niet-bezorgde pakketjes

Ho ho ho, waar blijft mijn pakketje?

Van huisjesmelkers tot illegaal downloaden en van stagevergoedingen tot het DUO. Studenten komen het recht overal tegen. Op ANS-Online geeft Rechtswinkel Nijmegen-Oost maandelijks uitleg over juridische zaken waar studenten mee te maken krijgen. Deze keer: rechten bij (niet) bezorgde pakketjes.

Tekst: Marjolein Meijer

De decembermaand is weer aangebroken. Of beter gezegd de maand van pepernoten, chocoladeletters en gourmetten. Plus natuurlijk niet te vergeten: cadeautjes! Tijdens het lootjes trekken zie je dat jij jouw tante op het lootje hebt staan. Ze wil graag pantoffels en een tosti-apparaat. Je hebt het zoals altijd, weer veel te druk en bestelt het tosti-apparaat online. Je ontvangt een track-and-tracecode die aangeeft dat het pakket op donderdag tussen 12 en 18 uur wordt geleverd. Die donderdag wacht je dus braaf de hele middag, maar er wordt niets geleverd. Als je de track-and-tracecode erbij pakt, staat er echter dat het pakket een paar uur geleden op jouw adres is afgeleverd. Wat zijn jouw rechten en plichten als je een pakket bestelt en wie is er verantwoordelijk voor het niet leveren van het pakket?  

Online winkelen
Het komt regelmatig voor dat een consument zijn winkelaankopen op afstand doet. Vroeger gebeurde dit via de telefoon of fax, tegenwoordig natuurlijk vooral via internet. Als een consument iets koopt bij een webwinkel, is hij volledig afhankelijk van alle informatie die de verkoper hem geeft. Omdat de consument de 'zwakkere' partij is ten opzichte van de professionele verkoper, zijn er bepaalde wettelijke regels voor verkopers.

De wet bepaalt dat de online-verkoper de consument daarom op een duidelijke en begrijpelijke manier van informatie moet voorzien. Deze informatie bestaat vaak uit de kenmerken van het bestelde product, de prijs, de manier waarop het pakket wordt bezorgd en de betalingsmogelijkheden. Daarnaast moet de verkoper de consument informeren over de mogelijkheid om binnen een zekere bedenktijd van de koop te mogen afzien.  

Bedenktijd en ontbinding van de overeenkomst
Wat houden die bedenktijd en ontbinding dan precies in? De consument kan, zonder reden de overeenkomst binnen maximaal veertien dagen ontbinden. Deze veertien dagen biedt de consument enige bedenktijd om te beslissen of hij het online gekochte product wil houden. De termijn gaat pas in vanaf het moment dat de consument het product daadwerkelijk heeft ontvangen. Wanneer je als consument besluit het bestelde product niet te houden, omdat het bijvoorbeeld niet voldoet aan je verwachtingen, hoef je de verkoper hiervan enkel op de hoogte te brengen en het product terug te sturen. De consument moet wel kunnen aantonen dat hij op tijd en op de juiste manier gebruik heeft gemaakt van zijn ontbindingsbevoegdheid. Dit betekent dat je moet kunnen aantonen dat je de verkoper op tijd op de hoogte hebt gesteld van het afzien van de verkoop.

Pakketje niet geleverd?
Terug naar het voorbeeld: je hebt het pakket voor je tante besteld en wacht op het moment dat het wordt geleverd. Wie is er dan verantwoordelijk voor de aflevering van een pakket? Volgens de wet is de verkoper verantwoordelijk voor het pakket tot het moment dat de consument het pakket heeft ontvangen. Met 'ontvangen' wordt bedoeld dat de consument ook daadwerkelijk het pakket in handen heeft gekregen en dus niet enkel op papier bij het adres is afgeleverd. Het is aan de verkoper om te bewijzen dat het pakket daadwerkelijk is afgeleverd.

Wat dan als het pakket volgens de track-and-tracecode wel is afgeleverd, maar je niets hebt ontvangen? De rechter heeft bepaald dat een enkele track-and-tracecode niet voldoende is om aan te tonen dat het tosti-apparaat ook daadwerkelijk bij jou is afgeleverd. Hieruit blijkt namelijk niet dat in het pakket het bestelde tosti-apparaat zit. Het is tenslotte bekend dat er wel eens iets misgaat bij het leveren van pakketten. De verkoper heeft ervoor gekozen om het pakket per post te verzenden en dit komt daarom voor zijn risico. Hij moet dus met meer bewijs komen.

Wat kun je dan nog als consument? Als je het tosti-apparaat toch nog wilt hebben, kun je wachten met betalen tot veertien dagen nadat het pakket bij jou thuis afgeleverd had moeten worden. Als je al wel hebt betaald, kun je eisen dat de verkoper het pakket alsnog aflevert op jouw adres door een zogeheten 'ingebrekestelling' te sturen. Dit is een brief waarin je de verkoper vriendelijk verzoekt het pakket binnen een redelijk termijn nogmaals naar je op te sturen. Een andere mogelijk is dat je de overeenkomst ontbindt: de verkoper hoeft het tostiapparaat dan niet meer alsnog te leveren en jij hoeft het niet meer te betalen.  

Samenvattend
Wanneer je een pakket online bestelt, wordt dit een koop op afstand genoemd. Bij de bezorging van een pakket is de verkoper verantwoordelijk voor het pakket tot dat de consument het pakket heeft ontvangen. Hierbij is een enkele track-and-tracecode niet voldoende om aan te tonen dat het pakket is afgeleverd op jouw adres. De verkoper moet met bewijs komen om aan te tonen dat het pakket bij jou is afgeleverd, ook al heb je niets ontvangen.  

 

Redactie
Portretrecht

Je goed recht: Klikken, delen, boete?

