbeelden van de hedendaagse fiets mist. Op deze etage is het wel mogelijk om de fiets op een interactieve manier te leren kennen door te draaien aan verschillende soorten fietskettingen. Het bijzondere aan de tweede verdieping is de tentoonstelling van fietsen van bekende personen. Zo is de fiets waarmee Wim van Est in het ravijn stortte tijdens de Tour de France, tentoongesteld. Ook de gebruikte fiets van prinses Margriet die oorspronkelijk van haar grootmoeder koningin Wilhelmina was, blinkt uit op deze etage. 

Voor de fietsfanaten
Het museum lijkt op het eerste gezicht iets voor mensen met een grote passie voor fietsen, maar het is voor de gewone ziel ook leuk om de geschiedenis van de fiets aan de hand van verschillende voorbeelden te zien. Het museum is misschien een tikje oubollig, maar dat past wel bij de tentoonstelling. Mocht je nou een dagje vrij hebben, niets te doen hebben en in de buurt van Waalkade 107 zijn, dan zou je kunnen overwegen om even stil te staan bij de ontwikkeling van het meest gebruikte voertuig in ons land. Wanneer je toch nog twijfelt over je bezoek, hier een advies van de Velorama mevrouw: de kaartjes zijn nu nog 4 euro, maar binnenkort kan dit omhoog gaan vanwege de BTW. Een goede tip voor de student die op zijn kostbare centjes wil letten.

UDKvelorama5