Van huisjesmelkers tot illegaal downloaden en van stagevergoedingen tot het DUO. Studenten komen het recht overal tegen. Op ANS-Online geeft Rechtswinkel Nijmegen-Oost maandelijks uitleg over juridische zaken waar studenten mee te maken krijgen. Deze keer: portretrecht

Tekst: Caya Lagrouw

Snel even een foto maken voor op Snapchat van een volle treincoupé, je vrijdagavond op het terras vastleggen of een memorabele nacht in de plaatselijke karaokebar vereeuwigen. Een spontane foto is snel gemaakt en gedeeld. Maar wat nu als andere mensen herkenbaar op je foto's staan? Of als je jezelf ineens herkent op een niet zo charmant kiekje op Instagram? Kun je iets tegen die foto’s doen en waar moet je op letten als je zelf foto’s maakt? In dit artikel zullen we het portretrecht in deze situaties bespreken.

Wat is een portret?
Het portretrecht vinden we terug in de Auteurswet. Het begrip 'portret' wordt hierin ruim geïnterpreteerd: er is namelijk al sprake van een portret als iemand herkenbaar is afgebeeld. Niet alleen de gelaatstrekken van de geportretteerde zijn van belang, ook een karakteristieke lichaamshouding of een omgeving kan bepalend zijn. Als het gezicht van de geportretteerde onherkenbaar is gemaakt, maar de identiteit van die persoon uit andere aspecten van de afbeelding kan blijken, kan daarom toch sprake zijn van een portret volgens de Auteurswet.

Verder maakt het voor de toepasselijkheid van het portretrecht niet uit hoe het portret is gemaakt: gefotografeerd, geschilderd, getekend of op andere wijze vormgegeven. Zelfs een karikatuur geldt als een portret: de geportretteerde is er immers in te herkennen. Ook een in het geheim gemaakte foto of een foto waarop iemand toevallig staat afgebeeld, is een portret zodra de gefotografeerde herkenbaar is. Hieronder vallen dus ook de spontane foto's in de trein, op het terras of in de karaokebar.

Portret in opdracht of niet in opdracht gemaakt
De wet maakt vervolgens onderscheid tussen portretten die in opdracht van de geportretteerde zijn gemaakt en portretten die niet in opdracht zijn gemaakt.  Als een portret in opdracht is gemaakt, dan is voor publicatie altijd toestemming vereist van de afgebeelde persoon. Als een portret niet in opdracht van de geportretteerde is gemaakt, mag het in principe vrij gepubliceerd worden. De geportretteerde kan het immers vervelend of ongepast vinden dat zijn portret wordt gebruikt.  In sommige gevallen heeft de afgebeelde persoon een ‘redelijk belang’ om zich tegen publicatie van zijn portret te verzetten.


Redelijk belang
Wat een redelijk belang is en of dat opweegt tegen het belang van de publicatie, hangt af van de precieze omstandigheden van het geval. De privacy van de geportretteerde zal in dat geval moeten worden afgewogen tegen andere factoren. Sommige factoren kunnen namelijk zwaarder wegen dan de privacy, zoals de nieuwswaarde van een nieuwsbericht of de vrijheid van meningsuiting. 

Een video waarop je met een dubbele tong aan het meezingen bent in een karaokebar kan dus een inbreuk op het portretrecht opleveren als er verder geen andere factoren meespelen. De context van de publicatie kan daarbij ook nog invloed hebben. Als bijvoorbeeld iets op Snapchat met enkele vrienden wordt gedeeld is het natuurlijk minder ernstig dan wanneer het filmpje op landelijke televisie wordt uitgezonden.

Ben je nou een echte influencer of een bekende artiest, politicus of topsporter? Dan kun je in sommige gevallen een beroep doen op een commercieel belang, namelijk de zogenoemde ‘verzilverbare populariteit’. Beroemde mensen gebruiken hun portretten namelijk vaak voor commercieel gewin. Het is daarom niet toegestaan om mee te liften op die populariteit door hun portret te gebruiken zonder hun toestemming. Een T-shirt verkopen met een foto van Beyoncé erop mag bijvoorbeeld niet zonder haar toestemming. Het commerciële belang dat Beyoncé bij haar portretrecht heeft, maakt haar recht namelijk sterker.

Wat als er een inbreuk is gemaakt?
Als de geportretteerde een redelijk belang heeft, dan beschikt de geportretteerde over een aantal middelen die hij kan gebruiken tegen de schending van zijn portretrecht. Zo kan de benadeelde een verbod van publicatie en openbaarmaking eisen. De foto zal dan uit de publiciteit moeten worden gehaald, bijvoorbeeld door de foto te verwijderen van sociale media. Ook kan hij een verbod van de afbeelding in zijn geheel eisen. De foto zal dan vernietigd moeten worden. De benadeelde kan ook een schadevergoeding eisen. Degene die het portret dan onrechtmatig gebruikt heeft, zal dan geld moeten betalen aan de geportretteerde. Daarnaast is de maker door het openbaar maken van de afbeelding in overtreding en kan hij een boete krijgen. Deze geldboete betreft ten hoogste € 20.750 bij particulieren en bij bedrijven € 83.000. Bij een enkele foto op Instagram zal de boete niet gauw zo hoog zijn, maar een spontane foto kan in theorie dus wel degelijk een dure grap worden.

Conclusie
Het is meestal toegestaan foto's te maken van mensen en die te publiceren zonder dat je aan de personen die toevallig in beeld komen toestemming hoeft te vragen. Als maker van de foto moet je je echter wel bewust zijn van de belangen die deze toevallig gefotografeerde mensen zouden kunnen hebben. Bij twijfel is het daarom toch beter om vooraf toestemming te vragen, want het kunnen mogelijk dure foto’s worden. Misschien iets om over na te denken de volgende keer dat je je camera erbij pakt in de karaokebar?

 

Redactie
negatieve ontwikkeling?

Uitgesteld of achtergesteld?

Jongeren doen langer over hun studiekeuze, gaan minder snel op kamers en betreden later de arbeidsmarkt. Dit soort mijlpalen worden steeds later behaald waardoor deze generatie 'uitgesteld' wordt genoemd. Hoe komt het dat de generatie jongvolwassenen met de term 'uitgesteld' wordt bestempeld en is het terecht dat deze ontwikkeling als iets negatiefs wordt gezien?

Tekst: Floor Toebes en Jetske Lieber
Illustratie: Joëlla Verschoor

achtergrond 700x

Ze slapen in tienerkamers, blijven achteloos swipen op Tinder voor het nodige fysieke contact en betreden later de arbeidsmarkt: de jeugd van tegenwoordig lijkt steeds later volwassen te worden. In de media worden ze ook wel de 'uitgestelde generatie' genoemd. Hoewel deze stelling generaliseert, is het wel feit dat keuzes later worden gemaakt. Verscheidende instanties luiden daarom de noodklok: het uitstellen van keuzes zou zeer problematisch zijn. Zo schreef de jongerenafdeling van de Sociaal-Economische Raad (SER) een alarmerend rapport en haalt het onderwerp wekelijks, zo niet dagelijks het nieuws. Je kunt je echter afvragen waarom deze generatie 'uitgesteld' wordt genoemd en of alle commotie terecht is. Is deze ontwikkeling echt vooral negatief of valt het misschien toch mee?

Huisje boompje beestje?
Volwassenen kijken negatief naar de 'uitgestelde' generatie omdat zij iets anders gewend zijn. Toon Cillessen, hoogleraar Ontwikkelingspsychologie aan de Radboud Universiteit (RU), stelt zelfs dat de discussie over de 'uitgestelde' generatie van alle tijden is en dat je die best met een korreltje zout kan nemen. ‘Mensen denken vanuit hun eigen kader, vanuit wat zij gewend zijn. Per generatie verandert het kader. Dus dat er nu negatief wordt gekeken naar de huidige generatie, is niet gek.' De huidige generatie jongeren wijkt namelijk sterk af van de norm van de generaties voor hen omdat de jeugd van tegenwoordig het standaard patroon van 'studie-relatie-baan-trouwen-kinderen' niet per se meer volgt.

Sociologe Lonneke van den Berg, verbonden aan de RU, vertelt dat er zelfs tussen individuen meer diversiteit ontstaat in levensloop: 'Vroeger lag meer vast welke stappen je zou zetten en in welke volgorde. Nu zie je daar veel meer verschillen in komen. Levens worden daardoor niet alleen uitgesteld, maar ook meer divers.' Zo gaan veel jongeren na de middelbare school niet meteen studeren maar nemen ze eerst een tussenjaar en zijn jongeren langer single voordat ze aan een vaste relatie beginnen. Jong-volwassenen stellen dus vooral uit vergeleken met de generaties voor hen, maar niet als je hun gedrag in lijn met de norm bekijkt.

'Uitstelgedrag is niets nieuws.'

Aan de andere kant verschilt de huidige generatie niet op alle fronten met generaties voor hen, want volgens Van den Berg is er vanaf de jaren 60 een stijgende lijn in de welvaart waardoor jongvolwassenen al decennia-lang steeds later belangrijke keuzes maken.

'De toenemende welvaart heeft ervoor gezorgd dat jongeren steeds meer keuzes hebben en er meer waarde wordt gehecht aan de wil van het individu', vertelt ze. Dit zorgt ervoor dat jongeren de tijd willen nemen om de juiste keuze te maken. Het uitstelgedrag is dus niets nieuws. De omstandigheden waarin ze de keuzes uitstellen wel. 'Dit is de eerste generatie die het slechter heeft dan de generaties voor hen', vertelt Ton Wilthagen, hoogleraar Arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg. Eerst was er nog een soort 'vangnet' waardoor jongeren een slechte keuze konden maken. Denk bijvoorbeeld aan de basisbeurs: studenten konden het zich vaak permitteren om één of zelfs twee keer van studie te switchen.


'Voor je zelfontplooiing is het cruciaal om eerst te ontdekken wat het leven je te bieden heeft.'


Vanwege de economische crisis van 2008 is dit niet langer meer het geval: de basisbeurs is afgeschaft en de studieschuld groeit elke maand meer en meer. Dit klinkt vooral negatief, maar is uitstellen an sich hierdoor ook negatief?

Laatbloeien is uitbloeien
'Nee', vindt Cillessen. Door langer de tijd te nemen voor belangrijke beslissingen, kunnen jongeren zich beter ontwikkelen tot volwassenen, legt hij uit. 'Voor je zelfontplooiing is het cruciaal om eerst te ontdekken wat het leven je te bieden heeft.' Jongeren moeten de tijd hebben om te kijken welke keuzes er mogelijk zijn en wat de beste keuze is. 'Als je een keuze maakt zonder dat je weet wat er te bieden is, word je ongelukkig', redeneert hij. De hoeveelheid aan keuzes leidt wel tot keuzestress. 'Als je naar een supermarkt gaat en er zijn twee soorten pindakaas of er zijn vijftig soorten, dan maakt dat wel een verschil', legt Cillessen uit. Daarom is het zo belangrijk om de tijd te nemen om een keuze te maken.

Door de huidige economische omstandigheden wordt uitstellen nog problematischer. Dit zou je door de huidige economische omstandigheden echter kunnen betwisten. Sinds de economische crisis van 2008 neemt de welvaart van jongvolwassenen namelijk af: zo is de basisbeurs afgeschaft en een woning huren of kopen is steeds duurder geworden. Hierdoor moeten jongeren wel keuzes uitstellen. Ze kunnen zich een verkeerde keuze simpelweg niet meer permitteren. Deze kunnen ze niet meer terugdraaien. ‘Als mensen minder zeker zijn over een economische situatie, worden bepaalde transities uitgesteld', beaamt Van den Berg. 'Er is minder geld beschikbaar, dus dan gaan jongvolwassenen ook nog niet samenwonen of een huis kopen.' Jongeren hebben dit dondersgoed door en worden volgens Wilthagen ook op deze toekomst voorbereid: 'Ze beseffen dat een groot en breed cv hard nodig is en daarom stellen ze het betreden van de arbeidsmarkt vaak uit.'

Wilthagen stelt daarom dat uitstellen het probleem niet is. 'Het probleem is dat jongvolwassenen heel erg moeten leunen op hun ouders. Wanneer dit niet kan, val je tussen wal en schip en is het maar de vraag of je je hoofd boven water kunt houden.' Ook Van den Berg noemt dit en is bang voor een groeiende ongelijkheid tussen verschillende sociale klassen.
achtergrond 350x 2

'Als je geen vangnet hebt, kun je je een verkeerde keuze niet permiteren.'


Generatietoets
Hoewel uitstellen iets van alle tijden is, is het maar de vraag of het goed of slecht is voor jongeren. Enerzijds ontwikkelen jongeren zich beter tot volwassenen door het uitstellen van keuzes. Anderzijds moeten zij dit in een zeer nadelige situatie doen. Als je zelf geen vangnet hebt, kun je je een verkeerde keuze niet permitteren waardoor er nog meer druk op je komt te staan om de juiste keuze te maken. Daarom zou iets als een generatietoets een verbetering van de zaak zijn. De SER heeft de invoering geadviseerd. De generatietoets houdt in dat wetten voordat ze worden aangenomen, getoetst worden op basis van de verwachte gevolgen voor verschillende generaties. Als de generatietoets er bijvoorbeeld was voordat het leenstelsel werd ingevoerd, zou er wellicht meer zijn nagedacht over de gevolgen van het leenstelsel voor de huidige generatie studenten. Dit had er dus voor kunnen zorgen dat zij in een voordeligere situatie waren beland waar uitstellen minder noodzakelijk en meer een eigen keuze zou zijn. De uitgestelde generatie is op die manier in ieder geval niet achtergesteld. 

 

 

Redactie

Wist je dat… het idee van een dom blondje te maken heeft met de kleur van je wenkbrauwen?

Duizendpoten hebben maar tientallen poten, er zitten meer bacteriën in je mond dan mensen op aarde en als je je rechteroog sluit kun je nooit over je rechterschouder kijken. In Wist je dat lees je weetjes waarvan je niet wist dat je ze wilde weten. Deze keer: wist je dat het idee van een dom blondje te maken heeft met de kleur van je wenkbrauwen?

Tekst: Myrte Nowee

'Waarom heeft een dom blondje lege flessen in de koelkast?', 'Waarom gaat een dom blondje in een hoek zitten als ze het koud heeft?' of 'Wat is er gebeurd als een dom blondje op een stoel staat?'. Moppen over domme blondjes zijn er genoeg. Maar waar komt het idee vandaan dat blonde mensen dommer zouden zijn dan hun rood- of donkerharige vrienden?

Gekleurde intelligentie 
De crux zit hem niet in de kleur van het hoofdhaar van de persoon, maar in de kleur van de wenkbrauwen. De VPRO stuurde als experiment een blond meisje van een jaar of 20 de straat op. Aan willekeurige voorbijgangers werd gevraagd wat haar opleidingsniveau zou zijn en in welke richting ze zou werken of studeren.

Wanneer het meisje met haar eigen blonde wenkbrauwen de straat op ging waren de antwoorden vooral in de laagopgeleide hoek te zoeken. 'Kassamedewerker?',  'Iets in de horeca?' en 'In een kledingzaak?'. De antwoorden waren drastisch anders toen het meisje met donker gekleurde wenkbrauwen de straat op ging. Niet alleen dachten voorbijgangers vaker dat ze studeerde in plaats van werkte, ook waren de mogelijke studies die ze opnoemden bijna allemaal van universitair niveau. Met donker gekleurde wenkbrauwen werden ineens antwoorden als 'geneeskunde', 'een leidinggevende functie' en 'advocaat' genoemd.

Gezicht spreekt boekdelen
Waardoor komt het dat de kleur van je wenkbrauwen invloed heeft op hoe intelligent je overkomt?
De wenkbrauwen hebben een duidelijke signaalfunctie: zonder dat je het doorhebt, bewegen je wenkbrauwen mee bij iedere gezichtsuitdrukking die je maakt. Op die manier geven ze voor je gesprekspartner een beeld van je gedachtes of gevoelens op dat moment. Bij mensen met blonde wenkbrauwen bewegen deze natuurlijk ook mee, maar door de lichte kleur vallen ze minder op. De gesprekspartner kan daardoor niet alleen minder goed inschatten wat iemand met blonde wenkbrauwen denkt, het lijkt over het algemeen alsof diegene minder op de informatie uit het gesprek reageert. Om die reden kan het lijken of de persoon niet snapt wat er wordt verteld.

Zoiets ogenschijnlijk onbenulligs als de kleur van je wenkbrauwen kan dus veel betekenen voor een eerste indruk. Heb je binnenkort bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek, dan kun je overwegen om je wenkbrauwen net wat donkerder te kleuren. Wie weet werkt het in je voordeel.

PS Mocht je nieuwsgierig zijn geworden naar de antwoorden: 'Voor als er gasten komen die niets willen drinken', 'Omdat de hoek negentig graden is’ en 'Ze wilde aan de computer werken maar schrok van de muis'.

 

Redactie
vergoeding of pech?

Je goed recht: "De directie is niet aansprakelijk", of toch wel?

Van huisjesmelkers tot illegaal downloaden en van stagevergoedingen tot het DUO. Studenten komen het recht overal tegen. Op ANS-Online geeft Rechtswinkel Nijmegen-Oost maandelijks uitleg over juridische zaken waar studenten mee te maken krijgen. Deze keer: de waarde van bordjes met de tekst "de directie is niet aansprakelijk".

Tekst: Lieke Oosterveld

Eens in de zoveel tijd een goed avondje stappen mag in het leven van de gemiddelde student niet ontbreken. Met de typisch Nederlandse weersomstandigheden is het dan zeker geen overbodige luxe om een jas mee te nemen op de fiets. Eenmaal op de plaats van bestemming aangekomen, is het dan erg fijn om je jas in de garderobe te kunnen ophangen. Enkele uren later sta je met je ophaalbewijs in de aanslag bij de garderobe om je jas weer op te halen, maar wanneer je eindelijk aan de beurt bent, blijkt je jas uit de garderobe te zijn verdwenen. Tot overmaat van ramp vertelt de garderobehouder dat je pech hebt, en hij de jas niet hoeft te vergoeden. Hierbij wijst hij naar een bordje met de mededeling 'de directie is niet aansprakelijk voor verlies, diefstal en/of beschadiging van uw eigendommen'. Maar klopt dat bordje wel? Heb je dan echt gewoon pech als jouw jas na een avondje stappen uit de garderobe is verdwenen? En hoe zit het als de garderobehouder aangeeft maximaal €50 te zullen vergoeden?

Bewaarnemingsovereenkomst
Zonder dat je het misschien door hebt, sluit je bij het afgeven van je jas een overeenkomst met de garderobehouder. Deze overeenkomst wordt een bewaarnemingsovereenkomst genoemd. De kern van de bewaarnemingsovereenkomst is dat je er vanuit mag gaan dat de garderobehouder maatregelen treft om diefstal of beschadiging van jouw jas te voorkomen. Als je vervolgens jouw jas komt ophalen en deze blijkt weg of beschadigd te zijn, dan kan je de garderobehouder hiervoor in veel gevallen aansprakelijk stellen

Uitsluiting van aansprakelijkheid
Omdat veel horecaondernemers hier niet op zitten te wachten proberen zij hun aansprakelijkheid uit te sluiten door een bordje op te hangen met een mededeling zoals 'de directie is niet aansprakelijk voor verlies, diefstal en/of beschadiging van uw eigendommen'. Het bordje van de horecaondernemers dient als algemene voorwaarde die je accepteert als je besluit je jas in de garderobe op te hangen. De horecaondernemer probeert er op die manier voor te zorgen dat hij minder snel aansprakelijk kan worden gesteld. Desondanks kan hij hier meestal geen geslaagd beroep op doen. De wet bepaalt namelijk dat een algemene voorwaarde waarin staat dat de garderobehouder zijn aansprakelijkheid (deels) uitsluit, in principe wordt beschouwd als 'onredelijk bezwarend'. Dit houdt kort gezegd in dat de wetgever het in de meeste situaties oneerlijk vindt als de garderobehouder er op die manier voor kan zorgen dat hij niet (volledig) aansprakelijk is. Het is daarom aan de garderobehouder om aan te tonen dat het in zijn geval wél redelijk was om zich op het bordje te beroepen. In het geval van een bewaakte garderobe is dit niet eenvoudig. Hierbij maakt het in principe niet uit als er geen of slechts een kleine vergoeding voor de garderobe is .

Als het gaat om een gratis, onbewaakte garderobe, dan ligt het mogelijk anders. Van de horecaondernemer kan niet worden verlangd dat hij de schade vergoedt voor een jas die is verdwenen uit een gratis, onbewaakte garderobe in een druk café. In dat geval is een bordje met de tekst 'het gebruik van deze onbewaakte garderobe is kosteloos en voor risico van de gebruiker' in de meeste gevallen wél voldoende om de aansprakelijkheid uit te sluiten. Is het daarentegen verplicht om je jas in een onbewaakte garderobe op te hangen, dan kunnen de omstandigheden weer anders zijn. Hierbij zal het probleem zich met name voordoen dat het lastig is om aan te tonen dat je daadwerkelijk een jas hebt opgehangen. In zo'n garderobe krijg je immers geen ophaalbewijs bij het afgeven van je jas, waardoor iedereen wel kan zeggen daar een jas te zijn kwijtgeraakt.  

Hoogte van de schadevergoeding
Wanneer het je gelukt is om een schadevergoeding te krijgen, willen garderobehouders nog wel eens het standpunt innemen dat zij slechts een bepaald maximumbedrag hoeven te vergoeden van bijvoorbeeld €50 of €100. Zo heeft een rechter enkele jaren geleden geoordeeld dat een horecaondernemer een jas van maar liefst €688 moest vergoeden, terwijl er slechts €1,50 was betaald voor de garderobe. Het aanbod van de horecaondernemer om €300 te vergoeden was volgens de rechter niet redelijk. De garderobehouder zal in principe dus altijd de werkelijke waarde van jouw jas moeten vergoeden als hij deze kwijtraakt. Hierbij geldt natuurlijk wel dat je zult moeten aantonen hoeveel je voor je jas hebt betaald.

Samenvattend
Bordjes met de tekst 'de directie stelt zich niet aansprakelijk voor vermissing, diefstal en/of beschadiging van uw eigendommen' kom je overal tegen. Niet alleen in cafés of andere uitgaansgelegenheden, maar ook in restaurants, bioscopen, fietsenstallingen of andere plaatsen waar veel publiek komt. In de meeste gevallen kun je de ondernemer echter wel degelijk aansprakelijk stellen. Als jij je eigendommen aan iemand toevertrouwt, dan mag je er namelijk vanuit gaan dat diegene jouw spullen in dezelfde staat zal teruggeven. Doet hij dit niet, dan heb je recht op een schadevergoeding. Deze schadevergoeding is dan in ieder geval net zo hoog als de waarde van jouw spullen. Dit is slechts anders als het gaat om een onbeveiligde situatie. In dat geval kan de ondernemer vaak niet aansprakelijk worden gesteld. Kortom, laat je niet zomaar afschrikken door bordjes met deze welbekende tekst.

 

Redactie

Kleren maken de vrouw

Feminisme is in de mode. Van Dior tot Forever21: shirts met teksten als 'The future is female' en 'Girl power' zijn in elke maat en voor elk budget te verkrijgen. Maar wie is er nu eigenlijk gebaat bij deze 'feministische' shirts?

Tekst: Aaricia Kayzer en Floor Toebes
Illustratie: Inge Spoelstra 

THE FUTURE IS FEMALE

 

Feminisme anno 2019 gaat over grote thema's zoals abortuswetgeving en vrouwenbesnijdenis, maar ook oversluimerende verschillen tussen man en vrouw: ongewensteaanrakingen, het gebrek aan vrouwen aan de top of de loonkloof. Het is een complexe stroming waarin gelijke kansen voor ieder mens centraal staan in een wereld waarin juist iedereen verschilt.

Feminisme zat een tijd in een verdomhoekje, ziet Anneke Smelik, hoogleraar Visuele Cultuur aan de Radboud Universiteit (RU). 'Het cliché bestond dat feministen allemaal lelijke lesbische vrouwen in paarse tuinbroeken zijn, maar dat is natuurlijk helemaal niet zo.' Tegenwoordig lijkt feminisme juist in de mode: Kim Kardiashian en Nicki Minaj identificeren zich ermee, Madonna en Rihanna dragen feministische shirts en sinds modehuis Dior in 2017 een shirt met 'The future is female' de catwalk opstuurde, hangen ook winkels als H&M, Forever21 en Primark vol met 'Girl power' en '#feminist'.

Een hippere beeldvorming omtrent het feminisme lijkt positief, maar het is maar de vraag in hoeverre zulke 'activistische' shirts de stroming helpen. Feministen, bedrijven of kleermakers: wie plukken daadwerkelijk de vruchten van deze 'geëmancipeerde' shirts? 

Holle woorden
Journalist Emy Demkes twijfelt of een boodschap op een T-shirt leidt tot meer bewustwording of interesse. Voor De Correspondent schrijft ze artikelen waarin ze de kledingindustrie onder de loep neemt. 'Ik denk dat veel mensen zo'n shirt dragen om met de hype mee te gaan, zonder dat ze eigenlijk weten wat het feminisme inhoudt of waarom het belangrijk is om voor vrouwenrechten op te komen. Het kan natuurlijk zo zijn dat jongeren die aanvankelijk niets met feminisme hebben door de trend geïnteresseerd raken in de boodschap achter de ideologie, maar ik denk niet dat die groep heel groot is.'

Ook Libby van Dalen, lid van feministisch platform De Bovengrondse, denkt dat er twee kanten aan feministische shirts zitten. 'Het normaliseert feminisme en kanop die manier de ideologie een positiever imago geven. Feminisme was namelijk heel lang een "vies" woord.' Anderzijds kan de commercialisering van feminisme ervoor zorgen dat de boodschap verzwakt en alleen de tekst overblijft, denkt Van Dalen. 'Misschien komt het woord loste staan van de strijd voor gelijkheid.'

'Feminisme was heel lang een "vies" woord.'

Dat betekent echter niet dat het slecht is om een shirt met feministische leuzen te dragen. 'Als het dragen van zulke shirts een manier is om feminisme uit te dragen, is dat oké. Door bewust te kiezen voor een shirt met zo'n boodschap, maak je hoe dan ook een statement. Soms kan activisme beginnen met een T-shirt', gaat Van Dalen verder. Smelik denkt echter dat de kans klein is dat feministische shirts meer bewustwording creëren. 'Het kan positief zijn als jonge, hippe meiden zichzelf als feminist zien, maar uiteindelijk hebben de bedrijven die zulke shirts maken een winstoogmerk en daardoor verwatert de feministische gedachte.' Op het moment dat bedrijven iets oppakken, is de angel er volgens Smelik namelijk al uit. 

'In de tijd dat iedereen met een Che Guavara-shirt rondliep, was ook niet iedereen communist. Het was gewoon hip.' Deze commercialisering is een trend die niet alleen in mode plaatsvindt. 'Eigenlijk zie je dat bijna alles op dit moment heel snel in een kapitalistisch systeem wordt opgenomen, met het doel om zo snel mogelijk zo veel mogelijk winst te maken.'

Een feministisch verhaal
Volgens Smelik kan het feminisme gebruikt worden als een verhaal om de verkoop van producten te stimuleren. Om te zorgen dat mensen producten blijven kopen, moet de urgentie van zo'n nieuw product namelijk duidelijk gemaakt worden. Daarom veranderen trends constant. 'Je ziet dat overal', vertelt Smelik. 'Niet alleen in de mode, maar ook bij gadgets of superfoods. Er wordt telkens een nieuw verhaal verzonnen om trends te laten zien.' Het narratief kan bijvoorbeeld eerst zijn dat een jurkje met sneakers combineren comfortabel en cool is. Een korte tijd later kan dit echter veranderen naar het aanprijzen van oncomfortabele hoge hakken, die de consumentkrachtig of vrouwelijk zouden laten voelen.

'Wie het allerminste halen uit deze 'feministische' trend, zijn de vrouwen die de kledingstukken maken.'

Hoewel het voornamelijk verkooptrucs zijn, kan zo'n narratief misschien ook worden ingezet voor iets goeds. Voor duurzame kleding, bijvoorbeeld. Smelik ziet een omslagin de bewustwording rondom duurzaamheid en arbeidsomstandigheden. 'Iedereen was stil toen ik drie jaar geleden een verhaal vertelde over duurzaamheid, maar nu kennen steeds meer mensen van de schaduwkanten van de kledingindustrie.' Misschien bereikt de mode binnenkort een punt van zelfbewustzijn waarin duurzaamheid het nieuwe narratief wordt, met een opdruk als 'This shirt is sustainable'. Sommige bedrijven gebruiken duurzaamheid al om hun producten aan te prijzen. Een voorbeeld is cosmeticamerk Lush, dat de hashtag '#BeCrueltyFree' op een 'shampoo bar' heeft gedrukt. Wellicht kan feministische kleding op eenzelfde manier een rol spelen in destrijd voor gelijke rechten.

Hypocriete productie
Op zo'n punt is de kledingindustrie echter nog lang niet. Wie namelijk het allerminste halen uit deze 'feministische' trend, zijn de vrouwen die de kledingstukken maken. Op het gebied van duurzaamheid en arbeidsomstandigheden wringt de schoen namelijk pas echt. Het gros van de shirts met feministische leuzen wordt in elkaar gezet dooronderbetaalde vrouwen in slechte werkomstandigheden.

'Bijna alle kleding wordt gemaakt in Bangladesh, India of China', vertelt Demkes. 'Allemaal landen waarvan heel duidelijk uit rapporten naar voren komt dat het slecht is gesteld met arbeidsomstandigheden.' In de kledingindustrie zijn voornamelijk vrouwen werkzaam tussen de twintig en dertig jaar, die weinig betaald krijgen en moeilijk rondkomen. De eigenaren van fabrieken zijn veelal mannen en er is regelmatig sprake van seksueel misbruik. 'Vrouwen kunnen vaak nergens terecht met hun verhaal en er is ook niemand die voor hen opkomt', aldus Demkes. 'Het is nogal vreemd om met een T-shirt rond te lopen dat voor feminisme pleit, terwijl het tot stand is gekomen door vrouwenuitbuiting.'

Er zijn feministische shirts die duurzaam en eerlijk worden geproduceerd door kleine bedrijven, maar in een markt die gedomineerd wordt door grote ketens is het over het algemeen moeilijk om als consument te controleren waar je shirt precies vandaan komt. Veel merken zijnleren waar je shirt precies vandaan komt. Veel merken zijn niet transparant over hun productieketens - luxe merken zelfsnog minder dan goedkope merken, blijkt uit onderzoek van de internationale duurzaamheidsorganisatie Fashion Revolution.

'Het is bijna onmogelijk om niet hypocriet te zijn.'

'Kijk goed naar het bedrijf waar je iets van koopt', adviseert Demkes. 'Bij grote ketens die een verdienmodel hebben dat gebaseerd is op snelle productie voor zo min mogelijk geld, weet je eigenlijk al dat de kans groot is dat arbeiders worden uitgebuit.' Er zijn een paar initiatieven die kunnen helpen bij het uitzoeken van duurzame merken, zoals de website Rankabrand. Gewoon afstappen op de winkelmedewerker kan volgens Demkes ook veel opheldering geven: 'Als diegene niet kan vertellen waar het kledingstuk is gemaakt of door wie, weet je eigenlijk al dat er iets niet goed zit.'

Slechte werkomstandigheden, het risico op de uitholling van de ideologie en vooral veel winst voor bedrijven: hoe goed zo’n modieus statement ook bedoeld is, er lijken niet veel voordelen te zitten aan de feministische T-shirts van grote bedrijven. Toch heeft het volgens Van Dalen geen zin om vrouwen die zulke shirts dragen te bekritiseren. 'Het is bijna onmogelijk om niet "hypocriet" te zijn. Je moet vooral kritisch zijn tegenover grote bedrijven.'

 

 

 

Redactie
Rechten en plichten van de kleine lettertjes

Je goed recht: algemene voorwaarden

Van huisjesmelkers tot illegaal downloaden en van stagevergoedingen tot het DUO. Studenten komen het recht overal tegen. Op ANS-Online geeft Rechtswinkel Nijmegen-Oost maandelijks uitleg over juridische zaken waar studenten mee te maken krijgen. Deze keer: algemene voorwaarden.

Tekst: Bregt Martens

Bijna iedereen heeft er dagelijks, gemerkt of ongemerkt, wel mee te maken: algemene voorwaarden. Is het niet bij het binnenlopen van een festival of het plaatsen van een online bestelling, dan is het wel bij de zelfscankassa in de supermarkt. Vaak klikken we achteloos het vinkje aan of gaan er stilzwijgend mee akkoord. Niet voor niets worden deze vaak ook wel 'de kleine lettertjes' genoemd. Betekent dit dan gelijk dat je in alle gevallen aan die vervelende kleine lettertjes gebonden bent? Niemand leest immers toch honderd pagina's juridische tekst? In dit artikel zullen we de praktische werking van algemene voorwaarden bespreken.

Naaktschilders B.V.
Stel dat Diederik-Jan met zijn jaarclub een weekendje weg wil om het eerste lustrum van zijn jaarclub te vieren. Ze hebben dit keer een originele activiteit bedacht, namelijk naaktschilderen. DJ vindt een leuke workshop bij Naaktschilders B.V. en laat per mail weten deze workshop te willen boeken. Ondertussen gaat hij akkoord met de algemene voorwaarden van het bedrijf, zonder er echt bij stil te staan. In de offerte stond namelijk een link naar de algemene voorwaarden, maar deze heeft DJ niet opgemerkt. Een paar dagen later vindt hij echter precies zo'n zelfde cursus, maar dan voor de helft van het geld. Hij krabt zich even achter de oren en besluit toch maar de goedkopere optie te nemen, aangezien het toch zo'n vijftig bier scheelt. Hij laat twee weken voor de geplande activiteit aan Naaktschilders B.V. weten toch af te zien van de cursus omdat hij een andere heeft gevonden. Eind goed al goed lijkt het, totdat hij opeens een factuur van Naaktschilders B.V. ontvangt. Hij moet annuleringskosten ter hoogte van 90% van de afgesproken prijs betalen omdat de annuleringstermijn van drie weken al was verstreken. DJ schrikt zich rot en mailt terug dat hij dat zeker niet gaat betalen. Hij heeft toch immers helemaal niets voor dat geld gekregen? Het bedrijf mailt vervolgens dat dit gewoon in de algemene voorwaarden staat, en DJ er daarom aan gebonden is.

Is DJ nu verplicht het gevorderde bedrag te betalen? Aan de hand van verschillende wettelijke regelingen zullen we de werking van de algemene voorwaarden in deze casus bespreken.

Inzichtelijkheid van de algemene voorwaarden
Ten eerste wist DJ überhaupt niet dat er algemene voorwaarden in het spel waren, laat staan dat hij ze gelezen heeft. Dit laatste is in ieder geval niet relevant. De wet bepaalt namelijk dat iemand ook aan algemene voorwaarden is gebonden in het geval ze niet zijn gelezen. Het maakt ook niet uit of de verstrekker van de algemene voorwaarden dit wist. Wél moet de consument een redelijke gelegenheid hebben gekregen de algemene voorwaarden te kunnen lezen. Er zijn verschillende manieren waarop dit mogelijk is: bij online overeenkomsten is bijvoorbeeld een directe link naar de voorwaarden genoeg. Daarentegen is het niet genoeg om alleen te verwijzen naar de website en te noemen dat ze daar ergens te vinden zijn. Ook mag niet achteraf, nadat de overeenkomst gesloten is, verwezen worden naar algemene voorwaarden. DJ heeft in dit geval dus pech: het bedrijf had keurig een link geplaatst naar de algemene voorwaarden en heeft zo voldaan aan de plicht de algemene voorwaarden kenbaar te maken.

Onredelijk bezwarend
DJ moet 90% van de kosten betalen omdat de annuleringstermijn van drie weken al was verstreken. Is dit niet een beetje veel omdat DJ niet drie maar twee weken van tevoren heeft geannuleerd? In sommige gevallen kunnen algemene voorwaarden onredelijk bezwarend zijn. De wet beschermt consumenten tegen dit soort algemene voorwaarden. Een algemene definitie van onredelijk bezwarend is lastig te geven. Het hangt vaak namelijk af van de omstandigheden van het geval. Het gaat erom of de consument heel erg benadeeld wordt door de voorwaarden. De wet kent wel twee lijsten als uitgangspunt: de zwarte lijst en de grijze lijst. Bepalingen die onder de zwarte lijst vallen, zijn altijd onredelijk bezwarend. Stel dat DJ een abonnement op het tijdschrift Quote heeft, dan mag in de algemene voorwaarden van het abonnement niet worden opgenomen dat binnen drie maanden een prijsverhoging kan worden doorgevoerd zonder dat DJ het abonnement kan opzeggen. Dat is namelijk een bepaling die op de zwarte lijst staat.

Daarnaast is er nog de grijze lijst. De bepalingen die hierop staan zijn in de meeste gevallen onredelijk bezwarend maar kunnen door bepaalde omstandigheden soms wel geldig zijn. De annuleringskosten waar Naaktschilders B.V. een beroep op doet, vinden we op deze grijze lijst. Annuleringskosten mogen in principe niet in algemene voorwaarden worden opgenomen, tenzij de partij kan aantonen dat hij door de annulering kosten heeft gemaakt of winst is misgelopen. Daarnaast moeten die kosten ongeveer hetzelfde zijn als het gevraagde bedrag in de voorwaarden. Hoe zit het dan in het geval van DJ? De aanbieder van de workshop zal aannemelijk moeten maken dat hij bijna alle kosten voor de workshop al heeft gemaakt en veel winst is misgelopen. Waarschijnlijk gaat hem dit niet lukken, zeker niet omdat DJ nog relatief op tijd is met annuleren. Het gevolg is dat de grijze lijst bescherming biedt tegen deze bepaling.

Vernietigbaarheid
Indien de zwarte of grijze lijst bescherming biedt tegen een bepaling, houdt dit in dat deze vernietigbaar is door de consument: de rechtsgevolgen worden ongedaan gemaakt Dit klinkt vrij abstract, maar iets concreter betekent dit dat er wordt gedaan alsof de bepaling nooit heeft bestaan. DJ hoeft de annuleringskosten dan ook niet te betalen indien hij de bepaling vernietigt. Vernietigen kan op twee manieren: zowel door naar de rechter te stappen als door een brief te sturen naar de wederpartij waarin je verklaart de bepaling te willen vernietigen. Een brief sturen is natuurlijk veruit het makkelijkst, maar biedt wel minder zekerheid aangezien de wederpartij kan aangeven het niet eens te zijn met de vernietiging.

Conclusie
Het uitgangspunt blijft dat je algemene voorwaarden het beste gewoon kunt lezen. In principe ben je er namelijk aan gebonden. Wel biedt de wet op sommige plaatsen bescherming aan de consument. Bij het sluiten van een overeenkomst moet namelijk wel duidelijk zijn dat er algemene voorwaarden gelden en welke dat dan zijn. Doet een bedrijf dit niet duidelijk genoeg, dan kunnen de algemene voorwaarden vernietigbaar zijn. Hetzelfde geldt wanneer de voorwaarden onredelijk bezwarend zijn. Of de voorwaarden onredelijk bezwarend zijn hangt af van veel omstandigheden, maar de zwarte en grijze lijst bieden wel goede uitgangspunten. DJ lijkt in dit geval geluk te hebben en kan met het bespaarde geld een paar extra rondjes geven in de stad.

 

 

Redactie

Subcategorieën